Eski Ramazanlar
03.12.2002 00:00:00
Eski İstanbul'un Ramazan Bayramını eda etmek için toplanılan meydanlarının en meşhuru İstanbul'da Fatih, Vefa, Kadırga; Üsküdar'da Doğancılar, Haydarpaşa; Beşiktaş'ta Ihlamur Köşkü civarı; Beyoğlu'nda da Firuzağa, Karabaş Meydanları, Kasımpaşa'da Tabakhane Meydanlarıydı. Bu meydanların etrafı birçok çadırla çevrilirdi. Büyükçe bir çadırın içinde hokkabazlar, ip canbazları, halkın denizkızı dediği deniz mahluku, toparlak kafalı, iki yanında ele benzeyen kanatçıkları ile yarı belden aşağısı pullu balık Deniz Aygırı diye çoluk çocuğa onar paraya seyrettirilir. Meydanın orta yerinde türlü türlü salıncaklar kurulurdu.
Asma salıncaklar: Etrafı parmaklıklı birçok arşınlık kare biçiminde dört tarafı sıra sıra çocukların oturacağı mini mini peykeler, iki tarafına kakılmış sağlam ayakların ucuna çengel ile asılırdı.
Kolan salıncakları: Uzun seren direklerinin tepesine bağlanan kuvvetli halat ipleriyle kurulduktan sonra aşağısına ayak basacak bir tahta bağlanır. Ekseriya delikanlılar bu kolan salıncaklarına karşılıklı ayak üstü binerek kolan vururlar, öyle havalanırlardı ki yanlarındaki seren direklerinin tepesine kadar yükselirlerdi.
Dönme dolaplar: Üç dört arşınlık kare biçiminde dört beş çocuk alacak kadar etrafı parmaklıkla çevrilmiş iki yandan bir adam boyunda tahtadan kolları dolabın dört uçlu çarkının tahta kollarına çengelle takılı, fırıl fırıl dönen dört beş beşikti. "Gel dolaba, gel dolaba!" diye çocukları davet eden dolapçılar, beşikleri doldurunca dolapları çevirmeye başlarlardı.
Atlı karaca [Atlıkarınca]: Üstü açık, küçük küçük arabalara koşulmuş at, karaca, arslan kafalı, sakallı, bıyıklı, insan başlı, at gövdeli, heykelden olan Atlı Karaca, bir daire üzerine yerden bir arşın yüksekte arka arkaya demir çubuklarla bağlanmış olduğu halde dişli bir çark ile döndürülürdü. Havada uçar gibi çadırın içinde fırıl fırıl döndükçe, cicili bicili bayramlıklarıyla oturan yavrucakların cıvıltılarına, türkülerine, kahkahalarına doyum olmazdı.
Çek-çek arabası: Dört, beş çocuk alabilecek kadar küçük, üstü püsküllü tenteli, süslü arabacıklar, sahipleri tarafından çekilerek bayram yerinin etrafında dolaştırılırdı. Midillilere, merkeplere, atlara binen erkek çocuklar meydanı dört dönerek gezerlerdi.
Asma salıncaklar: Etrafı parmaklıklı birçok arşınlık kare biçiminde dört tarafı sıra sıra çocukların oturacağı mini mini peykeler, iki tarafına kakılmış sağlam ayakların ucuna çengel ile asılırdı.
Kolan salıncakları: Uzun seren direklerinin tepesine bağlanan kuvvetli halat ipleriyle kurulduktan sonra aşağısına ayak basacak bir tahta bağlanır. Ekseriya delikanlılar bu kolan salıncaklarına karşılıklı ayak üstü binerek kolan vururlar, öyle havalanırlardı ki yanlarındaki seren direklerinin tepesine kadar yükselirlerdi.
Dönme dolaplar: Üç dört arşınlık kare biçiminde dört beş çocuk alacak kadar etrafı parmaklıkla çevrilmiş iki yandan bir adam boyunda tahtadan kolları dolabın dört uçlu çarkının tahta kollarına çengelle takılı, fırıl fırıl dönen dört beş beşikti. "Gel dolaba, gel dolaba!" diye çocukları davet eden dolapçılar, beşikleri doldurunca dolapları çevirmeye başlarlardı.
Atlı karaca [Atlıkarınca]: Üstü açık, küçük küçük arabalara koşulmuş at, karaca, arslan kafalı, sakallı, bıyıklı, insan başlı, at gövdeli, heykelden olan Atlı Karaca, bir daire üzerine yerden bir arşın yüksekte arka arkaya demir çubuklarla bağlanmış olduğu halde dişli bir çark ile döndürülürdü. Havada uçar gibi çadırın içinde fırıl fırıl döndükçe, cicili bicili bayramlıklarıyla oturan yavrucakların cıvıltılarına, türkülerine, kahkahalarına doyum olmazdı.
Çek-çek arabası: Dört, beş çocuk alabilecek kadar küçük, üstü püsküllü tenteli, süslü arabacıklar, sahipleri tarafından çekilerek bayram yerinin etrafında dolaştırılırdı. Midillilere, merkeplere, atlara binen erkek çocuklar meydanı dört dönerek gezerlerdi.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
