Bu haber kez okundu.

Enflasyona gıda operasyonu

EKONOMİ SERVİSİ

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) Eylül ayına ilişkin verilerine göre enflasyon yıllık bazda yüzde 7.28 oranında gerçekleşti. Vatandaşı etkileyen gerçek enflasyon ise resmi enflasyonun kat kat üstünde.

Türkiye'de Eylül ayında dört kişilik bir ailenin açlık sınırının 1.386 TL, gıda harcaması ile birlikte giyim, konut, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim, sağlık ihtiyaçlarını kapsayan yoksulluk sınırı ise 4.515 TL. Eylül ayında bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyeti de 1.711 TL. Bu veriler Türkiye'de 50 milyondan fazla insan açlık sınırının altında yaşadığı gerçeğini gözler önüne seriyor.

 4 kişiden oluşan haneler yeterli beslenebilmesi için sadece gıdaya ayda bin 386 lira harcaması lazım. Hal böyle olunca Türkiye'de hane halkları en büyük harcamayı gıdaya yapmak zorunda kalıyor.

Dolayısıyla da gıda harcamaları, Türkiye'de 50 milyondan fazla vatandaşın enflasyonun en fazla etkisini hissetiği harcamaların başında geliyor.

Milyonlarca vatandaş maaşının tamamını gıdaya harcayarak geçim savaşı verirken, TÜİK'in hesapladığı enflasyon istatiklerinde gıdanın ağırlığı sadece yüzde 23.68 seviyesinde. Üstelik bu oran dünyada pekçok ülkedekinden çok düşük seviyede.

Enflasyonda gıda operasyonu

Türkiye'de enflasyonu en fazla etkileyen gıda fiyatlarının enflasyon seperindeki ağırlığı yüzde 23.68 seviyesinde. Gıdanın ağırlığının bu kadar düşük tutulmasının en önemli nedeni, gerçekte çok yüksek olan enflasyon oranlarını düşük gösterebilmek. Bu bağlamda Eylül ayındaki yüzde 7.28 olan enflasyon oranı gerçekte çok daha yüksek.

Hükümet şimdi zaten düşük olan gıdanın enflasyon sepetindeki ağırlığını daha da düşürmek için hazırlık yapıyor. Planlanan geğişiklik gerçekleşirse enflasyon sepetindek gıdanın ağırlığı yüzde 20'ye düşürülecek.

Eylül ayında gıda fiyatlarındaki yıllık artış oranı yüzde 4.16 seviyesinde olmuş, bu artışın toplam enflasyona etkisi ise yüzde 0.99 olmuştu. Gıda fiyatlarının sepetteki ağırlığı yüzde 20 seviyesine düşürüldüğünü varsaydığımızda Eylül ayındaki gıda fiyatlarının toplam değişime etkisi yüzde 0.83 seviyesine gerileyecekti.

Eylülde yüzde 7.28 olan enflasyon oranı ise yüzde 7.12’ye gerileyecekti. Oysa Türkiye’ye benzer diğer gelişmekte olan ülkelerin gıda kaleminin enflasyon sepetindeki ağırlığı çok daha yüksek. Bu bağlamda Hindistan’ın enflasyon sepetinde gıdanın ağırlığı yüzde 45.5, Çin’in yüzde 31.8, Rusya’nın yüzde 30 seviyesinde yer alıyor. 

Enflasyon nasıl hesaplanıyor?

Enflasyon hesaplaması sepetinde 437 ürün var. Bu ürünler arasında pamuktan, tuvalet kağıdına, şemsiyeden, cips ve pudinge, kağıt sofra malzemelerine, koli gönderme ücretinden saklama kabına kadar bir çok ürün bulunuyor.

Vatandaşların en temel tüketim maddelerindeki fiyat artışları, daha az tüketilen, çok fazla fiyat hareketi yaşamayan ya da fiyat düşüşü yaşayan ürünlerin ağırlıkları bağlamında kaybolup gidiyor. Son yıllara kadar doğrudan beslenmeyle ilgili peynir, zeytin, şeker, yumurta, yağ, makarna, helva, reçel, ekmek gibi besinler sepette yoktu ve bu ürünler enflasyon hesaplanmasında dikkate alınmıyordu.

Yoğun eleştirilerden sonra TÜİK, 2015 Yılı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) hesaplamalarında, grup ve madde ağırlıklarını güncelleyerek bu ürünleri sepete ekledi. Buna rağmen açıklanan resmi enflasyon oranları, pazardaki fiyat artış oranlarının her zaman çok altında kaldı.

Sepetteki ürünlerin ağırlıkları enflasyon hesaplamalarını doğrudan etkiliyor ve enflasyon her zaman sokaktaki enflasyondan düşük çıkması bu sayede sağlanıyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.