Bu haber kez okundu.

İhracatçıya ucuz döviz darbesi

Fiyatlar ve maliyetler ciddi ölçüde artarken, döviz fiyatlarının '4 yıl önceki seviyede' seyretmesi ihracatçıyı olumsuz yönde etkiliyor. Böyle giderse ihracatçı, yurtdışına sattığı her 100 liralık malın 80 liralık girdisini ithal etmek zorunda kalacak. Milliyet'ten Güngör Uras yorumluyor

~|~ Kahramanmaraş'tayım. Bir yanımda Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Mehmet Balduk, öbür yanımda Kahramanmaraş Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı Hanefi Öksüz, sohbet ediyoruz.
Maraş'ın en önemli sorunu nedir, diye sordum. Mehmet Balduk cevapladı: "En büyük sorunumuz, ucuz döviz... Döviz fiyatı yüzde 20 artsa, Maraş'ta sanayi de, tarım da nefes alır" dedi.
Sonra anlattılar, "Ucuz döviz sanayinin, tarımın üretim gücünü yok ediyor... Ucuz döviz nedeniyle, başka ülkelerin sanayi ve tarım ürünlerine göre bizim maliyetler yüksek çıkıyor. İhracatçı ihracat yapamıyor veya zararına ihracat yapıyor. Tarım ürünleri fiyatları aşağıya çekilince çiftçi, köylü mal üretmiyor. Ürettiğini zararına satıyor. İç pazar daralınca insanlarımız ihracatı öğrendi. Yatırım yapan ihracat için yapıyordu. Ama ihracat kârlı olmaktan çıkınca yatırımlar da durdu... İşte bunun için diyoruz ki, bizim Maraş'ın en büyük sorunu ucuz döviz..."
Maraş'ta bunları duyacağım aklıma gelmezdi. Maraş ekonomisi için bu kadar önem taşıyan "ucuz döviz" sorunu, ekonominin tümünü nasıl etkiliyor?
İthalat köstekliyor
(1) İthalat ihracattan ve turizm gelirinden daha hızlı artıyor. Bu yılın ilk 7 ayında ithalat 10.5 milyar dolar arttı. İhracat gelirindeki artış 5.6 milyar dolar, turizm gelirindeki artış 1.1 milyar dolar.
(2) İthalat artışı ne büyümeden ne de petrol fiyatlarındaki artıştan kaynaklanıyor. Geçen yılın ilk yarısında ekonomi yüzde 13.5 büyümüştü, bu yıl yüzde 4.3 büyüdü. Bu yıl büyüme hızı yavaşladı. İthalat arttı. 7 aylık ithalat 50.0 milyar dolardan 60.8 milyar dolara yükseldi.
2004 yılının 7 ayında petrol, doğalgaz ve kömür ithalatına 7.3 milyar dolar ödenmişti. Bu yıl petrol fiyatları artınca 10.8 milyar dolar ödendi. Açık anlatımıyla, ithalattaki 10.5 milyar dolarlık artışın sadece 3.5 milyar dolarlık kısmı petrol fiyatlarının yüksekliğinden kaynaklanıyor.
(3) Ucuz döviz ihracat artışını sınırlıyor. İthalatı coşturuyor. İhracat ve ithalat denilince sadece sanayi ürünü akla geliyor. Halbuki tarım ürünleri de ucuz döviz fiyatından etkileniyor.
(4) Türkiye'de üretim giderleri (azalmış olmasına rağmen) içerideki fiyat artışlarının etkisinde artıyor. Döviz fiyatı artmayınca, maliyet satış fiyatını kurtarmıyor. Maliyet sadece ihracatçı için söz konusu değil. İç piyasada yerli üretim ile rekabet eden ithal sanayi malları ve tarım ürünleri için de söz konusu.
(5) Üretici ithal malları ile rekabet etme ve ihracat şansını kaybedince, üretimi yatırım ve istihdamı kısıyor.
(6) Ucuz döviz içeride üretim yapısını dışa bağımlı hale getiriyor. Üretici yerli girdi yerine ucuz ithal girdi kullanınca, yerli hammadde ve ara malı üretimi yok oluyor.
İyi de döviz neden ucuz? Çünkü biz döviz getirene dünya fiyatlarının çok üzerinde faiz veriyoruz.
Faturayı halk ödüyor
Bu dövizin yüksek maliyeti ile satış fiyatı arasındaki farkı (faizi) halkımız KDV ve ATV gibi vergilerle tıkır tıkır ödediğinden döviz ucuz satılıyor. Açık anlatımıyla, ucuz dövizin ucuzluğunun yükünü halkımız tıkır tıkır ödüyor. Sadece o kadar da değil. Ucuz döviz nedeniyle ithalat arttığı, ihracat yavaşladığı için her yıl döviz açığımız büyüyor. Büyüyen döviz açığı için içeriye giren döviz borcumuzu artırıyor. Bu ucuz dövizin faturasını halkımız önümüzdeki yıllarda da dış borç ana para ve faizi olarak ödeyecek.
(1) 2005 yılının 7 ayında döviz açığımız (cari açık) 15.0 milyar dolar. Bu açığı kapatmak için brüt 27.1 milyar dolar döviz girişi oldu. Bu dövizin 15.0 milyar doları ile açık kapatıldı. 2.8 milyar doları ile IMF borcu ödendi. 9.3 milyar doları rezervlere eklendi.
(2) Bu brüt 27.1 milyar doların 14.3 milyar doları ülkeye borç olarak girdi... İyimserler sorunu küçük göstermek için, dışarıdan oluk oluk döviz akıyor diyorlar ama, görülüyor ki oluk oluk akan döviz borç olarak akıyor.
İşte bunun için cari açık (döviz açığı) sorunu önemli.. İşte bunun için Maraşlılar "En büyük sorunumuz ucuz döviz" diyor.
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100