21 Şubat 2006 Salı 00:00
266 Okunma
Tarihî mevlevihâne 400 yıldır ayakta
Türk kültürünün en önemli köşetaşlarından biri de tasavvuf medeniyeti. İşte o medeniyetin cazibe merkezlerinden biri, Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde restore edilen Gelibolu Mevlevihanesi ~|~

Biz, o hazine misali engin ve de zengin geçmişimize sırtımızı döneduralım (!); eller, Türkİslam medeniyetinin şaheser yapılarına hayran kalmaya devam ediyor.
Türk kültürünün en önemli köşetaşlarından biri de tasavvuf medeniyeti. İşte o medeniyetin cazibe merkezlerinden biri, Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde restore edilen Gelibolu Mevlevihanesi. 400 yıldır ayakta kalmayı başaran tarihi mevlevihane, Türk kültür tarihinde adeta bir dönüm noktası. Çanakkale'nin Gelibolu İlçesi'nde 17. yüzyılda Ağazade Mehmet Dede tarafından yaptırılan ve dünyanın en büyük Mevlevihanesi olma özelliğine sahip Gelibolu Mevlevihanesi ziyaretçilerin uğrak mekanı haline geldi.

Mevlevihanenin öyküsü

Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından ziyarete açılan tarihi yapı,  Yazıcızade mahallesinde bulunuyor. Mevlevihane binası Asker Hastanesinin bulunduğu alandadır. Rumeli'de bir eşi olmayan Mevlevihane tekkesi, plan bakımından İstanbul'daki Galata mevlevihanesine benzemektedir.Tarihi yapı, H.1076M.1656 yılında Ağazade Mehmet Dede adına yaptırılmıştır. Mimarı, saray mimarı Mustafa Ağadır. H. 1326 Miladi 1906 yılında bir onarım görmüştür. Mevlevihanenin bulunduğu geniş alanda bu ana binaya ek olarak bir aşevi, dervişler için bir han ve yoksullar için bir yatakhane ve ayrıca dervişlerin çocukları için bir okul bulunurmuş. Bu tekkenin dervişleri ki bunlar aynı zamanda semazenleri idi, bu ek binalarda yatar, kalkar ve ibadet ederlerdi.

Mimari özellikleri

17. yüzyılda yapılmış bulunan binada iki kulube ile onüç kargir sütun vardır. Aşağı yukarı içi 900 metre karelik bir alanı içeren mevlavihane binasında, üç bölümde sema edilen iki kubbeli bir kısım bulunmakdadır. Bu kısmın kıbleye bakan duvarında mihrap yer almaktadır. Sema edilen kubbeli kısmın etrafında semazenleri seyretmek için ayrılmış bölümler bulunmaktaydı. Gelibolu mevlevihanesinin giderlerini karşılamak üzere araziler, zeytinlikler ve mülkler bırakılmıştı. Bunlar arasında, Biga'daki bir çok arazinin geliri ile İstanbul'daki Valide Sultan Camisinin gelirleri de buraya tahsis edilmişti. Mevlevihanenin geliri o devirde 3670 altın kuruştu. Mevlevihanenin ilk mürebbisi, kurucusu olan Ağazade Mehmet efendidir. 1749 yılında ölmüş ve mevlevihanenin bahçesine gömülmüştür. Yerine kardeşinin oğlu Parsa Sabit Mehmet Dede geçmiştir. Bu kişi de bilgili ve şair bir kişi imiş. 1776 yılında ölmüş ve mevlevihanenin bahçesinde amcasının yanına gömülmüştür. Bu mevlevihanede hocalık yapmıştır.

Bir başyapıt olan bu değerli yapı, dıştan tüm heybeti ile aşağı yukarı halen ayakta durmaktadır. Çatısının üst bölümü yeni kremitleri yenilenmiştir. İçi harap durumdayken 2005 yılında tamir edilmiştir. Ahşap üzerine sıva ile kaplanmış bulunan kubbesinin üzerinde ve birer sanat eseri sayılan tezyinatları sıvaların dökülmesi nedeniyle yok olmuştur. Çevresinde hiçbir ek bina kalmamıştır. Sadece Mevlevihane alanına girişleri sağlayan iki mermer kapısı ayakta kalmıştır. Bu kapılardan hastane tarafında bulunan ve binanın sağ tarafında kalan kapıda şu yazı okunmaktadır:
 "Şahı alem Hazreti Abdülmecit Hanın seman
Kıldı ezcümle Gelibolu'da bucilde gahı
Pek harap olmuş idi elhak dili uşakı yaş
Yaptırıp bu derge azadeyi lütfeyleyip
Ruşene kılsın saray kalbini herden hüca
 İki masrahtan çıkıp azmi bir tarihi tam
Yaptırıp Abdülmecit Han salikhane cayi gah
Altun erbab berberhab Salı debah
İl vecde oldu gircayı safa bu helakaf
 Oldu zahir defaten asarı kim bi iştibah
Mahzı lütfi ile bira ol davera necmi sipah
Eyledi azade gamdan bizleri ol Padişah
Yaptığım içün hanci uşaki ol zillü ilah!"
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100