28 Mart 2006 Salı 00:00
886 Okunma
Nobel'i hak etti
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlenen 2. Uluslararası Milli Ekonomi Kongresi'nde tebliğ sunan bilimadamları, Prof. Dr. Haydar Baş'ı Nobel Ekonomi Ödülü'ne aday gösteridiler. Bilimadamları bu minval üzere gerekli çalışmaların başlatılacağını vurguladılar ~|~

Bakü'de düzenlenen tarihi kongrede Prof. Dr. Haydar Baş Nobel Ekonomi Ödülü'ne aday gösterildi. 1969 yılından bu yana dünya çapında öne çıkan iktisatçılara verilen ödüle böylece ilk kez bir Türk de uluslararası bir toplantıda aday gösterilmiş oldu. Kongrede tebliğ sunan bilimadamları, "İktisat teorisi, istatistik, matematik ve enformasyonun gerçek sentezi olan çalışmasıyla Profesör Haydar Baş'a da bir Nobel ödülü gerekecektir. Bunda milli sistemi ve modeli mühim rol oynayacaktır" dediler. Bilimadamlarının bu çerçevedeki görüşleri şu ana başlıkları ihtiva ediyordu

Ortak kader
Tarihi gelişim süreci açısından da, dünya ekonomisinde ve günümüzün sosyal?ekonomik süreçlerde yerini belirleme açısından da Türkiye ile Avrasya coğrafyasının kaderi benzerdir. Bu coğrafyanın önüne küreselleşme süreci katı seçenek koymuştur. Ya sanayileşmiş ve gelişmiş ülkeler arasında layıklı yeri almak, ya da ikinci sınıf ülkesi olarak, doğal kaynak ve iş gücü gibi ucuz kaynak satıcısı olmaktır. Batının ülkelerimize empoze ettiği gelişim yolu, ülkelerimizin jeopolitik, tarihi, milli ve dini gelişim özelliklerini dikkate almamaktadır. O yüzden, bağımsızlığı kayıp etmeden ve kendi gelenek, değer ve prensipleri koruyarak bizi iktisadi elite dahil edecek öz modeli oluşturmak aktüellik kazanmaktadır.

Teorik araştırmaların ötesinde
Prof. Dr. Haydar Baş'ın çalışması, dünya tecrübesine, en iyi beynelmilel iktisadi düşünce kazançlarına dayanan, manevi ve sosyal, insani faktörleri dikkate alan ve insan için çalışan bir modeli çizmektedir. Bizce, bu çalışma ekonomi düşüncesi teorik araştırmaların ötesindedir. Kanaatimizce, bu çalışma güncel iktisat felsefesinin parlak izahıdır. Çalışma Profesör Haydar Baş'ı önde gelen iktisatçılar sırasına dahil etmektedir. Ekonomik model çalışmaların önem ve değerini, iktisat?matematik bilişiminde araştırma yapan Nobel ödülü sahip sayısına göre anlayabiliriz. İktisat üzerine Nobel ödülü 1969 yılında verilmeye başlandı. Hesaplarımıza göre bu ödüle 36 (aralarında 26'sı iktisat?matematik bilişiminde araştırma yapan) iktisatçı layık görülmüştür. Lakin iktisat teorisi, istatistik, matematik ve enformasyonun gerçek sentezi olan çalışmasıyla Profesör Haydar Baş'a da bir Nobel ödülü gerekecektir. Bunda milli sistemi ve modeli mühim rol oynayacaktır.

Evrensel bir model
Bakü'de düzenlenen Uluslararası 2. Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nde tebliğ sunan bilim adamları, çarpıcı saptamalarda bulundular. Tebliğciler, MEM'in evrensel bir model olduğunda ve iktisat tarihinde yeni bir çığır açtığında birleştiler

Milli ve manevi değerleri sentezleyen model

Bakü Devlet Üniversitesi Doç. Dr. Hüsrev Kerimov: "Milli Ekonomi Model, çağdaş ekonomi oluşumunu yeni bakış açısından değerlendiren önemli bir model gibi çözülmesi zor olan enflasyon, istihdam, yoksulluk, devamlı gelişme, sosyal adaletsizlik, global güçlerin kendi menfeati için zayıfların haklarını ezmesi gibi sorunları çözebilen, genellikle insanlara refahı getiren bir ekonomik mekanizma, ekonomik yönetim sistemi geliştirmiştir. Bu modelde insan bir toplum üyesi, birey, biyolojik varlık ve özellikle bir manevi varlık gibi kendisini gerçekleştirebiliyor.
21. yüzyılda yeni ekonomi modellerinden yararlanılması gerektiğini gösteriyor. İşte Prof. Dr. Haydar Baş'ın bu modeli bu yolun uğurlu bir başlangıcıdır. Kitapta çağdaş ekonomiden farklı olarak kaynakların sınırsız ve bilakis tüketimin sınırlı olduğunu kabul ediyor. Kitapta değer, arz ve talep anlamları tartışılıyor.

Özel mülkiyet öne çekiliyor, liberal ekonomi eleştiriliyor. Pazar emisyonuna üstünlük kazandırılmasıyla birlikte faiz kabul edilmiyor. Dış borçlara karşı para emisyonu destekleniyor. Ücretlerin artmasıyla talep enflasyonu yaşanması fikrinin doğru olmadığını söylüyor. İşçilerin minimum gelir oranına, emeğe olan talep ve arza, onların dengelenmesiyle ilgili fikirler söyleniyor. Ekonomide üretim değil tüketim öne çekiliyor, tüketim ve istihdam arasındaki ilişkiler zamanla ilişkilendiriliyor. İnsan homo?economicus gibi değil, aynı zamanda manevi bir varlık gibi yansıyor. Senyoraj gelirleri ve paranın yeni fonksiyonları ile ilgili fikirler söyleniyor."
Rusya Devlet Üniversitesi Kibernetica Enstitüsü Kürsü Başkanı Prof.Dr. A.M. Katavlin: "Prof. Dr. Haydar Baş'ın küreselleşme ile ilgili fikirlerini ve aynı zamanda Milli Ekonomi Modeli'nin dünya ekonomi sisteminde oluşan evrensel bir model olduğunu destekliyorum. Bu model dünya ekonomisine yeni bir düzen getirecektir."

Dünyayı sarsan model

Bakü Devlet Üniversitesi Prof.Dr. Rövşan Guliyev: "Prof. Dr. Haydar Baş'ın Milli Ekonomi Modeli, Maltus ve Howard'ın 'kaynaklaın sınırlı, insan ihtiyaçlarının sınırsız' olması ile ilgili teorilerini büsbütün kaldırdı.
Müellif kendi eserinde sömürücülerin Türkiye ekonomisini nasıl çöktürdüğünü ispat etmiştir. Biz böyle örnekleri başka ülkelerde görüyoruz. Prof. Dr. Haydar Baş, mevcut ekonomi teorilerini yalnız eleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda mevcut sorunların çözüm yollarını da gösteriyor."

Çözüm yolu bu modelde
Kazakistan Ekonomi Enstitüsü Başkanı Kazakistan Bilimler Akademisi Prof. Dr. O. S. Sabden: "Gelişmiş ülkeler Kazakistan ekonomisine yatırım yapıyorlar. Bu bir yandan Kazakistan'da işsizlik sorununun kaldırılmasına neden oluyorsa, diğer yandan ülke ekonomisinin dış yatırımlara bağlanmasını sağlıyor. Ülkeye dışarıdan yapılan yatırımların çoğu ülkenin Milli ekonomisinin temelini oluşturan kaynaklara yönelmiştir. Ülkeyi Milli ekonomisine entegre etmek gerekiyor. Ülke ekonomisine dışarıdan yapılan yatırımlar ülkenin borcunu artırıyor. Bu ülke ekonomisine çok kötü sonuçlar sağlayabilir. Prof. Dr. Haydar Baş, Milli Ekonomi Modeli'nde bu sorunların çözüm yolu görülüyor."

Kongre'de Avrasya buluştu
Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de 25?26 Mart'ta düzenlenen Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nde 10 ülkeden 50'yı aşkın bilim adamı tebliğ sundu. Kongre'nin ilk günkü oturumları Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi'nde, ikinci günkü oturumları da Bakü Toplantı Sarayı'nda gerçekleştirildi. Milli Ekonomi Modeli Kongresi'nde tebliğ sunan bazı bilimadamları şunlar:
1. Prof. Dr. Vasim Memmedaliyev
    Bakü Devlet Üniversitesi
2. Prof. Dr. Valeri Lebedev: Rusya Tabiat       
    Bilimleri Akademisi Öğretim Üyesi
3. Prof. Dr. Korkmaz İmanov
     Matematik Enstitüsü
4. Prof. Dr. Batima Mukaşeva
   Kazakistan Cumhuriyet İdarecilik Enstitüsü
5. Prof. Dr. Tevfik Guliyev
    Azerbaycan Devlet
    İktisat Üniversitesi
6. Prof. Dr. Ruşen Guliyev
    Bakü Devlet Üniversitesi
7. Prof. Dr. Vilademir Lişişkin
    Moskova Devlet Üniversitesi
8. Prof. Dr. Hidayet Sarı
    İstanbul Üniversitesi
9. Prof. Dr. Mirdamat Sadıkov
    Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
10. Prof. Dr. Memmedhasan Meybullayev
      Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
11. Prof. Dr. Şolpan Esimova
      Kazakistan İdarecilik Akademisi
12. Prof. Dr. Vilademir Lepskiy,
      Rusya Felsefe Enstitüsü
13. Selim Kotil
      Ekonomist?Yazar
14. Prof. Dr. Yuri Kovrilets
      Rusya Merkezi İktisat Enstitüsü
15. Prof. Dr. Ömer Eyercioğlu
       Gaziantep Üniversitesi
16. Prof. Ahiyar Katavlin
      Moskova İlimler Akademisi
17. Prof. Dr. Ali Alirzayev
     Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
18. Prof. Dr. Larisa Şibarşova
      Taşkent Devlet Üniversitesi
19. Prof. Dr. Teymuraz Beridze
      Taşkent Devlet Üniversitesi
20. Harun Kayacı
      İktisatçı?İşadamı
21. Prof. Dr. Cahit Babuna
      İstanbul Üniversitesi
22. Prof. Dr. Kudret Abdulsemedzade
      Bakü İşletme Üniversitesi
23. Adalet Cebiyev: Rusya Federasyonu         
      Fort Bank'ın Genel Müdürü
24. Prof. Dr. Mehiş Ahmedov
      Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
25. Prof. Dr. Linara Katarova
       Taşkent Devlet Üniversitesi
26. Prof. Dr. Elşad Semedzade
      Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
27. Prof. Dr. Ömer Saraçoğlu
       İstanbul Üniversitesi
28. Prof. Dr. Valeri Vorotin
       Ukrayna Devlet İdarecilik Akademisi
29. Prof. Dr. Ali Ahmedov
      Azerbaycan Üniversitesi
30. Prof. Dr. Anara Aldeşeva
      Kırgizistan Teknik Üniversitesi
31. Prof. Dr. Sadık Ahmedov
     Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
32. Prof. Dr. Ravşen İtalmasava
      Kazakistan Akademisi
33. Prof. Dr. Rauf Memmedov
    Felsefi ve Hukuki Tebligatlar Enstitüsü
34. Prof. Dr. Leonid Murayev
      Moskova Devlet Üniversitesi
35. Prof. Dr. Ata Selçuk
      Fırat Üniversitesi
36. Prof. Dr. Gülşen Yüzbaşıova
      Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi
37. Prof. Dr. Sabder Orazalı
      Kazakistan İktisat Enstitüsü
38. Prof. Dr. İrina Muhammedova
      Aşkabat Devlet Üniversitesi
39. Prof. Dr. Şehnezar Şamsitinov
      Tacikistan Sosyoloji Üniversitesi
40. Prof. Dr. Hüsrev Kerimov
      Bakü Devlet Üniversitesi
41. Prof. Dr. Huzankaya Adnev
      Cuvaşiya Üniversitesi (Rusya )
42. Prof. Dr. İbrahim Aslanoğlu
      Gazi Üniversitesi
43. Prof. Dr. Saksal Yunuşova
       Kırgızistan Üniversitesi
44. Prof. Dr. Larisa Demuşkina
      Kazakistan Devlet Üniversitesi
45. Prof. Dr. Ahmet Kaşamoğlu
      Bakü Devlet Üniversitesi
46. Prof. Dr. Bünyamali Aliyev  
      Azerbaycan Üniversitesi
47. Prof. Dr. Gülnür Baltanova
      Kazan Devlet Üniversitesi
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner122

banner121