08 Ağustos 2016 Pazartesi 13:55
152 Okunma
Sanayicinin kârının yarısı faize gidiyor

RECEP BAHAR/HABER-ANALİZ

İstanbul Sanayi Odası (İSO), Haziran başında kamuoyu ile paylaştığı “İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu-2015” araştırmasının ardından, araştırmanın ikinci ayağı olan “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması”nın 2015 yılı sonuçlarını açıkladı.

İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında 2015 yılında üretimden satışlara göre ilk sırada 223 milyon 718 bin liralık üretimden net satışlarıyla Emas Makina yer aldı. Emas’ı 223 milyon 668 bin lira ile Or-pa Pazarlama ve Tekstil izledi.

Üçüncülük, 223 milyon 171 bin lira ile Güçlü Fındık’ın oldu.

Satışlar sadece yüzde 5.3 arttı

2015 yılında İSO İkinci 500’ü oluşturan sanayi şirketlerinin 2014 yılında 71.8 milyar lira olan üretimden net satışları 2015 yılında yüzde 5.3 oranında artarak 75.6 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu veriler, enflasyon ve GSYH deflatörü ile karşılaştırıldığında 2015 yılında sanayi büyümesinin sınırlı kaldığını ortaya koydu.

İSO İkinci 500’de Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FAVÖK) mutlak büyüklüğü, 2015’te 10.4 milyar TL olarak hesaplandı. 2014 yılında bu büyüklük 8.9 milyar TL idi. Böylece İSO İkinci 500, bir önceki yıla göre FAVÖK büyüklüğünü yüzde 16.5 oranında artırdı.

Kısacası sanayiciler, son iki yılda FAVÖK oranlarındaki iyileşmeye ağırlık vererek 2014 ve 2015 yıllarında İSO İkinci 500’ün FAVÖK oranlarını iyileştirme başarısı gösterdi.

Kâr da, faiz yükü de yükseldi

2015 yılında sanayicilerimiz esas faaliyetlerinden elde ettiği kârını da 2014 yılına göre artırdı. Faaliyet karının net satışlara oranı son yılların en yüksek düzeyi olan yüzde 8.5’e ulaştı. Böylece sanayici 2014 yılında 6.2 milyar TL olan faaliyet kârını yüzde 19.9’luk bir artışla 7.4 milyar TL’ye çıkarmayı başardı.

Fakat benzer şekilde finansman giderleri de artarak net satışlara oranla yüzde 3.2’den yüzde 4.3’e, yani 2 milyar 581 milyon liradan 3 milyar 785 milyar liraya yükseldi. Sonuç olarak faaliyet kârlarındaki artışa rağmen finansman (faiz) giderlerindeki yüksek artışın etkisiyle, İSO İkinci 500’ün karlılıklarında da, tıpkı İSO Birinci 500’deki gibi düşüş yaşandı.

Yüksek teknolojinin payı arttı

İSO İkinci 500’ün teknoloji yoğunluklarına göre ürettikleri katma değer dağılımına baktığımızda en sevindirici gelişme, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payının bir önceki yıla göre artmış olması olarak görüldü.

2014 yılında yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun yüzde 4.3 olan payı, 2015 yılında yüzde 6.6’ya yükseldi. Bu itibarla İSO 500’de orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 22.1’de kalırken, İSO İkinci 500’de bu payın artarak yüzde 30.7 olması önemli bir gösterge.

Çalışan sayısı azaldı

2014 yılında 2. 500'de 224 bin 437 kişi çalışırken, geçen yıl bu rakam yüzde 2.6 azalarak 218 bin 601'e indi. Bu çalışanlara ödenene ücretler ise 7.8 milyar TL'den 8.7 milyar TL'ye yükseldi. Bir başka önemli veri...

İSO İkinci 500 içinde yer alan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı son 12 yıldır 75 ile 65 arasında gidip geliyor. İSO İkinci 500’de yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 2015 yılında 67 oldu. Bu arada İSO İkinci 500 Büyük’ün ihracatı, 2015’te 7.9 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Çalış, çalış; banka kazansın

İSO 500’de de görülen finansman gideri sorunu, İkinci 500 Büyük’te de kendini gösteriyor. Sanayiciler geçen yıl bin bir emekle oluşturdukları faaliyet kârının büyük bölümünü faiz gideri olarak harcamak zorunda kaldı. Finansman giderlerinin 2014'e göre yüzde 46.6 artması bunu açıkça gösteriyor.

Sanayici elde ettiği 7.4 milyar TL’lik faaliyet karının 3.8 milyar lirasını, bir başka ifadeyle yüzde 51.1’ini, finansman gideri olarak harcadı. İkinci 500 Büyük'te yer alan sanayiciler, 2012'de de kârlarının yüzde 43.5'ini, 2013'te ise yüzde 50.6'sını, 2014'te yüzde 41.8'ini faiz olarak ödemişlerdi. Ancak geçen yıl bu alanda rekor kırıldı.

Tıpkı İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nda olduğu gibi İSO İkinci 500’de de sanayicinin AR-GE yaparak, yatırım yaparak, istihdam yaratarak, risk alarak kazandığı paranın yarısından fazlasını, yüzde 51.1’ini faiz gideri olarak kaybettiği anlaşılıyor.

Şirketler borç içinde yüzüyor

İSO İkinci 500’de 2015 yılında özkaynakların toplam varlıklar içindeki payı yüzde 39.5’e indi, toplam borçların payı yüzde 60.5’e yükseldi. Bu alanda 2004'ten bu yana en yüksek borç oranı yüzde 61.2 ile 2013'te yaşanmıştı.

Oysa 2004'te bu oran yüzde 47 idi... Bir başka ifadeyle şirketlerin özkaynakalrı toplam varlıklarının yüzde 53'ünü teşkil ediyordu.

Bu veriler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nun, küresel gelişmelerin de etkisiyle 2015 yılında yaşanan mali dalgalanmalardan olumsuz etkilendiğini gösterdi. Buna bağlı olarak sanayi kuruluşlarının 2015 yılındaki özkaynak olanaklarının yeni yatırımları için zayıf kaldığı görüldü.

Son Güncelleme: 08.08.2016 14:15
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100