02 Eylül 2002 Pazartesi 00:00
300 Okunma
11 Eylül sonrası ABD'nin yeni dış politikası
SENTEZ / Kahraman ÜSTÜNDAL

ABD, 11 Eylül sonrası dış politika rotasını yeniden belirledi. Uluslararası ilişkilerin merkezine terörle mücadeleyi koyan ABD, önce "şer ekseni"ni çizdi. Bu eksene İran, Irak gibi İslam ülkelerinin yanı sıra Kuzey Kore'yi dahil etti. Ardından teröre karşı ilan ettiği topyekün savaşla, dış ilişkilerinde yeni bir dönem başlattı. ABD'nin bu yeni politikasının sonuçları, kısa sürede tüm dünyada kendini hissettirdi.

11 Eylül saldırısından dokuz gün sonra Kongre'de konuşan Başkan George W. Bush, "uluslararası terör" diye nitelediği ancak içeriğini açıklamadığı "bir duruma, bir hayalete" karşı topyekün bir savaş ilan ettiğini duyurdu. Yine ayrıntı vermeden dünyadaki terör ağlarının çökertileceğini söyleyen Bush, teröre destek veren herkesi, ABD'nin düşman listesine aldı. İlk hedef olarak da saldırının arkasında olduğu tahmin edilen USAme Bin Ladin ve örgütü El Kaide'ye destek verdiği belirtilen Afganistan'daki Taliban rejimi belirlendi. Kuzey İttifakı'nı ~|~da desteği ile Taliban'ı deviren ABD'nin, terörle mücadeledeki yeni rotası da çizildi. Başkan Bush, kitle imha silahlarına sahip olduğu gerekçesiyle İran, Irak ve Kuzey Kore'yi "şer ekseni" olarak tanımlayarak, bu ülkeleri dünya barışı için bir tehdit olarak nitelendirdi.

Terörle mücadele dış politikanın merkezinde

Cumhuriyetçi Senatör Pat Roberts, ABD için dış politikanın odak noktasında terörle mücadelenin olduğunu vurguluyor. Terörle mücadelenin Amerika'nın ulusal çıkarları için hayati öneme sahip olduğunu belirten Roberts, "Tehlikenin nereden kaynaklandığı sorusu da önemli. Her türlü saldırıya her an hazırlıklı olmalı ve gizli servislerimizi yeniden yapılandırmalıyız. Dış politikamız, bu hayati konuya göre belirlenmeli" diye konuşuyor.

Bush'tan nükleer tehdit

ABD Başkanı George W. Bush da, yeni dış politikanın ana hatlarını, geçtiğimiz Haziran ayında West Point Askeri Akademisi'nde açıklamıştı. Bush'un yeni stratejisi, gerektiğinde nükleer ve kimyasal silahlara, yine aynı yolla cevap vermekti. Bush, bu yeni stratejiyi, "Bundan böyle ABD, nükleer, biyolojik ve kimyasal silah üreten ve tehdit oluşturduğuna inanılan ülkelere karşı, konvansiyonel ve nükleer silahları da kullanarak, önleyici darbe indirebilecek. Ayrıca askeri ve siyasi yöntemler birlikte uyumlu bir strateji haline getirilip, terörle mücadelede kullanılacak" sözleriyle duyurdu.

Avrupa ve ABD karşı karşıya

ABD, "şer ekseni" kapsamına aldığı Irak'ı, potansiyel bir tehlike olarak görmeye devam ediyor. Ancak Saddam Hüseyin rejimini devirmeye yönelik bir operasyon düşüncesinde, Bush yönetimi, Avrupalı ve Arap müttefiklerinden beklediği desteği göremiyor. Washington'dan yükselen bazı sesler, ABD'nin tek başına böyle bir harekata girişmesi halinde, bunun vahim sonuçları olabileceği yönünde uyarıda bulunurken, bazıları da aksini iddia ediyor. Amerikan Stratejik Araştırmalar Merkezi'nde çalışan askeri uzman Anthony Cordesman, Avrupalılar'ın destek verip vermemelerini pek de önemsemiyor.

ABD'nin destek arayışı Rusya'ya kadar uzandı

11 Eylül sonrasında, ABD?Rusya ilişkileri de farklı bir boyut kazandı. Başkan Bush, Rusya ile yapılan Antibalistik Silahları Sınırlama Anlaşması'nı, geçtiğimiz Aralık ayında feshetti. Bush, böylece şer eksenine aldığı ülkelere karşı hareket serbestisi kazanmış oldu. Karşılığında ise Moskova ile, nükleer başlıkların karşılıklı olarak üçte bir oranında azaltılmasını öngören sembolik bir silahsızlanma anlaşması imzalandı. Rusya ile stratejik bir işbirliği içine de giren Beyaz Saray yönetimi, NATO ile Rusya arasındaki ilişkilerin de olumlu yönde gelişmesinde önemli rol oynadı. Tabi tüm bunların da kökeninde, ABD'nin destek arayışları yatıyordu.
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100