05 Temmuz 2009 Pazar 00:00
281 Okunma
Şekerin bile tadı kaçtı

Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu'nun raporuna göre, kamuya ait şeker fabrikaları özelleştirilirse, pek çoğu kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.
~|~

 



Özelleştirmeden sonra, bazı şeker fabrikalarının geleceği fazla parlak görünmüyor. Şeker sektöründe bir fabrikanın verimli olabilmesi için yılda 110?120 gün çalışması gerekirken, kamuya ait fabrikalarda bu sürenin ortalama 64 gün olduğu belirtildi. Bu durumda, kampanya süresi çok kısa olan fabrikaların, özelleştirme sonrasında faaliyetini sürdürmesinin fazla mümkün olmadığı kaydediliyor.
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu'nun (YDK) Türkiye Şeker Fabrikaları'nın (TÜRKŞEKER) 2007 yılı faaliyetlerine ilişkin raporuna göre, pancar şekeri üretiminde 110?120 günlük kampanya, bir fabrika için 'optimum' kabul ediliyor. Ancak, kamuya ait TÜRKŞEKER'e bağlı 25 fabrikada, ortalama kampanya süresi, 2006 yılında 74, 2007 yılında 64 gün oldu. 2008 yılında bu sürenin 73 gün olduğu öğrenildi.

Çalışma süresinin daha az olduğu fabrikalar da var
Rapordaki verilere göre, optimim 110?120 günlük kampanya süresine ve ortalama 64 günlük gerçekleşmeye karşın, 2007'de, Alpullu fabrikası 41 gün, Kars fabrikası 42 gün, Susurluk Fabrikası 46 gün, Çarşamba fabrikası ise 48 gün çalıştı. Üretim kampanyası, Erciş fabrikasında 51 gün, Muş fabrikasında 52 gün, Çorum fabrikasın 54 gün, Elbistan fabrikasında 55 gün ve Kastamonu fabrikasında 56 gün sürdü. Önceki yıl en uzun süre üretim yapan fabrika, 86 gün ile Eskişehir olurken, Turhal fabrikası 85 gün, Erzincan fabrikası 83, Ereğli fabrikası 82, Ilgın fabrikası da 81 gün şeker üretti. Bazı fabrikalarda üretim süresini uzatmak için, diğer fabrikalardan şeker pancarı taşındı.

Kota uygulaması vurdu
Şeker fabrikalarında kampanya sürelerinin kısalmasında, kota uygulanması ve kuruluş döneminde fabrikaların yer seçimlerinin hatalı yapılmasının etkili olduğu belirtilen raporda, "Şirketin, küçük ve orta ölçekli fabrikaları ile 30?60 gün kampanya yaparak, özel sektörün 10?12 bin ton?gün pancar işleyen fabrikaları ile mevcut piyasa koşullarında rekabet etmesi olanağı bulunmamaktadır" denildi.

40 gün çalışan işçi 120 gün istihdam ediliyor
Raporda yer alan bilgilere göre, kampanya öncesi istihdam edilen geçici işçilerin görevi, kampanya dönemi itibariyle sona eriyor. Ancak, bu işçilerin her kampanya döneminde çalışmalarında hastalık sigortasından yararlanabilmesi için, ortalama kampanya süresinin altında, 64 gün olmasına karşın, çalışma süreleri 120 güne tamamlattırılıyor.
Ortalama 8?10 yıllık geçici bir işçinin aylık maliyeti 2 bin 800 lira olarak kabul edilirken, her kampanya döneminde 4 binden fazla, 2007 yılında 4 bin 399 geçici işçi istihdamı dikkate alındığında, ortaya çıkan yük, doğrudan şeker maliyetlerine yansıtılıyor. TÜRKŞEKER'in, geçici işçiler dışında, 12 bin civarında kadrolu elemanı bulunuyor. Pancardan şeker üreten Avrupa'daki fabrikalarda, ortalama üretim sezonunun 110?120 gün olmasına karşın, fabrika başına düşen personel sayısının 200'ün altında olduğu, Türkiye'de ise fabrika başına ortalama işçi sayısının 500 civarında bulunduğuna dikkati çekilerek, bunun Türkiye'de şeker üretim maliyetleri içinde işçilik giderlerinin çok yüksek çıkmasına neden olduğu ifade ediliyor. Raporda, özel sektörde faaliyete geçen şeker fabrikası sayısının artmasının, TÜRKŞEKER'in pazar payının giderek azalmasına neden olduğuna işaret edilerek, "Gelecek dönemler itibariyle kampanyaların daha uzun olması beklenmemektedir" denildi.
Rapordaki verilere göre, üretici işgücü olarak birim zamanda üretilen şeker miktarı, 2006'da 176 kg/saat iken, 2007 yılında 92 kg/saate geriledi.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100