Libya'da Türkiye'nin destek verdiği uluslararası alanda tanınan Ulusal Mutabakat Hükümeti'ne (UMH) bağlı güçler başkent Trablus'un tamamında kontrolü yeniden sağladı. UMH'nin tekrar kontrolü sağladığı Trablus'a taarruz düzenleyen ayrılıkçı güçlerin lideri Halife Hafter'e bağlı Libya Ulusal Ordusu (LUO) güçleri Trablus'tan Tarhuna bölgesine kadar geri çekildi. Birleşmiş Milletler (BM) Libya Destek Misyonu'nun (UNSMIL), ateşkes görüşmelerine yönelik daveti, hafta başında hem UMH hem de Halife Hafter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu tarafından kabul edilmişti. Libya'da 2011 yılından bu yana ülkenin tamamına hakim merkezi bir yönetim bulunmuyor. Kentler ve kasabalar 2014'ten bu yana doğu ve batıda kurulan rakip yönetimler için savaşan gruplar tarafından kontrol ediliyor. Doğudaki en güçlü isim olan ayrılıkçı Hafter, Nisan 2019'da Trablus'u ele geçirmek için bir saldırı başlattı, ancak bu saldırı birkaç ay içinde gücünü yitirdi. Son haftalarda, UMH Türkiye'nin desteğiyle Hafter güçlerini püskürtmeyi başardı. Hafter'e bağlı güçler başkentten tamamen uzaklaştırılırken, bundan sonraki çarpışmaların Trablus'un güney ve güneydoğusunda yer alan UMH kontrolündeki Gharyan ve Hafter kontrolündeki Tarhuna çevresinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Son gelişmeler kaosun hakim olduğu Libya'da ateşkes masasının kurulmaya yakın olduğunu gösteriyor. Taraflar kurulacak masaya toprak kaybına uğramadan oturmak istiyordu. Ancak kontrol ettikleri toprakların büyüklüğü masadaki pozisyonu da güçlendireceği için ateşkes görüşmelerine TÜrkiye'nin desteğini alan UMH'nin şimdi daha güçlü oturacağı kesin görünüyor.

Serrac Ankara'da Hafter Kahire'de

BM'nin Libya'da savaşan tarafların ateşkes müzakerelerine tekrar başlamayı kabul ettiğini açıklamasının ardından görüşmeler hız kazandı. İki tarafın da liderleri kendilerini destekleyen ülkelerke görüşme turuna çıktı. Bu gelişmenin ardından UMH Başbakanı Serrac, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşmek için Ankara'ya gelirken, Halife Hafter ise Mısırlı yetkililerle bir araya gelmek için Mısır'ın başkenti Kahire'nin yolunu tuttu. Çarşamba günü Mısır'ın başkenti Kahire'de üst düzey isimlerle görüşen Libya'daki ayrılıkçı güçlerin lideri Hafter ise dün de Suriye'nin başkenti Şam'daydı. Hafter'in Şam'da üst düzey Suriyeli ve Rus yetkililerle görüştüğü ifade ediliyor. Arap basını, Hafter'in görüşmelere başlamak için Türkiye'nin güçlerini Libya'dan geri çekmesini ön koşul olarak ortaya sürdüğünü iddia etti. UMH Başkaban Yardımcısı Ahmed Muaytik ve Dışişleri Bakanı Tahir Siyala ise, Hafter'i destekleyen Rusya'ya giderek Çarşamba günü Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ve yardımcısı Mihail Bogdanov ile görüştü.

Rusya UMH'ye göz kırptı

Libya'da dengeler Türkiye'nin desteklediği UMH lehine değişirken siyasi görüşme trafiği belirgin bir şekilde hızlandı. Rusya'dan da Libya'nın meşru hükümetiyle işbirliği konusunda olumlu mesajlar geliyor. Bu kapsamda Moskova'dan yapılan açıklamalarda UMH hükümetiyle işbirliğinin önündeki en önemli engelin 'Rus tutuklular' olduğunu vurgulandı. UMH güçlerince tutuklu tutulan Rusların serbest kalmasıyla Rusya ile UMH arasındaki buzların da eriyebileceği ifade ediliyor.

Ankara'da neler konuşuldu?

Libya'nın doğusundaki gayrimeşru silahlı güçlerin lideri Hafter'in saldırılarının durdurulup geri püskürtülmesiyle hız kazanan gelişmeler üzerine Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başbakanı Fayiz es-Serrac dün Ankara'ya geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde Serrac'ı kabul etti. Kritik görüşmede Libya'da sağlanacak ateşkesin yanı sıra, Türkiye ile Libya'nın Doğu Akdeniz'de ortak petrol çıkarma faaliyetleri de gündeme geldi. Görüşme çok önemli, zira Türkiye, Libya ile imzalanan Doğru Akdeniz anlaşması kapsamındaki deniz yetki alanında hidrokarbon sondajı yapılacak parselasyon haritasını bu hafta açıklamıştı. Görüşmede Erdoğan ile Sarrac'ın, Türkiye'nin Libya petrollerinin çıkarılmasına destek vererek bu konuda ortaklık yapılması başlığını da ele aldığı ifade ediliyor. Erdoğan, Serrac'la yaptığı görüşmeyle koronavirüs nedeniyle 2.5 aylık aradan sonra ilk uluslararası konuğunu Beştepe'de ağırlamış oldu.