Petrol göz kamaştırıyor
09.01.2003 00:00:00
Net olan petrol rezervleri açısından dünya ikincisi, net olmayan rezervler de hesaba katıldığında da dünya birincisi olan Irak için Kerkük Bölgesi'nin ayrı bir önemi var. Birinci Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı topraklarının bir parçası olarak kalan ve hala Türkiye'nin üzerinde hak sahibi olup olmadığı tartışılan Kerkük'ten çıkarılan petrolün yıllık değeri ise 15 katrilyon liranın üzerinde.
Kerkük'ün petrol potansiyeli ise son derece yüksek. Irak'ta üretilen petrolünün yüzde 40'ı Kerkük'ten çıkarılıyor. Bu bölgenin petrol geliri yıllık 9.5 milyar dolar civarında. Irak'ta 2000 ve 2001 yılında ortalama günlük 2.5 milyon varil petrol üretilirken, bunun 1 milyon varilinin Kerkük bölgesinden elde ediliyor.
ABD 100 yıllık petrol ihtiyacını karşılayabilir
Irak'ta bulunan petrol rezervlerine bakıldığında ABD'nin neden bu bölgeye girmek istediği daha rahat anlaşılıyor. Irak'ın toplam net rezervlerine bakıldığında, 112 milyar varille Suudi Arabistan'dan sonra ikinciliği aldığı görülüyor. Fakat, İran - Irak Savaşı'ndan ve Körfez Savaşı'ndan dolayı petrol rezerv araştırmaları yapılmadı. Bu durumda uzmanlar, rezervlerin 220 milyar varile çıkabileceğini ifade ediyor. Ülkedeki petrol rezervlerinin büyük kısmının hiç araştırılmamış Batı Çölünde olması, rezervlerin 220 milyar doların çok daha üzerine olabileceği yorumlarına neden oluyor. Yapılan hesaplamalara göre Irak'ın petrol rezervlerinin ABD'nin 100 yıllık ihtiyacını karşılayacak boyutta
Türkiye ile ilgili acı ama gerçek ortaya çıktı
Kerkük, 1914 Birinci Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı topraklarının parçası olarak kalmıştı. Musul da 5 Haziran 1926'da yapılan Ankara Antlaşması'na kadar belirsizliğini korudu. Antlaşma, bölgedeki petrol gelirinin yüzde 10'unu 25 yıllığına Türkiye'ye bırakılmasını öngörüyordu.
Fakat Türkiye, daha sonra 500 bin İngiliz Sterlini karşılığı, haklarını İngiltere'ye bıraktı. Yani bugün itibarıyla yaklaşık 1,2 trilyon lira. Kerkük'ün yıllık petrol gelirinin 15 katrilyon liranın üzerinde olduğu düşünüldüğünde, 500 bin sterlinlik anlaşmanın Türkiye'ye ne kadar zarar verdiği daha iyi anlaşılıyor.
Kerkük'ün petrol potansiyeli ise son derece yüksek. Irak'ta üretilen petrolünün yüzde 40'ı Kerkük'ten çıkarılıyor. Bu bölgenin petrol geliri yıllık 9.5 milyar dolar civarında. Irak'ta 2000 ve 2001 yılında ortalama günlük 2.5 milyon varil petrol üretilirken, bunun 1 milyon varilinin Kerkük bölgesinden elde ediliyor.
ABD 100 yıllık petrol ihtiyacını karşılayabilir
Irak'ta bulunan petrol rezervlerine bakıldığında ABD'nin neden bu bölgeye girmek istediği daha rahat anlaşılıyor. Irak'ın toplam net rezervlerine bakıldığında, 112 milyar varille Suudi Arabistan'dan sonra ikinciliği aldığı görülüyor. Fakat, İran - Irak Savaşı'ndan ve Körfez Savaşı'ndan dolayı petrol rezerv araştırmaları yapılmadı. Bu durumda uzmanlar, rezervlerin 220 milyar varile çıkabileceğini ifade ediyor. Ülkedeki petrol rezervlerinin büyük kısmının hiç araştırılmamış Batı Çölünde olması, rezervlerin 220 milyar doların çok daha üzerine olabileceği yorumlarına neden oluyor. Yapılan hesaplamalara göre Irak'ın petrol rezervlerinin ABD'nin 100 yıllık ihtiyacını karşılayacak boyutta
Türkiye ile ilgili acı ama gerçek ortaya çıktı
Kerkük, 1914 Birinci Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı topraklarının parçası olarak kalmıştı. Musul da 5 Haziran 1926'da yapılan Ankara Antlaşması'na kadar belirsizliğini korudu. Antlaşma, bölgedeki petrol gelirinin yüzde 10'unu 25 yıllığına Türkiye'ye bırakılmasını öngörüyordu.
Fakat Türkiye, daha sonra 500 bin İngiliz Sterlini karşılığı, haklarını İngiltere'ye bıraktı. Yani bugün itibarıyla yaklaşık 1,2 trilyon lira. Kerkük'ün yıllık petrol gelirinin 15 katrilyon liranın üzerinde olduğu düşünüldüğünde, 500 bin sterlinlik anlaşmanın Türkiye'ye ne kadar zarar verdiği daha iyi anlaşılıyor.
