13 Mayıs 2008 Salı 00:00
246 Okunma
Gelir dağılımındaki dengesizlik giderilmeden deflasyondan çıkılmaz
Gelir dağılımında dengesizlik şüphesiz deflasyonu doğuran en temel sebeplerden biri. Eğer toplumun büyük bir kısmı belli bir gelir seviyesinin altına düşerse artık tüketme kabiliyetini yitirmiş demektir. ~|~


Piyasada fazla miktarda para olsa bile bu para belli ellerde toplandığından dolayı bu tüketim kesimine yeniden tüketme kabiliyeti kazandırılmadan ekonominin deflasyondan çıkması mümkün değildir. Yani faiz oranlarını düşürüp tüketimi arttırarak deflasyondan çıkılacağı kısmen doğrudur. Ancak asla yeterli değildir. Çünkü faiz oranları sıfırlansa dahi bankada parası olan kesim parasını tüketime kaydıracaktır. Ya parası olmayanlar? Onlar için bu politikanın hiçbir faydası olmayacaktır.
ABD örneği bu dediklerimizi ispatlamaktadır. Geçmişte, faiz oranlarını uzunca bir süre % 1'lere çeken FED deflasyondan çıkmayı hedefledi ancak kısmen başarılı oldu. Çünkü gelir dağılımındaki çarpıklıktan dolayı ABD halkının belli bir kısmının gerçekten geçim sıkıntısı bulunmaktadır. Bu çözülmeden deflasyondan çıkmaları mümkün değildir. (Son yaşanan mortgage krizinin de temelinde bu yapısal problem vardır)
Ülkemiz için de durum bundan farklı değildir. Bir taraftan yüksek girdi maliyetlerinden dolayı maliyetler artarken bir taraftan da gerek maliye gerekse faiz politikaları ile piyasadan para çekildiği için talepte daralma yaşanıyor.
Bazı mamullerde fiyatın talep esnekliği az olduğu için maliyetlerden gelen artıştan dolayı 2004 yılında % 40 düzeyinde maliyet enflasyonu yaşanmıştır. Bazı mamullerde ise fiyatlar talebe karşı duyarlı olduğu için ve piyasada talep daralması yaşandığı için bu ürünlerde deflasyon yaşanmaktadır. Böyle bir ekonomide yapılan TEFE ve TÜFE hesaplamaları teknik olarak tamamı ile yanlıştır. TEFE ve TÜFE hesaplamaları için seçilen mamullerde genel olarak bir artış veya bir azalma söz konusu ise bugün kullanılan yöntem doğru olabilir. Oysa bir ekonomide hem yüksek oranda maliyet enflasyonu var ve aynı zamanda ciddi bir talep daralması yaşanıyorsa bu hesaplama yöntemi son derece yanlıştır.


Milli Ekonomi Modeli / Prof. Dr. Haydar Baş

 

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100