Suç ve suçlu profili
02.01.2002 00:00:00
Emniyet Genel Müdürlüğü'nce, polis bölgesinde işlenen suçların özelliklerinin detaylı olarak bilinmesi, bu suçlara ait her türlü bilginin toplanarak suç analizinin yapılması amacıyla çeşitli suçlar nedeniyle gözaltına alınan kişiler konusunda bir araştırma gerçekleştirildi.
Suçların genel dağılımı
Araştırmada, "suçların genel dağılımı, devletin uluslararası şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile propaganda, yasadışı örgüt faaliyetleri, uyuşturucu madde, kaçakçılık, sahtecilik, öldürme, ateşli ve ateşsiz silahlar, müessir fil ve trafik suçları" incelendi.
Genel dağılımda, suça karışan kişilerin yüzde 77.5'ini karakollar, yüzde 22.5'ini ise şubeler gözaltına aldı. Ancak,yasadışı propaganda, yasadışı örgütlenme, uyuşturucu madde ve kaçakçılık suçlarında gözaltına alan birim çoğunlukla şubeler oldu. Buna göre, belirli özelliği olan suçlara şubeler, diğer suçlara ise karakollar müdahale etti.
Araştırmaya göre, olaylara karışan kişilerin yüzde 93.6'sını erkekler, yüzde 6.3'ünü kadınlar oluşturuyor. Gözaltına alınanların yüzde 31.7'si daha önce de gözaltına alınan kişiler arasında bulunuyor. Şüphelilerin yüzde 39.3'ünün gelir seviyesinin düşük, yüzde 29.9'unün ise orta seviyede gelir sahibi kişiler olduğu belirtilen araştırmada, şöyle deniliyor: "Geneldeki değerlendirmede, gözaltına alınanların gelir seviyesi düşük kişiler çıkmasına karşılık, yasadışı propaganda suçlarından gözaltına alınan kişilerin ekonomik durumları iyi olan kişiler olduğu gözlenmektedir. Gelir seviyesi düşük olan kişilerin ekonomik suçları, gelir seviyesi iyi olanların ise sosyal suçları işledikleri gözükmektedir."
Şaşırtan sonuçlar
Şüphelilerin eğitim durumlarına göre yapılan genel değerlendirmede, şüphelilerin yüzde 50.9'unu ilkokul mezunlarının oluşturduğu, eğitim seviyesi yükseldikçe suça karışma oranının düştüğü ifade edildi. Ancak, suçlar ve bu suça karışan kişiler incelendiğinde şu sonuçların çıktığı anlatıldı:
İlkokul mezunlarının oranı ateşli-ateşsiz silahlarla işlenen suçlarda yüzde 55.5'e yükseliyor. Propaganda türü suçlarda bu oran yüzde 30.1'e düşüyor. Aynı suçta yüzde 34.1 ile en yüksek oranı lise mezunu kişiler oluşturuyor. Propaganda türü suçları işleyenler arasında yüzde 16.1 oranı ile yüksek okul mezunları ilk sırada yer alıyor." Araştırmaya göre, "Genelde eğitim seviyesi düşük olanların suç işleme oranı yüksek. Ancak, bu durum yasadışı örgüt faaliyetleri ve propaganda türü suçlarda ters yönde gelişiyor. Eğitim seviyesi yüksek kişiler daha çok sosyal suçlara, eğitim seviyesi düşük kişiler ise ekonomik suçlara karışıyor."
Genel değerlendirmede, olaylara karışanların yüzde 31.2'sinin 25-35 yaş grubunda, yüzde 28.2'sinin ise 18-25 yaş grubunda yoğunlaştığı kaydedilen araştırmada, suç türlerine göre, suça karışanların yaşları konusunda ise şöyle denildi:
"Bu oran suç türlerine göre önemli değişiklikler göstermektedir. Yasadışı propaganda suçlarında 18-25 yaş grubunun oranının yüzde 40.5'e, devletin uluslararası şahsiyetine karşı işlenen suçlarda yüzde39.3'e yükseldiği gözlenmiştir.
Bu sonuçlar gözaltına alınan genç grupların yasadışı siyasi suçlara katılmaya diğer risk gruplarından daha fazla eğilimli olduklarını ortaya koymaktadır. Sosyal suçlara genç yaştaki kişilerin daha çok karıştığı ortaya çıkmıştır."
Suçların genel dağılımı
Araştırmada, "suçların genel dağılımı, devletin uluslararası şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile propaganda, yasadışı örgüt faaliyetleri, uyuşturucu madde, kaçakçılık, sahtecilik, öldürme, ateşli ve ateşsiz silahlar, müessir fil ve trafik suçları" incelendi.
Genel dağılımda, suça karışan kişilerin yüzde 77.5'ini karakollar, yüzde 22.5'ini ise şubeler gözaltına aldı. Ancak,yasadışı propaganda, yasadışı örgütlenme, uyuşturucu madde ve kaçakçılık suçlarında gözaltına alan birim çoğunlukla şubeler oldu. Buna göre, belirli özelliği olan suçlara şubeler, diğer suçlara ise karakollar müdahale etti.
Araştırmaya göre, olaylara karışan kişilerin yüzde 93.6'sını erkekler, yüzde 6.3'ünü kadınlar oluşturuyor. Gözaltına alınanların yüzde 31.7'si daha önce de gözaltına alınan kişiler arasında bulunuyor. Şüphelilerin yüzde 39.3'ünün gelir seviyesinin düşük, yüzde 29.9'unün ise orta seviyede gelir sahibi kişiler olduğu belirtilen araştırmada, şöyle deniliyor: "Geneldeki değerlendirmede, gözaltına alınanların gelir seviyesi düşük kişiler çıkmasına karşılık, yasadışı propaganda suçlarından gözaltına alınan kişilerin ekonomik durumları iyi olan kişiler olduğu gözlenmektedir. Gelir seviyesi düşük olan kişilerin ekonomik suçları, gelir seviyesi iyi olanların ise sosyal suçları işledikleri gözükmektedir."
Şaşırtan sonuçlar
Şüphelilerin eğitim durumlarına göre yapılan genel değerlendirmede, şüphelilerin yüzde 50.9'unu ilkokul mezunlarının oluşturduğu, eğitim seviyesi yükseldikçe suça karışma oranının düştüğü ifade edildi. Ancak, suçlar ve bu suça karışan kişiler incelendiğinde şu sonuçların çıktığı anlatıldı:
İlkokul mezunlarının oranı ateşli-ateşsiz silahlarla işlenen suçlarda yüzde 55.5'e yükseliyor. Propaganda türü suçlarda bu oran yüzde 30.1'e düşüyor. Aynı suçta yüzde 34.1 ile en yüksek oranı lise mezunu kişiler oluşturuyor. Propaganda türü suçları işleyenler arasında yüzde 16.1 oranı ile yüksek okul mezunları ilk sırada yer alıyor." Araştırmaya göre, "Genelde eğitim seviyesi düşük olanların suç işleme oranı yüksek. Ancak, bu durum yasadışı örgüt faaliyetleri ve propaganda türü suçlarda ters yönde gelişiyor. Eğitim seviyesi yüksek kişiler daha çok sosyal suçlara, eğitim seviyesi düşük kişiler ise ekonomik suçlara karışıyor."
Genel değerlendirmede, olaylara karışanların yüzde 31.2'sinin 25-35 yaş grubunda, yüzde 28.2'sinin ise 18-25 yaş grubunda yoğunlaştığı kaydedilen araştırmada, suç türlerine göre, suça karışanların yaşları konusunda ise şöyle denildi:
"Bu oran suç türlerine göre önemli değişiklikler göstermektedir. Yasadışı propaganda suçlarında 18-25 yaş grubunun oranının yüzde 40.5'e, devletin uluslararası şahsiyetine karşı işlenen suçlarda yüzde39.3'e yükseldiği gözlenmiştir.
Bu sonuçlar gözaltına alınan genç grupların yasadışı siyasi suçlara katılmaya diğer risk gruplarından daha fazla eğilimli olduklarını ortaya koymaktadır. Sosyal suçlara genç yaştaki kişilerin daha çok karıştığı ortaya çıkmıştır."
