15 Kasım 2006 Çarşamba 00:00
145 Okunma
Deprem tahmininde umutlar artıyor mu?
İstanbul Teknik Üniversitesi'nde sürdürülen proje kapsamında, büyüklüğü 5'in üzerinde olan depremler, 12 - 24 saat öncesinde yüzde 75 oranında kestirilebilecek ~|~

 

 

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Elektrik-Elektronik Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Berk Üstündağ başkanlığında yürütülen, "Kayaç Gerginlik İzleme Yöntemi ile Deprem Tahmini Projesi" kapsamında elde edilen verilerle 5 büyüklüğünün üzerindeki depremlerin 12-24 saat öncesinde yüzde 75 oranında kestirilebildiği bildirildi.
Proje Yürütücüsü Berk Üstündağ, halen pilot olarak yürütülen projenin "bilimsel mutfağı"nda, Deprem Konseyi Başkanı Prof. Dr. Haluk Eyidoğan'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda bilimadamının bulunduğunu, birçok disiplinden kişilerin de projeye katkı sağladıklarını söyledi.
 
Önceden tahmin edilebilecek 
Proje kapsamında kurulan 18 istasyondan 11'inin halen veri gönderdiğini anlatan Üstündağ, 5 yıldır devam eden projede son 3 yılda pozitif gelişmeler yaşandığını vurguladı. Üstündağ, çalışmada, büyüklüğü 5'in üzerindeki depremlerin 12-24 saat zaman diliminde kestirilebildiğine dikkati çekti.

Depreme bağlı alınan öncül işaretçilerin depremin erken uyarısında fiilen kullanılabilir duruma gelmesi için istasyon sayısının artırılması ve geçmişe yönelik verilerin çok daha fazla olması gerektiğine işaret eden Üstündağ, şöyle devam etti: "Riskli dönem tahminlerinin yüzde 75'inde 5 ve üzerindeki büyüklükte deprem oluyor, tahminlerin yüzde 20'si yanlış çıkıyor. Ancak bu, hasar verici depremi yeriyle birlikte tahmin edebildiğimiz anlamına gelmiyor. Yine de çalışmamızda oldukça umut verici gelişmeler var. Dünyada bilgi işlem alt yapılarının gelişme hızını göz önüne aldığımızda beklenenden daha az zaman aralığında yerin sismik etkinliğinin tahmin edilebilir ve yaygınlaştırılabilir hale gelebileceğini düşünüyoruz. Deprem tahmini açısından önümüzdeki 5-10 yılın önemli gelişmelere gebe olduğunu düşünüyoruz. Mevcut gelişme ve elde ettiğimiz verilere göre bunu söylüyoruz."

Üstündağ, Manyas Gölü ve Gemlik Körfezi depremlerinden önce bir kaç gün bazı farklı veriler elde ettiklerini vurgularken, "O dönem öncesinde orta vadeli istasyon kayıtlarımızda inceleme yaptığımızda normal periyodik değişimlerin dışında bir değişim olduğu gözlendi. Bir kaç istasyonda şekilsel olarak bir farklılık olduğu görüldü" dedi.
 

Yer de bilinmeli
Üstündağ, büyük depremlerin yaklaşım zamanıyla ilgili erken uyarıda bulunmak için büyüklüğünün yanı sıra yerinin bilinmesi gerektiğini ifade ederek, "Sonuç olarak umut verici bir gelişme var. Yani yakın zamanda dünyadaki hava durumu tahminleri gibi yer durumu tahminleri de söylenebilir durumda olacak" diye konuştu.

Halkımız bilgilendirilecek
Proje kapsamında henüz 5 büyüklüğünün üzerinde, kamusal bir tedbir alınmasını gerektiren veriler olmadığına dikkati çeken Üstündağ, "17 Ağustos ya da 12 Kasım depremlerine benzer hasar vereceğini düşündüğümüz büyüklükte bir depremle ilgili veri elde edersek, bir miktar yanılma payı, bir olasılık dahilinde olsa bile, insani yükümlülüğümüz gereği ilgili kişilerle paylaşırız" diye konuştu.
Projede, "Deprem algılama cihazı" ile yerin 15-20 kilometre derinliğine kadar olan bölgedeki değişikliklerin yüzeyde yarattığı elektrik akımlarında neden olduğu etki, ölçme tekniğiyle araştırılıyor.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100