Cumhuriyetin imtiyazları yabancılara gitmesin
13.06.2005 00:00:00
Atatürk Havalimanı ihalesine 2.9 milyar dolar vererek ikinci kez işletim hakkını elde eden TAV Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Akın, "Bu yatırımlar, 80 yıllık cumhuriyetimizin imtiyazlarıdır. Yabancıya gitmemeliydi. Erdemir'in de yabancılara satılmasını istemem. Devlet gibi halka açık dev şirketlerimiz olmalı ve dünyada rekabet şansımız artmalı" diyor. Milliyet'ten Serpil Yılmaz yazıyorSon yılların en gözde yatırımı, Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminal Binası projesi olmuştu. 1996 yılından beri ihaleler açılmış, en son 1998 yılında açılan ihale ile Tepe, Akfen ve Viyana firması Vien'in kurduğu konsorsiyuma, yap-işlet-devret modeliyle 5.5 yıllığına verilmişti. Aradan geçen süre içinde Vien gitti, TAV'ın V'si venture (ortaklık) olarak yer edindi. 2005'te yenilenen ihalede şartlar biraz daha ağırlaşıyordu.Geçen gün yapılan ihalede yolcu garantisi verilmiyor, işletim süresi 15.5 yıla çıkıyordu. Rakipler, ihaleye girmeden ok atışlarına başlamışlardı. Yabancılar bulunacaktı. Çünkü ihale şartnamesine göre, 150 bin metrekare kapalı alanı bulunan bir havalimanı işleticisi olmak ve 100 milyon dolar ciro gerçekleştiriyor olmak gerekiyordu.Türk firmaları içinde bu ölçülere uyan yalnızca TAV'dı. Havacılık sektöründe yer edinen Alarko, Çelebi, İçtaş gibi şirketler, yabancı ortakla yola çıkmak zorundaydı.Marka olduAlarko ihale günü, Arjantinli ortağının "yetersizlik belgesi" nedeniyle elendi. Çelebi, Alman ortağı Fraport'un Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) ile davalık olması nedeniyle ihaleye teklif vermedi. İçtaş ise "öngörü" göstererek çekildi.Ortada büyük bir ortaklık kaldı: TAV. Bugüne kadar İstanbul'un yanı sıra Ankara Esenboğa, Mısır Kahire havalimanlarının inşaatı ve işletmesini de alan TAV, ikinci kez Atatürk Havalimanı'na indi. Ardında Emirates ve Moldova havalimanlarının inşaat işlerini de alan TAV, artık Türkiye'de ayağı yere sağlam basan bir havacılık markası oldu.TAV, Atatürk Havalimanı (AHL) ihalesinde karşısına rakip olarak çıkacak Ciner Grubu'nun sahibi olduğu yer hizmetleri şirketi Havaş'ı da satın alarak, engelleri bir bir aştı. Bu alışveriş, TAV'a Adnan Menderes Havalimanı işletmesini de getirdi.İki kuşak bir aradaTAV'ın 1998 yılında Tepe ve Akfen ile işbirliği, kader ortaklığına dönüştü. Bir yanında Türkiye'nin ilk vakıf üniversitesi Bilkent ve ona bağlı olarak kurulan Tepe Grubu'nun kurucusu olan ve 25 Mayıs günü 90 yaşına basan Prof. İhsan Doğramacı, öbür yanında genç işadamları kuşağının "kararlı" tırmanışının simgesi haline gelen Akfen'in patronu Hamdi Akın.Yabancılara satılmasın"Hamdi Akın, İhsan Doğramacı'nın malları değil bunlar" diyerek bir başka noktaya işaret ediyor Akın: "80 yıllık Türkiye Cumhuriyeti'nin imtiyazları bunlar. Yabancılara satılmamalı. Biz ileride havalimanı şirketimizi halka açacağız ve küçük ortak olarak kalacağız. Devlet gibi şirketler olmamız lazım. Almanya'nın nasıl bir Mercedes'i varsa, Türkiye'nin de TAV gibi derinliği olan, rekabet gücü yüksek, yüzde 90'ı halka açık şirketleri olmalı." Akın, "Ereğli Demir Çelik İşletmeleri'nin (ERDEMİR) de yabancıya satılmasına karşıyım. Erdemir'in çeliğinin yüzde 20'sini Koç Grubu kullanıyor, otomotiv sektörü en büyük alıcı. Koç ile Hyundai (Kibar Holding) ortak olup Erdemir'i alabilmeli. Örneğin 20 tane çimento fabrikası tek tek özelleşti. Oysa bunlar bir yerli gruba satılabilir ve Fransızların La Farge'ı gibi çimento devi yaratılabilirdi" diyor.Akın'ın sözleri, Petkim, Tüpraş, Erdemir, Telekom gibi büyük özelleştirmelerin yapılacağı bu ortamda, "ulusal sanayi ve stratejik büyüme" tartışmalarına ışık tutuyor.
