09 Eylül 2006 Cumartesi 00:00
228 Okunma
Kurtuluş Vapuru'nun ilginç hikayesi
"Tarihte belki de hiçbir vapur, onun kadar umutla beklenmemiş, onun kadar sevinçle karşılanmamıştı... Hiçbir vapur, tek bir yolcu taşımadığı halde binlercesini ölümden kurtarmamıştı... Tarihte belki de hiçbir vapur, onun kadar çok sevilmemişti... Ve yine hiçbir vapur, derinliklerde onun kadar kolay unutulmamıştı..." ~|~


Bu satırlar, 2. Dünya Savaşı'nda Almanya tarafından işgal edilen Yunanistan'a, Türkiye'den yardım taşıyan ve 20 Şubat 1942'de Pire Limanı'na yaptığı 5. seferinde yakalandığı şiddetli fırtına nedeniyle Marmara Adası yakınlarında batan Kurtuluş Vapuru için yazıldı. Araştırmacı?yazar ve yönetmen Erhan Cerrahoğlu ile ekibinin 2 yıldır sürdürdükleri "Kurtuluş Vapuru Belgeseli" tamamlandı.
Kurtuluş Vapuru'nun Marmara Adası yakınlarındaki batığına ulaşan ekip, belgeselde su altı ve su üstü görüntülerinin yanısıra Yunanistan tarihinde dünyaya yansımayan fotoğraf kareleri de kullanıldı.

Yunanistan tarihine "Büyük Açlık" olarak geçen ve resmi kayıtlara göre 70 bin kişinin ölümüne neden olan açlık ve sefalet döneminde Yunanistan'a yardım eden tek ülkenin Türkiye olduğu anlatılan belgeselde, çarpıcı görüntüler yer alıyor.
Türkiye'nin o dönemde kıtlığa rağmen komşusu Yunanistan'a yaptığı yardımların, Yunan halkı tarafından minnettarlıkla karşılandığı anlatılan belgeselde, dönemi yaşayan Yunan vatandaşlarıyla ve bu olayı araştıran Yunan tarihçilerle yapılan röportajlar yer alıyor. Yunanistan'da efsaneye dönüşen Kurtuluş Vapuru sayesinde, Yunan halkının umutla beklemeyi ve gelen yardımları paylaşmayı öğrendiği de belgeselde anlatılıyor.

"Belgeselden çok etkilendim"
Belgeseli hazırlayan Araştırmacı?Yazar ve Yönetmen Erhan Cerrahoğlu, Kurtuluş Vapuru'nu, TRT 2 televizyonunda yayınlanan bir belgesel filmde tanıdığını söyledi. Kurtuluş Vapuru ile ilgili anlatılanlardan çok etkilendiğini belirten Cerrahoğlu, şöyle konuştu:
"Belgeselde, 2. Dünya Savaşı sırasında Yunanistan'a gıda yardımı taşırken batan bir Türk vapuru anlatılıyordu. Program bittiğinde şaşkına dönmüştüm. Yıllardır diplomatik sorunlar yaşadığımız bir halka neden yardım eli uzatmıştık? Vapur neden Kurtuluş adını taşıyordu? Böyle bir öykü neden yıllardır gündeme gelmemişti? Kurtuluş Vapuru'nun enkazı neredeydi? Olayın Türk ve Yunanlı tanıkları yaşıyor muydu? Bu sorulardan yola çıkarak ekip arkadaşlarımla birlikte elde ettiğimiz dokümanları birleştirdik. Ancak araştırmayı derinleştirdiğimizde, döneme ait resmi kayıtların büyük bölümünün imha edildiğini, yardım çalışmalarını organize eden Kızılay'ın arşivlerinde dahi Kurtuluş'a ait belge bulunmadığını tespit ettik."

Batığın bulunduğu yerin tespit edilebilmesinin, uzmanlık ve teknoloji gerektiren bir iş olduğunu vurgulayan Cerrahoğlu, bu konuda uluslararası düzeyde en önemli batık araştırmacısı olan Selçuk Kolay'dan yardım istediklerini belirtti.
olay'ın, batık arama konusunda gelişmiş teknolojiyle donatılmış Bothnia adlı teknesi sayesinde kısa zamanda batığın yerini bulduklarını söyleyen Cerrahoğlu, "Saptadığımız bölgede dalış yaparak, batığın görüntülerini gün ışığına çıkardık. Sponsor bulmakta çektiğimiz sıkıntıları, Yunanistan'ın Olimpic Havayolları'nın bize destek vermesiyle aştık" diye konuştu.

Geminin özellikleri 
Kurtuluş Vapuru, 1883 yılında İngiltere'nin Caird Purdic tersanelerinde yapılan buharlı bir kuru yük gemisidir. 76.5 metre uzunluğunda, 10.67 metre genişliğinde ve 6.43 metre yüksekliğindeki geminin ilk adı "Euripides" idi. Değişik isimlerle Brezilya, İtalya, Rusya, Yunanistan ve Sırbistan bandırası taşıyan vapur, 1. Dünya Savaşı boyunca, nakliye gemisi olarak Rus donanmasında yer aldı. 1924'de Kalkavanzade Biraderler tarafından Sırbistan'dan satın alınan vapur, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nakliye gemilerinden biri olarak"Teşvikiye" ve "Bülent" isimleriyle Türk karasularında hizmet verdi. 1934 yılında Tavilzade Biraderler Şirketi'ne satılan vapura, "Kurtuluş" adı verildi. Kurtuluş Vapuru, bu şirket tarafından 1941 yılında Yunanistan'a yapılacak gıda yardımını taşımak üzere Kızılay Cemiyeti'ne kiralandı. Vapur, 20 Şubat 1942'de şiddetli bir fırtınaya yakalanarak, Marmara Adası Saraylar köyü yakınlarında, bugün "Kurtuluş Burnu" olarak bilinen bölgede kayalıklara çarptı ve saat 09.15'de sulara gömüldü. Kazada gemi mürettebatı, kayalıklara atlayarak kurtuldu.

 

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100