MURAT ÇABAS/ DETAY HABER

Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerde 6'ncı gün geride kaldı. Enkaz altından mucize kurtuluşlar devam ederken, hayatını kaybeden vatandaşlarımızın sayısı da sürekli artıyor. Açıklanan son verilere göre, hayatını kaybedenlerin sayısı 22 bin 327'ye, yaralıların sayısı ise 80 bin 278'e çıktı. Böylelikle hayatını kaybedenlerin sayısı 17 Ağustos Büyük Marmara Depremi'nin bilançosunu geride bıraktı. Üstelik enkaz altında hala on binlerce vatandaşımız bulunuyor. 17 Ağustos 1999'da meydana gelen 7.5 büyüklüğündeki depremde, Meclis araştırması raporuna göre, 18 bin 373 kişi hayatını kaybetmiş, 48 bin 901 kişi yaralanmıştı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kahramanmaraş merkezli depremlere ilişkin dün yaptığı açıklamada, "Ülkemizin hafızasındaki en büyük felaket olan 1999 depreminden 3 kat daha büyük, 3 kat daha yıkıcıdır" dedi. Bölge beşik gibi sallanmaya devam ediyor, ilk depremlerden bu yana 2 bin civarında artçı deprem gerçekleşti. Yaşam koşullarının çok zor olduğu bölgeden tahliyeler devam ediyor, şu ana kadar 100 bini aşkın vatandaşın tahliye edildiği ifade ediliyor.



Yurt dışına kaçışlar engellenmeli

Depremlerde büyük yıkımların yaşandığı illerde, yıkılan siteleri, binaları inşa eden müteahhitlerin bir kısmı yurt dışına kaçarlarken, bazıları da kaçma aşamasında yakalandılar. Türkiye Barolar Birliği (TBB) Başkanı Avukat Erinç Sağkan, Hatay'da yıkılan 250 daireli Rönesans Rezidans müteahhidi Antis Yapı'nın sahibi Mehmet Yaşar Coşkun'un yanında ciddi miktarda nakit parayla Karadağ'a kaçmak üzereyken İstanbul Havalimanı'nda yakalandığını hatırlatarak, "Bize müteahhitlerin kaçmaya çalıştığına dair çok sayıda ihbar geliyor. Sorumluların kaçmaması ve delillerin karartılmaması için başta yurt dışı çıkış yasağı ve mal varlıkların dondurulması olmak üzere ivedilikle adım atılmalı" dedi. Sağkan, TBB olarak depremlerin vurduğu 10 ilin Cumhuriyet başsavcılıklarına ihbar mahiyetinde suç duyurusunda bulunduklarını belirtti. "Deliller toplanmayıp kaybolursa bu iş cezasızlığa gider" diyen Sağkan, avukatların delil toplama sürecinde yer almasının, tutanaklarda avukatların imzasının da bulunmasının, kamuoyundaki tedirginliği de, olası şaibeleri de ortadan kaldırabileceğini, güven artıracağını söyledi. Bu arada Kahramanmaraş Cumhuriyet Başsavcılığı, kentte yıkılan binalarla ilgili soruşturma işlemlerine başlandığını bildirdi.



O ilçede tek bina bile yıkılmadı

Yaşanan depremlerde 11 ilimizde çok büyük bir yıkım gerçekleşmesine rağmen, aynı depremlere maruz kalan 42 bin nüfuslu Hatay'ın Erzin ilçesinde yıkılan bir tek binanın olmadığı ve bir kişinin bile hayatını kaybetmediği ortaya çıktı. Bu durum, depremin değil, binaların öldürdüğü gerçeğini bir kez daha ispatlıyor. Depremden kaynaklı can kayıplarının olmadığını ifade eden CHP'li Erzin Belediye Başkanı Ökkeş Elmasoğlu, "Erzin'imizde depremin kendisinden kaynaklanan bir can kaybımız olmadı, yaralımız da olmadı, bir enkazımız da olmadı. Bunun dışında Erzin dışında yaşayan İskenderun'da, Hatay'da, Osmaniye'de yaşayan vatandaşlardan 50-60 kişi ölenler oldu. Onlara da rahmet diliyorum. Ancak Erzin'de depremden kaynaklı ölüm olmadı çok şükür" dedi. İlçede kendi döneminde kaçak yapıya izin vermediğini ifade eden Elmasoğlu, şöyle konuştu: "Herhangi bir şekilde kaçak yapıya müsaade etmedim. Bazen de kızdılar bir belediye başkanı olarak bana 'Senden başka memlekette doğru adam yok mu' dediler. Hatta seçimlerden sonra uzaktan da bir akrabamız olan kişi yanıma gelerek, 'Bize ceza yazılmış, kaçak inşaattan…' dedi. Ben de kendisine yapabileceğim bir şey olmadığını söylediğimde 'Türkiye'nin tek doğrusu sen misin?' dedi." Hatay'ın Erzin ilçesinde deprem kaynaklı bir tek binanın yıkılmamış olması, 17 Ağustos 1999 Marmara Depreminde yıkılmayan tek yer olan Kocaeli'nin Dilovası ilçesine bağlı Tavşancıl'ı akıllara getirdi. O büyük depremde Körfez bölgesi adeta dümdüz olurken Tavşancıl, depremin tam merkez üssünde yer almasına rağmen 'imar planıyla' tek bir binanın bile yıkılmaması ile gündem olmuştu.



'Bizde bu kadar şiddetli depremde yıkım olmaz'

Türkiye'deki Doğu Anadolu Fay Hattı'na çok benzeyen bir fay hattı bulunan ABD'nin California eyaletinden ABD'li bir bilim adamından dikkat çekici bir değerlendirme geldi. California Üniversitesi'nde görevli sismolog Profesör David Oglesby, "Ben bir mühendis değilim fakat bizim binalarımızın Türkiye'dekinde yaşanan depremdekinden daha iyi bir sınav vereceğine inanıyorum. Bölgedeki binalarımızın çoğu büyük bir depreme dayanacak şekilde tasarlandı. California'da binaların yıkılması Türkiye'de olduğu kadar büyük bir tehlike yaratmıyor. Birçok insan için esas büyük tehlike eşyaların üzerine düşmesi olabilir. Elbette bazı binalar yıkılabilir" yorumunu yaptı.



25 bin asker bölgede görevde

1999 depreminde çok başarılı bir çalışma yürüten Mehmetçiğin, depremde ilk 24 saat çok önemli olmasına rağmen Kahramanmaraş depremlerinde oldukça geç göreve çağrılması eleştirilerin hedefi oldu. Göreve çağrıldıktan sonra Mehmetçik çok büyük başarılara imza attı. Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, depremin altıncı gününde bölgede görev yapan askerin sayısını şu şekilde açıkladı: "Türk Silahlı Kuvvetleri 25 bin 67 personeli ile fiilen deprem bölgesinde görev yapmakta… 63 uçakla şu ana kadar 707 sorti gerçekleştirildi, 9 bin 780 uzman personel ile 625 ton malzemeyi hedeflerine ulaştırdık… TCG İskenderun gemimiz şu ana kadar 327 yaralımızı deprem bölgesinden Mersine taşıdı." Mehmetçik, arama kurtarma çalışmaları ile karadan ulaşımın mümkün olmadığı köylere helikopterlerle yardım malzemesi taşınması faaliyetleri aralıksız devam ediyor. Mehmetçik aynı zamanda bulunduğu yerlerde yağmacılara karşı güvenliği sağlıyor. Komandolar şehir merkezlerine gelince, yağmacılar köylere doğru yöneldiler.



Mucize kurtuluşlar umutlandırıyor

6'ncı gün geride kalırken dondurucu soğuklara rağmen enkaz alından vatandaşlarımız sağ olarak kurtarılıyor. Hatay'ın Antakya ilçesinde 2 yaşında 'Asya' isimli kız çocuğu, depremin 122'nci saatinde enkazdan sağ çıkarıldı. Hatay Antakya'da, dün saat 07.00 sularında 74 yaşındaki Sabiha Güngören ve eşi enkazdan sağ kurtarıldı. Malatya'nın Battalgazi ilçesinde enkaz altında kalan 83 yaşındaki kadına 124.5 saat sonra sağ ulaşıldı. Hatay'da enkaz altından kurtarılan anne, ayrı düştüğü 5 yaşındaki oğluna Adana'daki hastanede kavuştu. Gaziantep'in Nizip ilçesinde yıkılan bir binanın enkazından 119 saat sonra Büşra Almusa isimli bir kadın yaralı olarak çıkarıldı. Gaziantep'in İslahiye ilçesinde enkazdan sağ çıkartılan baba ve engelli oğlu, Jandarma Genel Komutanlığa ait helikopterle hastaneye sevk edildi.