Dünyayı ürküten deney
10.10.2006 00:00:00
Kuzey Kore dün, tarihinde ilk kez bir nükleer silah denemesi yaptı. Bir tepenin içinde açılan delikte yapıldığı tahmin edilen deneme 4.9'luk deprem etkisi yaptı. Tepkiler anında geldi.
Kuzey Kore'nin ilan ettiği nükleer denemenin, ülkenin kuzeydoğusunda bir tepenin içinde açılan delikte yapıldığı tahmin ediliyor. Patlama 360 metre yüksekliğindeki tepenin içine yanlamasına açılan delikte meydana geldi. İstihbarat servislerinin hazırladığı rapora dayanan bir milletvekili, "Tepenin yüksekliğine bakılacak olursa, denemenin yatay açılmış bir delikte yapıldığı akla geliyor" dedi.
Rapora göre, tepe kuzeydoğudaki Hwaderi bölgesindeki Musudan füze rampası yakınlarında bulunuyor. Kuzey Kore resmi haber ajansı Kore Merkezi Haber Ajansı, Kuzey Kore'nin başarılı nükleer silah denemesi yaptığı belirtilerek, denemenin herhangi bir sızıntı ya da tehlikeye yol açmadığını kaydetti. Kuzey Kore tarafından geçen hafta yapılan açıklamada, bu ülkenin olası bir ABD işgaline karşı caydırıcılığın bir parçası olarak nükleer deneme yapacağı ilan edilmişti.
PATLAMANIN ŞİDDETİ NE?Nükleer denemede meydana gelen patlamanın şiddetini, Norveçliler 1 ila 5, Ruslar ise 5 ila 15 kiloton olarak değerlendirdi.Norveç Sismoloji Enstitüsü uzmanlarına göre, yer altında yapıldığı bildirilen deneme, Richter ölçeğine göre 4,2 şiddetinde sarsıntıya yol açtı. Bu da, 1 ila 10 kilotonluk patlamanın şiddetine eşit. (1 kiloton, bin ton TNT'nin patlamasıyla açığa çıkan enerji miktarı.)Enstitü uzmanlarından biri, bunun Hindistan ve Pakistan'ın 90'larda yaptığı denemelere benzediğini belirtti.Ruslar ise patlamanın şiddetini 5 ila 15 kiloton olarak ölçtü.Rusya Savunma Bakanı Sergey İvanov, denemenin gücünün 5 ila 15 kiloton olduğunu bakanlar kurulu toplantısıda söyledi.
BORSA DÜŞTÜSilah denemesi açıklamasının ardından dünyanın 10. büyük ekonomisi konumundaki Güney Kore'de borsa değer kaybıyla kapandı.Güney Kore Kospi Endeksi, yüzde 2,4 oranında azalarak 1.319,40 puandan günü tamamladı.Güney Kore Ekonomi Bakanlığı da Başbakan Han Myeong-Sook'un üst düzey hükümet yetkilileriyle Kuzey Kore'nin nükleer denemelerinin ekonomik etkilerinin değerlendirileceği acil bir toplantı planladığını ifade etti.Güney Kore ile Kuzey Kore, barış antlaşması olmadan ateşkesle sona eren 1950-53 Kore Savaşı'ndan bu yana bölünmüş durumda bulunuyor.
GÜNEY KORE: SERT YANIT VERECE?İZGüney Kore, Kuzey Kore'nin nükleer silah denemesi yapmasına "sert yanıt vereceklerini" bildirdi.Devlet Başkanlığı sözcüsü Yoon Tae-young, ülkesinin nükleer denemeyi hoş göremeyeceğini ifade ederek, "Kuzey Kore, nükleer denemeden havaya yayılan radyoaktif zerreler nedeniyle bütün sorumluluğu üstlenmeli" dedi.Sözcü, Kuzey Kore'nin derhal nükleer programını bir yana bırakması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına uyması gerektiğini vurguladı.
BEYAZ SARAY: SİSMİK BİR OLAY BELİRLEDİKBu arada, Beyaz Saray sözcüsü Tony Snow, Amerika ve Güney Kore istihbaratının, Kuzey Kore'deki nükleer deneme bölgesinde sismik bir olay belirlediğini söyledi.Snow, "Kuzey Kore'nin nükleer denemesi, uluslararası kamuoyunun arzusuna ve kuzey doğu Asya'da gerilim yaratacak eylemlerden kaçınma çağrımıza karşı meydan okuyan kışkırtıcı bir eylemi içermektedir" dedi. Öte yandan Güney Kore Devlet Başkanı Roh Moo-hyun'un, konuyla ilgili olarak ABD Başkanı George Bush ile telefonla görüşeceği belirtildi. Güney Kore'nin Yonhap ajansının haberine göre, Japonya Başbakanı Şinzo Abe ise resmi ziyarette bulunduğu Seul'da, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yapmasının "affedilemez" olduğunu ifade etti.
Japonya Dışişleri Bakanı Taro Aso da gazetecilere yaptığı açıklamada, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yaptığı bilgisine ilişkin olarak, kendisi, Güney Koreli ve Amerikan dışişleri bakanları ile yakın çalışma kararı aldıklarını kaydetti.Aso, "Eğer deneme bilgisi doğruysa sadece kuzey doğu Asya'yı değil, bütün dünyanın istikrarını bozacaktır. Durumu yakından takip edeceğiz" dedi.Güney Kore Jeoloji Enstitüsü uzmanları, Kuzey Kore'nin bir nükleer denemesinin 550 ton TNT'ye eşdeğer olduğunu belirtiyor.
4.9 BÜYÜKLÜ?ÜNDE DEPREM ETKİSİAvustralya Başbakanı John Howard, sismik ölçümlerin, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yaptığı bilgisini doğruladığını söyledi.Howard, parlamentoda yaptığı ve sarsıntı konusundaki bilgiyi hangi kaynaktan aldığını belirtmediği açıklamasında, "Bana verilen bilgi, sismik ölçümlerin, Kuzey Kore'nin bugün erken saatlerde nükleer deneme yaptığını doğruladığı yönündedir" dedi.Howard, BM Güvenlik Konseyi'ne, Kuzey Kore'ye yönelik ekonomik, ticari ve seyahat kısıtlamaları getirilmesi için bir an önce harekete geçmesi çağrısında bulunacaklarını kaydetti. Avustralya Başbakanı, bölge ülkelerinin dışişleri bakanlarının katılımıyla, ortak bir diplomatik cevap aramak amacıyla olağanüstü toplantı fikrini gözden geçirdiklerini kaydetti.Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters da Kuzey Kore'nin nükleer denemesini kınadığını belirtti, ancak daha sakin davranarak tepki verilmesi çağrısında bulundu.KUZEY KORE'NİN 60 YILLIK TARİHİNükleer silah denemesiyle tüm dünyanın dikkatlerini üzerine toplayan Kuzey Kore, İkinci Dünya Savaşından sonra 1948'de kuruldu.Yaklaşık 60 yıllık tarihinde, dünyaya en kapalı toplumlardan biri olan Kuzey Kore, komünist bir rejime sahip. Birleşmiş Milletlerin 2005 verilerine göre 22,9 milyon nüfusa sahip, yüz ölçümü 122 bin 762 kilometre kare ve başkenti Pyonyang.Ortalama ömür erkeklerde 60, kadınlarda 66 yıl.
Kuzey Kore'nin ilan ettiği nükleer denemenin, ülkenin kuzeydoğusunda bir tepenin içinde açılan delikte yapıldığı tahmin ediliyor. Patlama 360 metre yüksekliğindeki tepenin içine yanlamasına açılan delikte meydana geldi. İstihbarat servislerinin hazırladığı rapora dayanan bir milletvekili, "Tepenin yüksekliğine bakılacak olursa, denemenin yatay açılmış bir delikte yapıldığı akla geliyor" dedi.
Rapora göre, tepe kuzeydoğudaki Hwaderi bölgesindeki Musudan füze rampası yakınlarında bulunuyor. Kuzey Kore resmi haber ajansı Kore Merkezi Haber Ajansı, Kuzey Kore'nin başarılı nükleer silah denemesi yaptığı belirtilerek, denemenin herhangi bir sızıntı ya da tehlikeye yol açmadığını kaydetti. Kuzey Kore tarafından geçen hafta yapılan açıklamada, bu ülkenin olası bir ABD işgaline karşı caydırıcılığın bir parçası olarak nükleer deneme yapacağı ilan edilmişti.
PATLAMANIN ŞİDDETİ NE?Nükleer denemede meydana gelen patlamanın şiddetini, Norveçliler 1 ila 5, Ruslar ise 5 ila 15 kiloton olarak değerlendirdi.Norveç Sismoloji Enstitüsü uzmanlarına göre, yer altında yapıldığı bildirilen deneme, Richter ölçeğine göre 4,2 şiddetinde sarsıntıya yol açtı. Bu da, 1 ila 10 kilotonluk patlamanın şiddetine eşit. (1 kiloton, bin ton TNT'nin patlamasıyla açığa çıkan enerji miktarı.)Enstitü uzmanlarından biri, bunun Hindistan ve Pakistan'ın 90'larda yaptığı denemelere benzediğini belirtti.Ruslar ise patlamanın şiddetini 5 ila 15 kiloton olarak ölçtü.Rusya Savunma Bakanı Sergey İvanov, denemenin gücünün 5 ila 15 kiloton olduğunu bakanlar kurulu toplantısıda söyledi.
BORSA DÜŞTÜSilah denemesi açıklamasının ardından dünyanın 10. büyük ekonomisi konumundaki Güney Kore'de borsa değer kaybıyla kapandı.Güney Kore Kospi Endeksi, yüzde 2,4 oranında azalarak 1.319,40 puandan günü tamamladı.Güney Kore Ekonomi Bakanlığı da Başbakan Han Myeong-Sook'un üst düzey hükümet yetkilileriyle Kuzey Kore'nin nükleer denemelerinin ekonomik etkilerinin değerlendirileceği acil bir toplantı planladığını ifade etti.Güney Kore ile Kuzey Kore, barış antlaşması olmadan ateşkesle sona eren 1950-53 Kore Savaşı'ndan bu yana bölünmüş durumda bulunuyor.
GÜNEY KORE: SERT YANIT VERECE?İZGüney Kore, Kuzey Kore'nin nükleer silah denemesi yapmasına "sert yanıt vereceklerini" bildirdi.Devlet Başkanlığı sözcüsü Yoon Tae-young, ülkesinin nükleer denemeyi hoş göremeyeceğini ifade ederek, "Kuzey Kore, nükleer denemeden havaya yayılan radyoaktif zerreler nedeniyle bütün sorumluluğu üstlenmeli" dedi.Sözcü, Kuzey Kore'nin derhal nükleer programını bir yana bırakması ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına uyması gerektiğini vurguladı.
BEYAZ SARAY: SİSMİK BİR OLAY BELİRLEDİKBu arada, Beyaz Saray sözcüsü Tony Snow, Amerika ve Güney Kore istihbaratının, Kuzey Kore'deki nükleer deneme bölgesinde sismik bir olay belirlediğini söyledi.Snow, "Kuzey Kore'nin nükleer denemesi, uluslararası kamuoyunun arzusuna ve kuzey doğu Asya'da gerilim yaratacak eylemlerden kaçınma çağrımıza karşı meydan okuyan kışkırtıcı bir eylemi içermektedir" dedi. Öte yandan Güney Kore Devlet Başkanı Roh Moo-hyun'un, konuyla ilgili olarak ABD Başkanı George Bush ile telefonla görüşeceği belirtildi. Güney Kore'nin Yonhap ajansının haberine göre, Japonya Başbakanı Şinzo Abe ise resmi ziyarette bulunduğu Seul'da, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yapmasının "affedilemez" olduğunu ifade etti.
Japonya Dışişleri Bakanı Taro Aso da gazetecilere yaptığı açıklamada, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yaptığı bilgisine ilişkin olarak, kendisi, Güney Koreli ve Amerikan dışişleri bakanları ile yakın çalışma kararı aldıklarını kaydetti.Aso, "Eğer deneme bilgisi doğruysa sadece kuzey doğu Asya'yı değil, bütün dünyanın istikrarını bozacaktır. Durumu yakından takip edeceğiz" dedi.Güney Kore Jeoloji Enstitüsü uzmanları, Kuzey Kore'nin bir nükleer denemesinin 550 ton TNT'ye eşdeğer olduğunu belirtiyor.
4.9 BÜYÜKLÜ?ÜNDE DEPREM ETKİSİAvustralya Başbakanı John Howard, sismik ölçümlerin, Kuzey Kore'nin nükleer deneme yaptığı bilgisini doğruladığını söyledi.Howard, parlamentoda yaptığı ve sarsıntı konusundaki bilgiyi hangi kaynaktan aldığını belirtmediği açıklamasında, "Bana verilen bilgi, sismik ölçümlerin, Kuzey Kore'nin bugün erken saatlerde nükleer deneme yaptığını doğruladığı yönündedir" dedi.Howard, BM Güvenlik Konseyi'ne, Kuzey Kore'ye yönelik ekonomik, ticari ve seyahat kısıtlamaları getirilmesi için bir an önce harekete geçmesi çağrısında bulunacaklarını kaydetti. Avustralya Başbakanı, bölge ülkelerinin dışişleri bakanlarının katılımıyla, ortak bir diplomatik cevap aramak amacıyla olağanüstü toplantı fikrini gözden geçirdiklerini kaydetti.Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters da Kuzey Kore'nin nükleer denemesini kınadığını belirtti, ancak daha sakin davranarak tepki verilmesi çağrısında bulundu.KUZEY KORE'NİN 60 YILLIK TARİHİNükleer silah denemesiyle tüm dünyanın dikkatlerini üzerine toplayan Kuzey Kore, İkinci Dünya Savaşından sonra 1948'de kuruldu.Yaklaşık 60 yıllık tarihinde, dünyaya en kapalı toplumlardan biri olan Kuzey Kore, komünist bir rejime sahip. Birleşmiş Milletlerin 2005 verilerine göre 22,9 milyon nüfusa sahip, yüz ölçümü 122 bin 762 kilometre kare ve başkenti Pyonyang.Ortalama ömür erkeklerde 60, kadınlarda 66 yıl.
