01 Mayıs 2006 Pazartesi 00:00
191 Okunma
Gidenlerden hala haber yok
Türk  topraklarından çıkarılan birçok tarihi eser, kaçırıldıkları ülkelerde sergileniyor. Birbirinden ilginç yöntemlerle yurt dışına kaçırılan tarihi eserler uluslararası anlaşmalara rağmen iade edilmiyor ~|~



Kültürel varlıkların korunması için 1970 UNESCO Sözleşmesi, Avrupa Arkeolojik Mirasın Korunması Sözleşmesi gibi uluslararası anlaşmalara rağmen, "kültür varlıkları yerinde güzeldir" anlayışından uzak birçok ülke, Anadolu topraklarından çıkarılan tarihi eserleri iade etmemek için direnirken, bu tarihi eserlerin Türkiye'ye geri getirilmesi için mücadeleler de sürdürülüyor.

Beyhekim Camiii Mihrabı: Konya'da 13. Yüzyılda yapıldığı bilinen Beyhekim Camisi'nin çini mozaikli mihrabı, 1907 yılında yasa dışı yollarla yurt dışına götürüldü. Cami mihrabı Berlin'deki Pergamon Müzesinin İslam Eserleri Bölümü'nde sergileniyor.
Hacı İbrahim Veli Türbesi Sandukası: Konya'nın Akşehir ilçesi Alanyurt köyünde bulunan Hacı İbrahim Veli Türbesi'ne ait sanduka 1906'da Almanya'ya kaçırıldı. İadesi için girişimler yapılan sanduka, Berlin'de Doğu Asya ve İslam Sanatları Müzesinde sergileniyor.

Troya Eserleri: Tarihin en önemli arkeolojik buluntuları arasında sayılan Troya eserleri, Çanakkale'deki antik kentte Alman arkeolog Heinrich Schliemann tarafından gün ışığına çıkarıldı. MÖ 2300-2800 yılları arasına ait tarihi hazinenin, Schliemann ve eşi tarafından 1871-1890 yılları arasında yurt dışına kaçırıldığı biliniyor. Eserlerin bir bölümü Berlin'de, bir kısmı da Rusya'da Puşkin Güzel Sanatlar Müzesi ile St. Petersburg'daki Hermitage Müzesinde bulunuyor.

Kumluca Eserleri: Antalya'nın Kumluca ilçesinde bulunan ve dinsel nitelikli gümüş parçalardan oluşan Kumluca Hazinesi 1963 yılında yurt dışına kaçırıldı. Hazine, Washington'daki Dumbarton Oaks Müzesinde sergileniyor.
Akşehir Seydi Mahmut Hayrani Türbesi'ne ait sanduka: 1976 yılında kaçırılan tarihi eser, Danimarka'da David's Samling Koleksiyonu'nda yer alıyor.
Cizre Ulu Cami Kapı Tokmağı: Danimarka'da David's Samling Koleksiyonu'nda bulunan kültür hazinesi, 1969 yılında kaçırıldı.

İadesi sağlananlar?

ABD'de bulunan bin 676 adet Elmalı sikkesi, 363 adet Lidya eseri ve Divriği Ulu Camii ahşap panosunun 1988 ile 2000 yılları arasında verilen hukuk mücadelesi sonrası iadesi sağlandı. Türkiye'ye iadesi sağlanan diğer bazı tarihi eserler ve geldiği ülkeler şöyle: İngiltere: Osmanlık Tombağı, İzmir Birgi Aydınoğlu Mehmet Bey Camii'nden çalınan minber kapısı, Manş Denizi batığındaki eserler. ABD: 93 parçadan oluşan Osmanlı giysi koleksiyonu, gemici feneri, kurşun mühür, Atatürk'ün gümüş sigara tabakası, Nuruosmaniye Kütüphanesinden çalınan Kur'an-ı Kerim, Oklahoma eserleri. İsviçre: Elmalı sikkeleri, İzmir Müze Müdürlüğü bahçesinden çalınan heykel, Zürich'te ele geçirilen eserler. Danimarka: Konya Beyşehir Eşrefoğlu Camii'nin giriş kapısı panoları.

Anadolu'ya ait eserlerin iadesini sağlamak için 17 milyon dolar harcama yapıldı.   Yurt dışına kaçırılan Lidya eserleri, İtalya İnterpolu tarafından ele geçirilen yazıtlar, Avusturya'da 1999 yılında ele geçirilen tarihi eserlerin iadeleri için de çalışmalar sürdürülüyor.

 

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100