logo
19 KASIM 2026

Dijital kuşatma derinleşiyor: Küresel devlerden kritik altyapılara siber saldırı dalgası

Teknoloji ve dijitalleşmenin hayatın her alanını sardığı günümüzde, siber dünya tarihin en çetin sınavlarından birini veriyor. Son dönemde devlet kurumlarından küresel finans devlerine, medya kuruluşlarından perakende zincirlerine kadar pek çok kritik yapı, sınır tanımayan siber saldırıların hedefi haline geldi

19.11.2026 14:46:00
Hasan Gündoğdu
 
Dijital kuşatma derinleşiyor: Küresel devlerden kritik altyapılara siber saldırı dalgası
Dijital kuşatma derinleşiyor: Küresel devlerden kritik altyapılara siber saldırı dalgası
Yapay zekâ ve otonom sistemlerin saldırganların elinde bir silaha dönüşmesiyle tehditlerin boyutu ve hızı katlanırken, uzmanlar küresel çapta yeni bir dijital savunma doktrinine ihtiyaç duyulduğu konusunda birleşiyor.






Küresel gündemi sarsan 3 güncel siber saldırı örneği

Yakın dönemde ortaya çıkan ve etki alanıyla dijital güvenlik ezberlerini bozan saldırılar, tehlikenin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor:

178 Küresel Dev Kuruluşu Vuran Tedarik Zinciri Saldırısı:
Kasım 2026'da ortaya çıkarılan bu geniş çaplı operasyonda saldırganlar, dünya genelinde milyonlarca kişinin ziyaret ettiği internet sitelerinin kullandığı dijital optimizasyon platformu Optimizely üzerinden sistemlere sızdı. Güvenilir üçüncü taraf yazılım bileşenlerine yerleştirilen zararlı kodlar sayesinde aralarında HSBC, BBC, CNN, Zoom, IKEA ve Air France-KLM'nin de bulunduğu 178 dev kuruluşun web sitesi ziyaretçileri doğrudan hedef alındı. Saldırı ile kullanıcıların kredi kartı bilgilerinin, kripto para varlıklarının ve mobil cihaz verilerinin çalınması amaçlandı.






Fransa Ulusal Kan Hizmetleri ve Avrupa Perakende Zincirlerine Müdahale:
Siber saldırıların fiziksel dünyada yaratabileceği yıkıcı etkiyi gösteren bir diğer kritik olay Avrupa'da yaşandı. Fransa'nın ulusal kan hizmetleri kuruluşu Établissement Français du Sang (EFS), soğutma ekipmanı tedarikçisine yönelik bir saldırı nedeniyle üç tesisindeki soğuk hava depolarının sıcaklık ayarlarının dışarıdan değiştirildiğini duyurdu. Benzer şekilde Avrupa genelindeki süpermarket zincirlerinin soğutma sistemlerine yapılan müdahaleler gıda ürünlerinin bozulmasına, dijital sistemlerin durmasına ve milyonlarca euroluk zarara yol açtı.

ABD İstihbarat Ağı ve Telekomünikasyon Devlerine Yönelik Sızmalar:
Devlet kurumları ve kritik iletişim altyapıları da saldırganların radarından kurtulamadı. ABD Ulusal Güvenlik Ajansı'nın (NSA) kurum içi ağında yaşanan erişim kesintileri siber güvenlik gündemini meşgul ederken, Kanada merkezli telekomünikasyon devi Telus sistemlerine yetkisiz erişim sağlandığını açıkladı. Saldırıyı üstlenen gruplar, kişisel veriler ve kaynak kodları dahil yüzlerce terabaytlık hassas veriyi ele geçirdiklerini iddia etti.






Siber saldırılar nasıl yapılıyor?

Geleneksel virüslerin yerini çok daha karmaşık, tespit edilmesi güç ve otonom yöntemlere bıraktığı modern saldırılarda öne çıkan teknikler şunlardır:

Tedarik Zinciri ve Üçüncü Taraf İhlalleri. Kurumların kendi güvenlik duvarlarını doğrudan aşmakta zorlanan bilgisayar korsanları, bu kurumlara yazılım veya hizmet sağlayan daha küçük ve güvenilir tedarikçileri hedef alıyor. Tek bir tedarikçiye sızıldığında, o altyapıyı kullanan yüzlerce büyük şirketin sistemlerine otomatik olarak kapı aralanıyor.

Yapay Zekâ Destekli Hız ve Otonom Sızma. Tehdit aktörleri artık güvenlik açıklarını taramak, sistem içinde yatayda ilerlemek ve savunma mekanizmalarını atlatmak için yapay zekâ araçlarını kullanıyor. Araştırmalar, saldırganların bir sisteme ilk giriş yaptıktan sonra ağ içinde kritik noktalara ulaşma süresinin saniyeler seviyesine kadar düştüğünü gösteriyor.

Kimlik Bilgisi Hırsızlığı ve Hiper-Kişiselleştirilmiş Oltalama. İzinsiz girişlerin büyük bir çoğunluğu çalınmış kullanıcı şifreleri ve meşru sistem araçlarının kötüye kullanılmasıyla gerçekleşiyor. Yapay zekâ ile üretilen kusursuz oltalama mesajları ve yöneticilerin ses ya da görüntüsünü taklit eden "deepfake" teknolojileri, çalışanları kandırarak sisteme giriş anahtarlarını ele geçirmek için kullanılıyor.






Saldırılar niçin yapılıyor?

Küresel çapta tırmanan siber operasyonların arkasında birbirinden farklı ancak birbiriyle iç içe geçmiş motivasyonlar bulunuyor:

Finansal Kazanç ve Fidye Talepleri. Bankalar, finans kuruluşları ve büyük şirketler doğrudan maddi kazanç hedefiyle vuruluyor. Kredi kartı ve kripto varlık hırsızlıklarının yanı sıra, kurumların verilerini şifreleyip sistemlerini kilitleyerek yüksek meblağlarda fidye talep etmek en yaygın gelir kapısı olarak öne çıkıyor.

Casusluk ve Stratejik Veri Toplama. Devlet destekli gelişmiş tehdit grupları (APT), başka ülkelerin savunma sırlarını, diplomatik yazışmalarını, vatandaşlık veri tabanlarını ve ticari ar-ge projelerini aylarca fark edilmeden kopyalamak amacıyla uzun soluklu siber casusluk faaliyetleri yürütüyor.

Kaos Yaratma ve Hizmetleri Felç Etme. Enerji şebekeleri, sağlık sistemleri, hava ulaşımı veya bankacılık altyapılarına yönelik saldırılar; toplumsal panik oluşturmak, ekonomiyi sekteye uğratmak ve hedef ülkenin kritik hizmetlerini durdurmak gibi jeopolitik amaçlara hizmet ediyor.






Önleyebilmek İçin Ne Tür Önlemler Alınması Lazım?

Siber tehditlerin hızına yetişebilmek için hem kurumların hem de bireysel kullanıcıların klasik güvenlik alışkanlıklarını terk ederek proaktif adımlar atması gerekiyor:

"Sıfır Güven" Mimarisi Benimsenmeli. Kurumlar, ağın içinden gelen hiçbir isteğe veya üçüncü taraf yazılım bileşenine koşulsuz güvenmemelidir. Her erişim talebi kimlik, cihaz sağlığı ve yetki düzeyine göre sürekli olarak yeniden doğrulanmalıdır.

Yapay Zekâ Tabanlı Savunma Sistemleri Kullanılmalı. Saniyeler içinde yayılan otonom saldırılara insan refleksiyle yanıt vermek imkânsız hale geldiği için, ağ trafiğindeki anormallikleri anında tespit edip izole edebilen yapay zekâ destekli güvenlik çözümleri devreye alınmalıdır.

Tedarik Zinciri Denetimleri Sıkılaştırılmalı. Şirketler sadece kendi sunucularını değil, dışarıdan hizmet aldıkları tüm yazılım sağlayıcılarının güvenlik standartlarını da düzenli olarak denetlemeli ve harici kodların sistem üzerindeki yetkilerini sınırlandırmalıdır.

Yazılım Yamaları ve Güncellemeler Geciktirilmemeli. İşletim sistemlerinde veya yaygın programlama dillerinde tespit edilen kritik güvenlik açıkları saldırganlar tarafından hızla istismar edildiğinden, güvenlik yamaları yayınlandığı anda sistemlere uygulanmalıdır.

Bireysel Farkındalık ve Çok Faktörlü Doğrulama Artırılmalı. Çalışanlara düzenli siber güvenlik eğitimleri verilmeli, tüm kritik hesaplarda çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) zorunlu tutulmalı ve olası bir veri sızıntısına karşı izole edilmiş çevrimdışı yedekleme sistemleri hazır bulundurulmalıdır.

Aksaray'ın 7 bin nüfuslu Yuva köyü İngiltere'ye taşındı

Aksaray'da 1970'li yıllarda geçim sıkıntısı nedeniyle Yuva köyünden İngiltere'ye giden bazı vatandaşlar, aradan geçen 56 yılda adeta tüm köyü İngiltere'ye taşıdı. 800 hanesi bulunan ve gurbetçilerle birlikte 7 bin nüfusa sahip olan köyde bugün yaklaşık 500 kişi yaşıyor

19.11.2026 13:54:00
İHA
 
Aksaray'ın 7 bin nüfuslu Yuva köyü İngiltere'ye taşındı
Aksaray'ın 7 bin nüfuslu Yuva köyü İngiltere'ye taşındı
Aksaray'a 22 kilometre uzaklıkta bulunan merkeze bağlı Yuva köyünün İngiltere serüveni 1970'li yıllarda başladı. O dönemde geçim sıkıntısı ve şehirde iş bulamama nedeniyle yurt dışında çalışma umuduyla yaklaşık 15 kişi, kaçak yollarla İngiltere'ye gitti. Orada iş imkanı bulan ve İngiltere vatandaşı olan köylüler, peyderpey yakınlarını İngiltere'ye çağırmaya başladı. Kimisi turist, kimisi de işçi olarak giden Yuva köyü sakinleri orada iş kurup düzeni oturtunca diğer köylüler yıllar içinde İngiltere'ye göç etti. İngiltere'de yaşayan gurbetçilerle birlikte toplam 7 bin nüfusu olan Yuva köyünde bugün sadece 500 kişi yaşıyor. 800 hanesi bulunan köyün sadece 50 hanesinde yaşam sürüyor. Yaz geldiğinde ise 1 ay tatile gelen gurbetçilerle köyde adeta şenlik oluyor.






Köyde bakkal işleten Ayşe Karapınar (54), köyde kimsenin kalmaması nedeniyle Aksaray'a da gidenlerin olduğunu belirterek, "7. ve 8. ayda buraya geliyorlar. Burada izin yapıyorlar. Kimisi balayına gidiyor, kimisi burada kalıyor. 6 bin üzeri kişi dışarıda, geri kalanı burada. Buradan Aksaray'a gidenler de var" dedi.








Köyde yaşayan Seher Sağlam (24), "Burası Yuva köyü, 7 bin nüfusumuz var, 6 bin 500'ü yurt dışında. Çoğu İngiltere'de, 500'ü de burada. Çoğu göçmen olarak gitti. Aileleri orada olduğu için buradan gidenler de fazla oldu. İşçi olarak gidenler de oldu, giderken ailelerini de götürdüler. Hatta burada 500 bile nüfus yok. Birçoğu da Aksaray'a taşındı. Yazın burada hep yabancı plaka görürsünüz. Cıvıl cıvıl olur. İzine geliyorlar, izinlerini yapıp giderler" diye konuştu.








"7 bin nüfusumuz var, 6 bin 500'ü İngiltere'de"

Köy Muhtarı Arif Çalak (45) ise köyün İngiltere serüvenini anlatarak, "Köyümüzün yüzde 80'i yurt dışında olup, geçim kaynağını hayvancılıkla, çiftçilikle sağladığı bir köy. Köylüler yurt dışında, İngiltere'de. 1970'li yıllarda başlayıp ekmek parası için İngiltere'ye gitmişler. Gidenler işçi olmuş, olmayanlar turist bir şekilde çalışarak köyüne katkıda bulunmaya çalışmış. Buranın nüfusu İngiltere'dekilerle birlikte 7 bin civarında, 6 bin 500'ü İngiltere'de. Burada yaşlı ve genç olarak 500 veya 600 kişi yaşamakta. Köyün nüfusu yazın 5-6 bini buluyor. Yazın izine geliyorlar. 1-2 ay kalıyorlar, sonra İngiltere'ye gidiyorlar. Köyümüzde toplam 800 hanemiz var. Burada 50-60 hane falan yaşıyor" dedi.








Köy halkından Akif Çalak (61), "Ben İngiltere'ye gitmedim ama 3 çocuğum var, 3'ü de İngiltere'de. Turist olarak gönderdim" derken, 56 yaşındaki Ramazan Çalak da, "Bizim köyümüzün normal nüfusu 7 bin ama şu anda 500-600 kişiyle yaşıyoruz. Diğerleri yurt dışında İngiltere'deler, Almanya ve Hollanda'dalar" ifadelerini kullandı.








Köyün en yaşlısı olan 93 yaşındaki Cuma Okudan, "Köyün 7 bin nüfusu var, yurt dışındalar. Benim akrabalarımın hepsi orada. Burada kimse kalmadı, az bir nüfus yaşıyor" şeklinde konuştu.






Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı

Sakarya'nın Adapazarı ilçesinde otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı. Kazada toplam 3 kişi yaralandı

18.11.2026 14:10:00
İHA
 
Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı
Otomobil ile belediye otobüsü çarpıştı: 3 yaralı
Kaza, Milli Egemenlik Caddesi üzerinde meydana geldi. İ.A. idaresindeki 41 UP 745 plakalı otomobil U dönüşünün yasak olduğu yoldan dönüş yapmaya çalıştığı esnada C.Ö. idaresindeki 54 ZR 293 plakalı belediye otobüsü ile çarpıştı. Çarpışmanın etkisiyle otomobilde bulunan Ş.A. ile S.G. yaralanırken, otobüsteki 1 yolcu ise araçta savrularak hafif şekilde yaralandı.






Kaza nedeniyle otomobilin camları parçalanarak yola saçıldı. Durumun ihbar edilmesi üzerine olay yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi. Otomobildeki 2 yaralı olay yerindeki ilk müdahalenin ardından ambulans ile hastaneye sevk edildi.








Sürücüler ifadeleri alınmak üzere karakola götürülürken, kazaya ilişkin inceleme başlatıldı.






Cezaevinden 2 ay önce çıkıp annesini darp ederek öldürdü

Samsun'da cezaevinden 2 ay önce çıktığı öğrenilen ve 23 suç kaydı bulunan bir kişi, annesini darp ederek öldürdü. Polisteki sorgulanması tamamlanan şahıs adliyeye sevk edildi

17.11.2026 14:41:00
İHA
 
Cezaevinden 2 ay önce çıkıp annesini darp ederek öldürdü
Cezaevinden 2 ay önce çıkıp annesini darp ederek öldürdü
Olay, dün saat 19.00 sıralarında Çarşamba ilçesi Orta Mahalle'de meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, cezaevinden 2 ay önce çıktığı öğrenilen Nurettin Gürgün (38), birlikte yaşadığı annesi İftadiye Gürgün'ü (71) evlerinde darp ederek ağır yaraladı. İhbar üzerine olay yerine ambulans ve polis sevk edildi.






Ağır yaralı kadın, ambulansla Çarşamba Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı. İftadiye Gürgün, hastanede yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Nurettin Gürgün ise Çarşamba İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından yakalanarak gözaltına alındı. 






Yaşlı kadının cansız bedeni otopsi için Adli Tıp Kurumu Samsun Grup Başkanlığı'na gönderildi. Uyuşturucu madde kullanma, kasten yaralama, cinsel taciz, mala zarar verme ve 6136 Saylılı Kanuna Muhalefet suçlarından toplam 23 suç kaydı bulunan Nurettin Gürgün'ün 2 ay önce cezaevinden çıktığı öğrenildi.








Polisteki sorgulaması tamamlanan anne katili bugün Çarşamba Adliyesine sevk edildi.






Sözcü TV'ye kayyum atandı: Polis ekipleri kanal binasında arama yapıyor

Sözcü TV ve sozcu.com.tr'ye TMSF tarafından kayyum atandı. Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdalı'nın gözaltına alındığı belirtildi

17.11.2026 06:35:00 / Güncelleme: 17.11.2026 07:29:21
İHA / Haber Merkezi
 
Sözcü TV'ye kayyum atandı: Polis ekipleri kanal binasında arama yapıyor
Sözcü TV'ye kayyum atandı: Polis ekipleri kanal binasında arama yapıyor
Sözcü TV ve sozcu.com.tr'ye sabah saatlerinde operasyon düzenlendi. Mahkeme kararıyla binada polis ekipleri binada arama yaparken çevrede güvenlik önlemleri alındı.

Öte yandan Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdalı başta olmak üzere bazı yöneticiler gözaltına alınırken, kanala TMSF tarafından kayyum atandığı belirtildi.









Sözcü yazarı İsmail Saymaz, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdalı'nın gözaltına alındığını duyurdu.
 
Saymaz, şu ifadeleri kullandı: 
 
"Sözcü TV'ye operasyon. Televizyon binasına polisler geldi, içeride arama yapılıyor. Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdalı gözaltında. TMSF tarafından kanala kayyum atandığı bildiriliyor."



















 

Kocaeli'de otomobil ile yolcu minibüsü çarpıştı: 19 yaralı

Kocaeli'nin Gebze ilçesinde otomobil ile yolcu minibüsünün çarpıştığı kazada 19 kişi yaralandı

16.11.2026 19:48:00
İHA
 
Kocaeli'de otomobil ile yolcu minibüsü çarpıştı: 19 yaralı
Kocaeli'de otomobil ile yolcu minibüsü çarpıştı: 19 yaralı
Kaza, D-100 kara yolu Beylikbağı Mahallesi Feniş Kavşağı mevkii Ankara istikametinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, Gebze-Harem hattında çalışan 34 M 6003 plakalı yolcu minibüsü ile 35 KG 6138 plakalı otomobil çarpıştı.






Çarpışmanın etkisiyle minibüs takla atarken, kazada 19 kişi yaralandı. İhbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ekibi sevk edildi. 






Yaralılar, ilk müdahalelerinin ardından ambulanslarla Gebze Fatih Devlet Hastanesi ve Darıca Farabi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı. 






Yaralıların hayati tehlikesinin bulunmadığı öğrenildi. Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.




















Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı

Van'ın Gürpınar ilçesinde kar ve buzlanma nedeniyle yolda kalan çiftçiler, iş makinelerinin desteğiyle kurtarıldı

13.11.2026 13:58:00
İHA
 
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da yolda kalan çiftçiler kurtarıldı
Van'da geçtiğimiz günlerde etkili olan kar yağışı ve buzlanmaya karşı çalışmalar devam ediyor. Gürpınar ilçesine bağlı Sıcaksu Mahallesi yolundan ilçe merkezine gitmeye çalışan çiftçiler, kar ve buzlanma nedeniyle traktör ve römorklarıyla yolda kaldı. Durumun Kırkgeçit Şantiye Şefliğine bildirilmesi üzerine ekipler hızla harekete geçti.






Bölgeye sevk edilen iş makineleriyle başlatılan çalışma ile yolda kalan traktör ve tarım makineleri halat yardımıyla iş makinelerine bağlanarak bulundukları yerden çıkarıldı. Ekiplerin çalışmasıyla çiftçilerin ana yola güvenli şekilde ulaşmaları sağlandı.








Karla mücadele ekipleri, ayrıca Sıcaksu Mahallesi'ne bağlı Tüzek Mezrası yolunda da kar temizleme çalışması yaptı.

Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti

Sağlık Bakanlığınca hayata geçirilen Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) ile vatandaşlar aile hekimliği randevularına online olarak katılabilecek

13.11.2026 13:53:00
İHA
 
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Aile hekimliklerinde UHDS ile uzaktan sağlık hizmeti
Sağlık hizmetlerine erişimin kolaylaştırılması, vatandaşlara sunulan sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanması ve sağlık hizmetlerinde dijital imkanların etkin kullanılması amacıyla Sağlık Bakanlığı tarafından Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi (UHDS) geliştirildi. UHDS; vatandaşların bulundukları ortamdan ayrılmadan, randevu aldıkları hekim ve ilgili sağlık personeliyle çevrim içi ve görüntülü görüşme gerçekleştirmelerine imkan sağlayan Bakanlığın dijital sağlık uygulaması sağlık hizmetlerinin niteliğine uygun olarak uzaktan görüşme, danışmanlık, bilgilendirme, izlem ve takip hizmetleri sunuyor.






UHDS hakkında bilgiler veren Dr. Okşan Serpil Can, "Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir" dedi.








Aile Hekimi Dr. Okşan Serpil Can, UHDS ile vatandaşların uzaktan kolay bir şekilde danışmanlık alabileceklerini vurgulayarak "Uzaktan Hasta Değerlendirme Sistemi, yani UHDS, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran ve vatandaşlarımızın hekimleriyle görüntülü görüşme yoluyla sağlık hizmeti almasını sağlayan önemli bir uygulamadır. Bu sistem sayesinde vatandaşlarımız, özellikle yaşlı, engelli, kronik hastalığı bulunan veya sağlık kuruluşuna ulaşmakta güçlük yaşayan bireyler, uygun sağlık hizmetlerini bulundukları ortamdan alabilmektedir. Aile hekimliği hizmetlerinin yanı sıra; gebelik ve lohusalık takibi, kanser tarama sonuçlarının değerlendirilmesi, sigara bırakma danışmanlığı ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinin danışmanlık hizmetleri de uzaktan sunulabilecektir" diye konuştu.








UHDS ile sağlık hizmetlerinin sürekliliğinin ve erişilebilirliğinin sağlanması amaçlandığını söyleyen Can, "UHDS ile amacımız yalnızca sağlık hizmetine erişimi kolaylaştırmak değil, aynı zamanda sağlık hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak, hasta takibini güçlendirmek ve ihtiyaç duyulan durumlarda vatandaşlarımızı doğru sağlık kuruluşlarına zamanında yönlendirmektir. Unutulmamalıdır ki uzaktan sağlık hizmetleri, yüz yüze muayenenin yerine geçmesi gereken her durumda değil, uygun olduğu durumlarda tamamlayıcı bir hizmet olarak sunulacaktır. Vatandaşlarımızı bu sistemi etkin kullanmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.








Vatandaşlar aile hekimliği randevularına MHRS web sitesi, MHRS mobil uygulaması veya e-Nabız uygulamasındaki 'Randevularım' bölümünde yer alan kamera simgesi aracılığıyla katılabilecek. Ayrıca MHRS'de kayıtlı doğrulanmış telefon numaralarına gönderilen SMS bağlantıları üzerinden de görüşmeye erişim sağlanabiliyor.

Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?

Türkiye’nin batı ve güney kıyılarında yaşayanların özellikle sonbahar ve kış aylarında yakından tanıdığı lodos, yalnızca bir rüzgâr türü değil; günlük yaşamı, deniz ulaşımını ve hatta insan sağlığını doğrudan etkileyen güçlü bir meteorolojik olaydır

13.11.2026 12:49:00
Hasan Gündoğdu
 
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Ilık esintiden yıkıcı fırtınaya, lodos: Hangi tedbirler alınmalı?
Halk arasında "lodosun gözü yaşlı olur" deyişiyle bilinen bu rüzgâr, hem getirdiği ılık hava dalgaları hem de zaman zaman felakete varan şiddetli fırtınalarla dikkat çeker.






Lodos Nedir?

Lodos, güney ve güneybatı yönlerinden esen, genellikle beraberinde ılık hava ve yağış getiren yerel bir rüzgâr türüdür. Adını, antik dönemde denizcilik kültüründen alan lodos, Türkiye'de özellikle Marmara Denizi, Ege kıyıları ve Akdeniz'in batısında etkili olur.

Özellikle İstanbul ve çevresinde deniz ulaşımını aksatması, soba zehirlenmelerine (karbonmonoksit) yol açması ve çatı uçmalarına neden olması nedeniyle "gözü yaşlı" ve tehlikeli bir rüzgâr olarak anılır.






Lodos Nasıl Oluşur?

Lodosun oluşumu, atmosferdeki basınç merkezlerinin konumuna ve hava kütlelerinin hareketine dayanan fiziksel bir süreçtir:

Basınç Farkı: Kuzey Afrika çölleri üzerinden veya Akdeniz havzasından gelen sıcak ve nemli hava kütleleri ile kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla basınç gradyanı oluşur.

Alçak ve Yüksek Basınç Etkileşimi: Genellikle ülkemizin batısında veya Balkanlar üzerinde etkili olan derin bir alçak basınç merkezi ile Doğu Avrupa ya da İç Anadolu üzerindeki yüksek basınç merkezi arasında kalan coğrafyada hava akımı başlar.

Kanal Etkisi ve Topoğrafya: Güney ve güneybatı yönünden esen bu hava akımı, Türkiye'nin dağ silsileleri ve boğaz coğrafyası (özellikle Çanakkale ve İstanbul boğazları gibi doğal koridorlar) nedeniyle sıkışarak hız kazanır. Dağ yamaçlarından aşağıya doğru inerken (Fön etkisi benzeri bir mekanizmayla) sıcaklığı daha da artar ve kurutucu, bunaltıcı bir karaktere bürünür.






Ülkemizde Son Zamanlarda Şiddetinin Artmasının Nedenleri Nelerdir?

Son yıllarda lodos fırtınalarının hem sıklığında hem de yıkıcı şiddetinde belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu durumun arkasında yatan temel etkenler şunlardır:

İklim Değişikliği ve Küresel Isınma: Akdeniz havzası, küresel iklim değişikliğinden en hızlı etkilenen bölgelerin başında gelmektedir. Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesi, atmosferdeki enerji miktarını artırarak daha güçlü alçak basınç sistemlerinin ve ani fırtınaların oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

Jet Akımlarındaki Sapmalar: Atmosferin üst katmanlarında, yüksek hızlı rüzgâr tünelleri olan jet akımlarında son yıllarda görülen zayıflama ve dalgalanmalar, hava sistemlerinin daha uzun süre aynı bölgede takılı kalmasına veya çok ani, sert geçişler yapmasına neden olmaktadır.

Kentsel Isı Adaları ve Betonlaşma: Büyük şehirlerdeki yoğun betonlaşma ve dikey mimari, rüzgâr koridorlarını değiştirmekte ve rüzgârın sokaklar arasında sıkışarak (tünel etkisiyle) yerel olarak daha yıkıcı hamleler yapmasına yol açmaktadır.






Şiddetli Lodoslar İçin Ne Tür Önlemler Alınmalıdır?

Lodosun getirdiği tehlikeler (çatı uçması, ağaç devrilmesi, karbonmonoksit zehirlenmesi, deniz ulaşımının aksaması) can ve mal kaybına yol açabileceği için bireysel ve kurumsal düzeyde şu önlemlerin alınması hayati önem taşır:

Bina ve Çatı Güvenliği:

Binaların çatı kaplamaları, kiremitler ve baca şapkaları düzenli olarak kontrol edilmeli, gevşek malzemeler sabitlenmelidir.

Balkonlarda ve pencerelerde rüzgârın savurabileceği saksı, tabela, mobilya gibi eşyalar içeri alınmalıdır.






Karbonmonoksit (Soba ve Doğalgaz) Zehirlenmelerine Karşı:

Lodos, bacalarda geri tepmeye (ters akıma) neden olarak soba ve kombi gazlarının içeri sızmasına yol açar. Lodoslu havalarda sobalar yatmadan önce mutlaka söndürülmeli veya kontrollü yakılmalıdır.

Menfezler asla kapatılmamalı, evlerde karbonmonoksit dedektörleri kullanılmalıdır.

Ulaşım ve Trafik Tedbirleri:

Yüksek profilli araçlar (kamyon, tır, minibüs) ile motosiklet sürücüleri şiddetli lodos anlarında köprü ve viyadük geçişlerinde son derece dikkatli olmalı, zorunlu olmadıkça trafiğe çıkmamalıdır.

Ağaç ve reklam panolarının altında araç park edilmemelidir.

Deniz ve Hava Ulaşımı Planlaması:

Şehir hatları vapurları, feribotlar ve deniz otobüsleri fırtına uyarılarını dikkate alarak seferlerini önceden iptal etmeli veya güvenli limanlarda beklemelidir.

Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı

Bursa'nın İnegöl ilçesinde etkisini artıran şiddetli lodos, bir ağacın daha devrilmesine neden oldu. Sokağa devrilen ağaç nedeniyle ulaşım bir süre aksadı

13.11.2026 07:55:00
İHA
 
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Bursa'da ağaç şiddetli lodosa dayanamadı
Olay, saat 00.30 sıralarında Hamidiye Mahallesi Güldeste Sokak'ta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre sokak kenarında bulunan ağaç, şiddetli lodosun etkisiyle ortadan ikiye ayrıldı. Ağacın kopan bölümü sokağa devrilerek yolu ulaşıma kapattı.








Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekipleri, sokağa devrilen ağacı keserek parçalara ayırdı ve yoldan kaldırdı.








Yapılan çalışmaların ardından sokak yeniden ulaşıma açılırken, olayda herhangi bir yaralanma yaşanmadığı öğrenildi.















Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey

HTS kayıtları, İngilizce "Historical Traffic Search" (Geçmiş Trafik Araması veya Arama Trafiği Geçmişi) kavramının kısaltmasıdır. Adli soruşturmalarda, ceza davalarında ve hatta bazı hukuk davalarında (örneğin boşanma dosyalarında) sıklıkla karşımıza çıkan HTS kayıtları, cep telefonlarının ve hatların geçmişte gerçekleştirdiği iletişim trafiğinin teknik dökümüdür

12.11.2026 14:33:00
Hasan Gündoğdu
 
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Adli süreçlerin dijital izi: HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şey
Halk arasında sıklıkla "telefonların dinlenmesi" ile karıştırılsa da HTS kayıtları tamamen farklı bir niteliğe sahiptir. Bu yazıda, HTS kayıtlarının kapsamını, neleri içerip içermediğini, nasıl elde edildiğini ve hukuki boyuttaki yerini tüm detaylarıyla inceleyeceğiz.






HTS Kayıtları Tam Olarak Neleri İçerir?

GSM operatörleri (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom vb.) ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) altyapısında saklanan bu veriler, iletişimin kiminle, ne zaman ve nereden yapıldığını gösteren meta verilerden (veri özetlerinden) ibarettir. Bir HTS raporunda yer alan temel başlıklar şunlardır:

• Arayan ve Aranan Numaralar: İletişim kuran tarafların telefon numaraları.

• Tarih ve Saat Bilgisi: Aramanın, mesajlaşmanın veya veri bağlantısının tam olarak ne zaman gerçekleştiği.

• Görüşme Süresi: Yapılan telefon görüşmesinin saniye cinsinden uzunluğu.

• İletişim Türü: Arama (sesli görüşme), SMS, MMS veya internet (data) bağlantısı türü.

• Baz İstasyonu Bilgisi (Konum Verisi): Görüşmenin gerçekleştirildiği esnada telefonun sinyal aldığı baz istasyonunun adresi, konumu ve sektörü.

• IMEI Numarası: Hattın hangi cihazda (telefon modelinde) takılı olarak kullanıldığı.






HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler BULUNMAZ?

En sık yapılan yanlış algılardan biri, HTS raporlarının konuşma içeriklerini barındırdığı yönündedir. HTS kayıtlarında konuşmaların ses içerikleri, SMS metinleri veya WhatsApp gibi internet tabanlı uygulamaların yazışma içerikleri yer almaz. Bu veriler yalnızca "iletişimin varlığını ve trafiğini" gösterir.






HTS ve Baz Analizi Ne Amaçla Kullanılır?

Adli makamlar, suçların aydınlatılması ve olay örgüsünün çözülmesi amacıyla HTS raporlarını detaylı bir "HTS analizine" tabi tutar. Bu analizlerin temel kullanım alanları şunlardır:

Konum Tespiti (Alibi Doğrulaması): Bir şüphelinin veya sanığın, suçun işlendiği saatte olay mahallinde olup olmadığını test etmek için baz istasyonu verileri incelenir. Telefonun hangi baz istasyonundan sinyal verdiği, kişinin o coğrafi alana yakınlığını coğrafi olarak haritalandırır.

Suç Ağı ve Örgüt İlişkilerinin Çözülmesi: Organize suç, dolandırıcılık veya terör dosyalarında, şüphelilerin birbirleriyle olay öncesi ve sonrası yoğun bir iletişim trafiği içinde olup olmadığını gösteren bağlantı haritaları çıkarılır.

Zaman Çizelgesi (Kronoloji) Oluşturma: Olay gününe ait telefon trafiği saniye saniye dizilerek şüpheli veya mağdurun hareket serüveni çıkarılır.






HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir?

Bireylerin kendi özel hatlarına ait geçmiş trafik dökümlerini operatörlerin bireysel uygulamalarından (örn. son birkaç aylık fatura detayları) görmesi mümkündür; ancak adli veya hukuki süreçlerde kullanılan resmi HTS raporları bu yolla elde edilmez.

Hukuki Prosedür: Ceza soruşturmalarında Cumhuriyet Savcılığının talebi ve Sulh Ceza Hâkiminin kararı (veya Ceza Muhakemesi Kanunu - CMK m.135 kapsamında) şarttır.

Hâkim Kararı Olmaksızın Elde Etme: Eğer HTS kayıtları hâkim kararı olmaksızın usulsüz bir şekilde temin edilmişse, "hukuka aykırı delil" niteliği taşır ve hiçbir yargı merciinde hükme esas alınamaz.

Saklama Süreleri: GSM operatörleri bu verileri yasal mevzuatlar çerçevesinde belirli bir süreyle (genellikle son 2 ila 5 yıl arası) saklamakla yükümlüdür. Çok eski döneme ait veriler sistemden silinmiş olabileceğinden, geçmişe dönük incelemelerde zaman aşımı süreleri önem arz eder.






Yargıtay İçtihatlarında HTS Kayıtlarının Delil Değeri

Türk yargı sisteminde ve Yargıtay'ın yerleşik kararlarında HTS kayıtlarının ispat gücü ile ilgili net çizgiler bulunmaktadır:

Tek Başına Mahkûmiyet Gerekçesi Olamaz: Yargıtay içtihatlarına göre, HTS kayıtları veya baz istasyonu çakışmaları tek başına bir kişinin suçlu olduğunu kanıtlamaya yetmez. Aynı baz istasyonundan aynı anda binlerce insan sinyal alabileceği için ("ortak baz çakışması"), bu veriler ancak tanık ifadeleri, kamera kayıtları, parmak izi veya fiziksel bulgular gibi diğer delillerle desteklendiği takdirde anlam kazanır.

Destekleyici ve Tamamlayıcı Rol: HTS kayıtları, sanık veya tanık ifadelerindeki çelişkileri ortaya koymak (örneğin "O saatte orada değildim" diyen birinin baz verileriyle orada olduğunun kanıtlanması) ve olaylar arasındaki kronolojik bağı kurmak açısından son derece güçlü birer yardımcı dijital delildir.

Özetle HTS kayıtları; modern ceza ve hukuk yargılamasında gerçeğin ortaya çıkarılması için kullanılan, telekomünikasyon verilerine dayalı teknik bir haritadır; ancak adil bir karar verilebilmesi için bu teknik verilerin mutlaka uzman bilirkişilerce analiz edilmesi ve hukuki süzgeçten geçirilmesi gerekir.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.