En güzel örnekti O
18.07.2004 00:00:00
Prof. Dr. Haydar Baş'ın kaleminden Hz. Mevlana
Resulullah Efendimiz Allah'a olan yakınlığı neticesinde, yine O'nun lütfuyla, kendisine soru soran kimselerin çıkmazları ne ise o problemi çözecek, atmaları gereken adım ne ise o adımı attıracak cevaplar verirlerdi: Mesela; "Amellerin en faziletlisi hangisidir ya Resulullah?" sorusu kendilerine defalarca sorulmuş; Peygamber Efendimiz aynı soruya farklı cevaplar vermişlerdir. Soranlardan bir tanesinin gereksinimi daha çok zikretmekti. O'na "Amellerin en faziletlisi Allah'ı çokça anmandır." buyurdular. Bir diğeri namazları geç vakte kadar tehir ediyordu. Bu kimseye Resulullah Efendimiz; "Amellerin en faziletlisi vaktinde kılınan namazdır." buyurdular. Bir başkası ise anne babasına karşı tavırlarına daha fazla dikkat etmeliydi. Bu kimseye gelen cevap; "Anneni sevmendir." şeklinde oldu. Başka birşey söyle ya Resulullah, isteğine karşı Hz. Peygamber Efendimiz o kişinin beklediğini değil, yapması gerekeni söylediler; "Anneni, sonra babanı sevmendir."
Görüldüğü üzere her anında Allah ile beraber olan Allah Resulü, arkasına aldığı bu güç ve firasetle insanları tahlil ederek o an almaları gereken yolu aldırmış; yine o an çözmeleri gereken problemlerini çözmüştür.
Dolayısıyla gerek hikmet ve inceliklerini; gerekse senet ve sağlamlığını incelemek üzere nasıl ki hadis ilmi ortaya çıkmışsa; hadislerin bir o kadar önemli olan başka bir yönü de mutasavvıfların sahası olmuştur: O da hadis ve sünnetin ruhu ve de irşad yönüdür.
Konuyu biraz açarsak; hadisler Hz. Resulullah'ın mübarek ağızlarından dökülürken birçok özellikler taşıyordu:
1- Allah Resulü hevâsından konuşmuyordu. Nitekim âyet-i celilede buyuruldu: "O, hevâsından konuşmaz. Sadece kendisine vahyedileni konuşur."
İşte Allah Resulü'nün yüzlerce hikmeti içeren ve de insanları irşad edip dirilten hadislerinin en kıymetli ve temel vechesi, onun, hadisi söylediği anda Allah'la olan irtibatıdır ki, bu Allah'a yakınlık, hadisin ruh, tesir, yerinde ve zamanında söyleniş, irşad ediş ve hikmet yönünü ortaya çıkaran yegâne amildir.
2- Her hadis yerinde, zamanında, ortamında ve deminde söyleniyor. Böylelikle her hadis Hz. Resulullah tarafından söylendiğinde dinleyenlerce: "Ne kadar güzel bir söz. Ezberleyip, bizlerde her yerde söyleyelim." şeklinde anlaşılmıyordu. Her dinleyen bir problemi, bir perdesini aşıyor, Rabbi'ne bir adım daha yaklaşıyordu.
Resulullah Efendimiz Allah'a olan yakınlığı neticesinde, yine O'nun lütfuyla, kendisine soru soran kimselerin çıkmazları ne ise o problemi çözecek, atmaları gereken adım ne ise o adımı attıracak cevaplar verirlerdi: Mesela; "Amellerin en faziletlisi hangisidir ya Resulullah?" sorusu kendilerine defalarca sorulmuş; Peygamber Efendimiz aynı soruya farklı cevaplar vermişlerdir. Soranlardan bir tanesinin gereksinimi daha çok zikretmekti. O'na "Amellerin en faziletlisi Allah'ı çokça anmandır." buyurdular. Bir diğeri namazları geç vakte kadar tehir ediyordu. Bu kimseye Resulullah Efendimiz; "Amellerin en faziletlisi vaktinde kılınan namazdır." buyurdular. Bir başkası ise anne babasına karşı tavırlarına daha fazla dikkat etmeliydi. Bu kimseye gelen cevap; "Anneni sevmendir." şeklinde oldu. Başka birşey söyle ya Resulullah, isteğine karşı Hz. Peygamber Efendimiz o kişinin beklediğini değil, yapması gerekeni söylediler; "Anneni, sonra babanı sevmendir."
Görüldüğü üzere her anında Allah ile beraber olan Allah Resulü, arkasına aldığı bu güç ve firasetle insanları tahlil ederek o an almaları gereken yolu aldırmış; yine o an çözmeleri gereken problemlerini çözmüştür.
Dolayısıyla gerek hikmet ve inceliklerini; gerekse senet ve sağlamlığını incelemek üzere nasıl ki hadis ilmi ortaya çıkmışsa; hadislerin bir o kadar önemli olan başka bir yönü de mutasavvıfların sahası olmuştur: O da hadis ve sünnetin ruhu ve de irşad yönüdür.
Konuyu biraz açarsak; hadisler Hz. Resulullah'ın mübarek ağızlarından dökülürken birçok özellikler taşıyordu:
1- Allah Resulü hevâsından konuşmuyordu. Nitekim âyet-i celilede buyuruldu: "O, hevâsından konuşmaz. Sadece kendisine vahyedileni konuşur."
İşte Allah Resulü'nün yüzlerce hikmeti içeren ve de insanları irşad edip dirilten hadislerinin en kıymetli ve temel vechesi, onun, hadisi söylediği anda Allah'la olan irtibatıdır ki, bu Allah'a yakınlık, hadisin ruh, tesir, yerinde ve zamanında söyleniş, irşad ediş ve hikmet yönünü ortaya çıkaran yegâne amildir.
2- Her hadis yerinde, zamanında, ortamında ve deminde söyleniyor. Böylelikle her hadis Hz. Resulullah tarafından söylendiğinde dinleyenlerce: "Ne kadar güzel bir söz. Ezberleyip, bizlerde her yerde söyleyelim." şeklinde anlaşılmıyordu. Her dinleyen bir problemi, bir perdesini aşıyor, Rabbi'ne bir adım daha yaklaşıyordu.
