27 Mart 2015 Cuma 00:02
754 Okunma
Şerre götüren her şey haramdır

İmam Ca’fer (a.s.) şöyle buyurdu:

“Zanaat, halkın öğrendiği veya başkalarına öğrettiği herhangi bir işten ibarettir. Örneğin, kâtiplik, muhasebecilik, ticaret, kuyumculuk, saraçlık, dokumacılık, elbise temizleyiciliği, terzilik, canlı olmayan şeylere yönelik ressamlık ve halkın şahsî menfaatleri için ihtiyaç duyduğu, hayatlarını korumaları için gerekli olan ve ihtiyaçlarını gideren her çeşit aletin yapımı, bunların öğretimi ve kullanımı, ister kendisi için olsun, ister başkası için olsun câiz ve helaldir. 

Gerçi, bu meslek ve aletler bazen fesat veya günah üzere, bazen de hak ve bâtıl yolunda kullanılır. Örneğin, zâlim yöneticilerin ve onların temsilcilerinin güçlenmesi ve yardımı için bazen istifade edilen kâtiplik mesleği gibi… Bu tür meslekleri öğretmenin sakıncası yoktur. Bıçak, kılıç, mızrak ve yay gibi iyi ve kötü yolda kullanılan ve her iki yön için de yardımcı olan aletler böyledir. Bunları öğrenmenin ve öğretmek için ücret almanın veya bunları iyi olan bir yolda kullanan kimseler için yapmanın bir sakıncası yoktur. Ama halkın bunları bozgunculuk ve başkalarına zarar verme yolunda kullanmaları câiz değildir. Bu meslekler tabiaten halkın yararına ve onların bekâsı için gerekli olduğundan dolayı, bunları öğreten ve öğrenen kimseler için hiçbir suç ve günah yoktur. Suç ve günah ancak bunları bozgunculuk ve haram yolda kullanan kimselerin üzerinedir. Allah, gitar, kaval, satranç gibi fesat doğuran ve insanı boşuna meşgul eden her aleti, haç ve put yapmayı haram kılmıştır. Hayır ve iyilik yönü olmayan her şeyi öğretmek, öğrenmek, yapmak, onlar için ücret almak ve onlarla her çeşit tasarrufta bulunmak haramdır ama helal yararı olur fakat bazen günah işlerde de kullanılırsa o başka... Kim bu gibi şeyleri hak ve iyilik dışında kullanırsa, sadece o kimseye haram olur. İşte bunlar kulların maişet yollarının beyanı ve kazanç şekillerinin açıklamasıdır.” (Çeşitli Yönleriyle İmam Sâdık, F. Altan).

Yine, İmam Ca’fer (a.s.) şöyle buyurdu:

“Farz veya müstehab olarak malları harcamanın helal yolları bütünüyle 24 kısma ayrılır. Bunların yedi kısmı, insanın şahsî masraflarıyla ilgilidir. Beş kısmı, nafakası insanın üzerine farz olan fertlere mahsustur. Üç kısmı, insanın yerine getirmesi gereken şer’i borçlardır. Beş kısmı, gerekli bahşiş ve hediyelerdir. Dört kısmı da, hayır yolda yapılan harcamalardır. 

1- İnsan için gerekli olan şahsî masraflar şunlardır: Yiyecek, içecek, giyecek, evlenme masrafı, hizmetçi, ihtiyaç duyulan eşyaların tamiri, nakli ve korunması için ücretlilere verilen ücretler, ev ve geçim ihtiyaçlarını karşılamak için gerekli eşyalar.

2- Nafakası farz olan fertler de şunlardır: Evlat, anne, baba, hanım ve köle. Bunların nafakasını vermek, ister varlıkta olsun, ister yoklukta, insana gereklidir.

3- İnsanın yerine getirmesi gereken üç şer’i borç da şunlardır: Her yıl verilmesi şart olan zekât, (hayatta yalnız bir kere farz olan) hac ve kendi zamanında (İslam ile küfür arasında savaş çıktığında) farz olan cihad masrafları. 

4- Müstehab olan beş kısım bağış ve ihsan da şunlardır: Kendisinden üsttekilere bağış, akrabalara bağış, mü’minlere bağış, sadaka verip ihsanda bulunmak ve köle azad etmek. 

5- Hayır yolda yapılan dört harcama da şunlardır: Borcu ödemek, emaneti verme, borç vermek ve misafiri ağırlamak. ların hepsi sünnete tâbi olan şeylerdir.” (Çeşitli Yönleriyle İmam Sâdık, F. Altan). 

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100