Basına gece baskını

TBMM Anayasa Komisyonu'nda, Radyo ve Televizyon Yasası'nda değişiklik yapan tasarıya yeni 8 madde eklenerek basın yoluyla işlenen suçların kapsamı genişletilirken verilecek para cezaları da en az bin kat arttırıldı.

İktidarın gece baskını

Tasarının görüşmeleri sırasında iktidar partisi milletvekillerinin verdikleri ortak önergelerle Basın Yasası'nın cezalarla ilgili bölümleri değiştirildi. Muhalefet milletvekilleri, bu değişikliklerin yeni bir "Yasa yapmak" anlamına geldiğini ifade ederek karşı çıktılar.

DYP Amasya Milletvekili Ahmet İyimaya, yeni maddelerle basın özgürlüğüne yönelik düzenlemelere gidildiğini ifade ederken, FP Kahramanmaraş Milletvekili Mustafa Kamalak, bu yöntemin hukuka aykırı olduğunu vurguladı. FP İstanbul Milletvekili Nevzat Yalçıntaş da kulaklarının ve gözlerinin sağlam olmasına karşın büyük süratle kabul edilen önergeleri izleyemediğini söyledi. Muhalefet milletvekillerinin itirazlarına karşın yeni maddelerle ilgili önergeler, iktidar partileri milletvekillerinin oylarıyla kabul edildi.

Herkes sorumlu

Buna göre, süreli yayınlarla işlenen suçlarda, suçu meydana getiren yazıyı ve haberi yazan, resmi veya karikatürü yapan kişi ve sorumlu müdürün yanı sıra yayının sahibi ile şirket yönetim kurulu başkanı ya da en üst yöneticisi de sorumlu olacak. Ancak sorumlu müdürler için verilen hapis cezası, sürelerine bakılmaksızın para cezasına çevrilecek ve bu cezalar ertelenemeyecek.

Cezalar roketledi

Cevap ve düzeltme hakkı ile ilgili yeni düzenlemeler içeren maddeye göre, bir kişi, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi veya kendisi ilgili yalan haber verilmesi, hakaret edilmesi, sövülmesi ya da gerçeğe aykırı haber yayınlanması durumunda iki ay içinde imzasını taşıyan cevap veya düzeltme yazısını, yayının sorumlu müdürüne gönderebilecek.

Yayınlanan cevap ve düzeltmede, yasadaki hükümlere aykırı davrananlara verilen 3-5 milyon lira tutarındaki para cezası 3-5 milyar liraya çıkartıldı.

Cevap ve düzeltmenin yayınlanmasına ilişkin hakim kararına karşın yayından kaçınılması durumunda 10-20 milyar liraya kadar para cezası, yayınlanan cevap ve düzeltmenin şartlara uygun olmaması durumunda ise 5-10 milyar lira para cezası verilecek. Hakim kararıyla yeniden yayınlanan cevap veya düzeltmede de yasalara uymayanlar 50-150 milyar lira para cezasına çarptırılacak.

Para cezaları bine katlandı

Komisyonda eklenen maddelerle Basın Yasası'nda yer alan para cezaları günün koşullarına (!) göre yeniden arttırıldı. Buna göre, bazı suçlarda 10-30 bin lira olan ceza 10-30 milyar liraya, bazı suçlarda da bin-10 bin liradan, 20-100 milyar liraya yükseltildi. Yeni düzenleme ile basın yoluyla işlenen suçlarda uygulanacak en düşük para cezası 10 milyar lira, en yüksek para cezası da 100 milyar lira olarak belirlendi. Böylece cezalar en az bin kat oranında arttırıldı.

Yeni maddenin gerekçesinde, cezaların "Caydırıcılık sağlamak" amacıyla arttırıldığı belirtildi.

Yasayla öngörülen para cezaları ve tazminatlar, bölgesel yayın yapan kuruluşlarda yarısına kadar, yerel yayın yapan kuruluşlarda üçte birine kadar indirilebilecek.

Sanal ortam da yasa kapsamında

Komisyonda tasarıya eklenen bir madde ile sanal ortamda işlenen suçlar ilk kez yaptırıma bağlandı.

Bilişim teknolojileri ve internet ortamında sayfa açılması veya elektronik gazete, elektronik bülten yoluyla yayınlanan her türlü yazı, resim, işaret, sesli veya sessiz görüntü, ileti ve benzerleri debasın yoluyla işlenen suçlar kapsamına alındı. Yasada basın suçları için öngörülen cezalar bu suçlara da uygulanacak.