23 Ocak 2004 Cuma 00:00
261 Okunma
Yüzyıllardır ıslıkla anlaşıyorlar
Dik yamaçlara sahip Karadeniz Dağları'ndaki köylerin mahalleleri birbirine uzak olduğu için yöre insanı anlaşabilmek için ıslıkla haberleşme yolunu tercih ediyor. Birçok ülkeden bilim adamı ıslık dilini incelemek için bölgeye gelirken, Türkiye'de bu alanda çok fazla araştırma yapılamadı. Islık dili Avrupa'nın dağlık ülkelerinde karşılıklı vadi yamaçlarına yerleşmiş köylerde yüzyıllardır kullanılıyor. Uzmanlar, bir bölgede ıslık dilinin iletişim yöntemine dönüşebilmesinin orada yaşayanların üzerinde mutabakata vardığı işaretlerin kullanılmasıyla mümkün olacağını belirtiyor. Islık dili kurulurken, ince?kalın, yüksek?alçak, devamlı?kesik seslerle bazı ritim kalıpları oluşturuluyor.

Coğrafi şartların öğrettiği dil

Giresun'un Çanakçı ilçesine bağlı Kuşköy civarında yerleşimin dağınık olmasından dolayı, zaman içinde geliştirilen ıslık dili günümüzde de kullanılmaya devam ediyor. Kuşköy'de kullanılan ıslık dilinde de, Türk alfabesinin 29 sesinden ancak "i, o, ö" ünlüleri ve "f, k, ç" üns~|~üzleri taklit edilebiliyor. Bu 'taklit fonem'lerle kalıplar yapılıp anahtar kelimeler oluşturuluyor. Örneğin "iföçö" kalıbı "imece", "çöççö" kalıbı da "söyle" anlamına geliyor. Türkiye'de ıslık dilini inceleyen araştırmacılardan yazar Erol Özbilgen, ıslık dili gibi özel dillere 'Grup Dili' adı verildiğini belirterek, "Bazı toplum kesimlerinin 'jargon, argo' gibi kendilerine has şifreli, doktor, mühendis, mimar gibi meslek erbabının da evrensel fakat meslek dışında kalanların pek kolay anlayamayacağı özel dilleri var" diye konuştu. Islık dilinde bulunan az sayıda işaret ile çok sözcük oluşturmanın imkanının bulundağını ifade eden Özbilgen, "Bu nedenle birkaç kavram için aynı ıslık kalıbını kullanmak gerekebiliyor. Dolayısıyla ıslık diliyle herhangi bir yörenin, herhangi bir topluluğun, ancak herkesçe bilinen ortak konuları, sorunları konuşuluyor.

Tek rakipleri GSM

Islıkla konuşanlar hala hayattayken gerekli ses kayıtlarının yapılması ve bu dile sahip çıkılması gerekiyor. Bir doğa kanunu gibi, modern çağ ile onun da yok olacağını yöre halkı biliyor. Kuşköy şenliklerinde bir pankartta yazanlar bunun dolaylı bir dışa vurumu gibi. Pankartta şöyle deniliyor: "Tek rakibimiz GSM". Bu arada, Sis Dağı'nın batı yüzündeki yerleşim bölgelerinde kullanılan ve kuşdili olarak da adlandırılan, ıslık dilinin yaklaşık 350?400 yıllık bir geçmişi olduğu tahmin ediliyor.
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner100