18 Ocak 2014 Cumartesi 00:08
3307 Okunma
Ekonomi darmadağın
RECEP BAHAR / HABER - ANALİZ

Financial Times gazetesinde önceki gün yer alan bir analizde Türkiye ekonomisi, dünyadaki en kırılgan ekonomi olarak nitelendirildi. Financial Times’a göre ekonomisi kırılgan olan diğer ülkeler ise şöyle: Güney Afrika (cari açık: 22.1 milyar dolar), Macaristan (cari fazla: 3.1 milyar dolar), Brezilya (cari açık: 81.1 milyar dolar), Polonya (cari açık: 9.7 milyar dolar), Şili (cari açık: 9.5 milyar dolar), Endonezya (cari açık: 32.1 milyar dolar) ve Hindistan (cari açık: 76.9 milyar dolar). Türkiye’nin cari açığı ise 60.8 milyar dolar... Bu ülkelerin ortak özelliğini ise Macaristan hariç yüksek cari açık vermeleri ile geçmişte IMF politikalarını hayata geçirmeleri oluşturuyor. 

Dolar dün de rekor kırdı

Kur seviyelerinde yaşanan yükselişin ardından gözler Merkez Bankası’nın alabileceği muhtemel kararlara çevrildi. Türk Lirası 17 Ocak tarihi itibari ile ABD Doları karşısında yeni tarihi rekor seviyesi olan 2.2231 seviyelerini test ederek, 2013 yılından bu yana dolar karşısındaki kaybını yaklaşık yüzde 24’e taşıdı. TL Euro karşısında da yaklaşık yüzde 27.5 oranında değer yitirdi. 2013 yılının ikinci yarısı itibari ile hem küresel piyasalarda hem de yurtiçi piyasalarda yaşanan gelişmeler, özellikle Türkiye gibi cari açık sorunu olan ve politik risklerden etkilenip para biriminde de değer kaybını anında yansıtan gelişmekte olan ülkeler için zorlu bir süreç oldu. ABD Merkez Bankası FED’in piyasaya verdiği parayı azaltmaya başlamasıyla paranın gelişmekte olan ülkelerden çıkıp gelişen ülkelere geri dönmesinin yanı sıra, bu ülkelerde yaşanan politik riskler, ülkelerin para birimleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ederken merkez bankalarını da çaresiz bırakmakta. 

TL dikiş tutmuyor

17 Aralık operasyonu sonrası politik risklerin ön plana çıkması 17 Ocak tarihi itibari ile kayıpların artmasına neden olurken, TL, Dolar karşısında yüzde 9, Euro karşısında ise yüzde 8 kayıp yaşadı ve önceki gün 2.2231 seviyelerini test etti. Merkez Bankası’nın döviz satım ihaleleri ise sınırlı etki oluşturuyor. Kurun yükselişe devam etmesi halinde bütçe açığının artacak olması nedeniyle 21 Ocak’ta gerçekleştirilecek Para Kurulu toplantısında Merkez Bankası’ndan yeni bir hamle gelebileceği öne sürülüyor. 

Ekonomide sıkıntılı nokta çok

Türkiye ekonomisi için mevcut koşullara baktığımızda, enflasyondaki artış, cari açıktaki artış, kurdaki yükseliş ve politik istikrarın sağlanamaması TL’yi baskı altında tutmaya devam ediyor. Bu nedenle kayıplar diğer gelişmekte olan ülkelerden daha hızlı artıyor. Maliye Bakanı, kurlardaki 10 puan artışın, enflasyonu 1.5 puan artıracağını ifade ediyor. Üretimde ithal aramalı ve hammadde oranı yüksek olduğu için kur artışı girdi fiyatlarını artırıyor. Enflasyonu artıracak tek etken kur değil. Son dönemlerde gündeme gelen ÖTV zamlarının da kalem kalem hesap edildiğinde enflasyonu 1 ile 1.3 puan yükseltici etkisi olduğu tahmin ediliyor. Bu durumda da Merkez Bankası, 2014 yılı için öngördüğü yüzde 6.7 oranındaki yılsonu enflasyon hedefini yüzde 8 - 8.5 aralığına doğru revize edebilir. Ancak bugünkü konjonktürde ve bugünkü istikrar sorunu içinde, kur artışının enflasyona ne kadar yansıyacağını hesap etmek imkânı sınırlı. 2014 bütçesinde dış borç karşılığı dolar kuru ortalama 2.00 TL olarak hesap ediliyor. Kurlar şimdiden bu değerin üstünde gerçekleşti bile. Yatırım Bankası Goldman Sachs’a göre ise dolar kuru 2014’ün sonunda 2.4 TL’ye ulaşabilecek. Bu anlamda kur artışı 2014 yılı bütçe açığını artıracak. Nihayet kur artışı TL olarak, dış borç yükünü de artıracak. Türkiye’nin 130 milyar dolar olan bir yıl veya daha kısa vadeli borcu doğrudan, 372.6 milyar dolar olan toplam borcu da zaman içinde artmış olacak.  

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100