Türkiye 2009'u bu iki unutulmaz fotoğrafla hatırlayacak. Hükümetin başlattığı Kürt açılımı sürecinin sonucu olan iki fotoğrafın izi ise yıllarca silinmeyecek.

 

 

Türkiye, bir yılı daha oldukça hararetli tartışmalarla geçirdi. Bir taraftan ekonomik kriz soncu işsizlik  oranı yüzde 17'lere kadar çıkarak, Cumhuriyet tarihinin rekoru kırıldı; öte yandan Kürt ve Ermeni  açılımları toplumda ciddi kargaşaya ve gerginliklere yol açtı.

İsrail vahşetiDünya 2009'a İsrail'in vahşetiyle merhaba demişti. 27 Aralık 2008'de İsrail'in Gazze'de başlattığı  askeri harekat tam 23 gün sürdü ve 1420 Filistinli misket ve fosfor bombalarıyla katledildi. Recep Tayyip Erdoğan Davos'ta katıldığı toplantıda İsrail Cumhurbaşkanı Peres'e 'one minute'  diyerek sözlü tepkisini ortaya koyduysa da, hükümet, İsrail ile hiçbir ilişkisini kesmedi, sadece İsrailli  pilotların Konya'da katılacağı tatbikatı bu yıl gerçekleştirmedi. Erdoğan, "Bir daha Davos'a geleceğimi  sanmıyorum'' diyerek paneli terk etmişti ancak Başbakan, Eylül ayında ABD'de Yahudi lobilerini  ziyaret etti. Erdoğan'la samimi bir görüşme yaptıklarını söyleyen ADL Başkanı Foxman, "One Minute  krizi sona erdi" dedi.

Obama hemen Türkiye'ye geldi20 Ocak 2009'da ABD'nin ilk siyahi başkanı Barack Obama, yemin ederek göreve başladı. Obama, 5 Nisan gecesi geç saatlerde Türkiye'ye geldi. Obama, 6 Nisan'da Meclis'te konuştu. Obama, Meclis konuşmasında Türkiye'ye mesaj vermek için geldiğini açıkça dile getirdi. Verilen  mesajlar somut olarak Türkiye ve İran ile ilgiliydi. Obama, AB uyum yasaları çerçevesinde "İnanç  özgürlüğü sayesinde sivil toplum canlanarak devleti güçlendirir. İşte, bizim, bu nedenle Heybeliada  Ruhban Okulu'nun açılması gibi eylemlerin son derece güçlü sinyaller vereceğini düşünüyoruz"  diyerek, Ruhban Okulunun YÖK'ten bağımsız olarak açılmasını talep etti.   ABD Başkanı, "Tarih her zaman trajik gerçeklerle dolu ama geçmiş eğer çözümlenemezse  omzumuzda büyük bir ağırlık oluşturur. Her ülkenin bu anlamda geçmişiyle barışması ve daha iyi bir  geleceğe yönlenmesi gerekmektedir. Bu Mecliste konuşurken tabii ki 1915 yılında yaşanan kötü  olayları da gündeme getirmek lazım. Bunlar benim çözeceğim değil, Ermenilerin ve Türklerin birlikte  çözeceği sorunlardır ve Türk ve Ermeni halkları dürüst, açık ve yapıcı bir şekilde bu süreci ele  almalıdırlar" diyerek, Türkiye'nin Ermeni soykırım iddialarını tanıması gerektiğini belirtti. Hükümet  bunun üzerine Ermeni açılımı sürecini başlattı.

Kürt açılımının sinyaliObama PKK'yı terör örgütü olarak niteledi ancak "Burada iş birliğine yönelik bağların kurulması, Irak  Hükûmeti, Irak'ın Kürt liderleri ve Türkiye arasında sağlanması son derece önemlidir" diyerek,  Türkiye'nin Güneydoğu meselesini Barzani ile müzakere etmesini talep etti. Nitekim Aralık ayı içinde  Kürt açılımını koordine eden İçişleri Bakanı Beşir Atalay, Erbil'e giderek Barzani ile görüştü ve  böylece Obama'nın talimatı yerine getirilmiş oldu! Obama, İstanbul'da gençlerle buluşmasında "Kürt  azınlık" ifadesini ilk kez kullanan ABD Başkanı oldu.

Yazıcıoğlu veda ettiBBP Genel Başkanı Yazıcıoğlu'nu Kahramanmaraş'tan Yozgat'a götüren helikopter 25 Mart'ta  Göksun ilçesinin Çardak beldesi yakınlarında düştü. Helikopter 2 gün sonra bulundu. Yapılan Meclis  araştırmasında uçağın arızalı, pilotun kalp hastası olduğu belirlendi. 29 Mart'ta yerel seçimlere giden  Türkiye'de AKP'NİN oyları yüzde 46.5'tan yüzde 38.5'e geriledi. Türk halkı ayrıca yıl boyunca gerçekleştirilen Ergenekon dalgalarına şahit oldu. 7 Ocak'ta başlayan  dalgalar, yıl boyu sürdü. En dikkat çekici gözaltı ise Başkent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet  Haberal'ın içeri alınmasıydı. Haberal, kalp rahatsızlığı nedeniyle hala daha İstanbul Üniversitesi'nde  tedavi altında. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Türkan Saylan'ın evinin  aranması da oldukça yankı buldu. Saylan, 18 Mayıs'ta hayata gözlerini yumdu. 

Cumhuriyetin en büyük kitlesel katliamıMardin'de Bilge Köyünde 4 Mayıs'ta düğün evinde Cumhuriyet tarihinin  en kanlı saldırısı silah ve el  bombaları ile yapıldı. Aralarında hamilelerin, köy imamının ve çocukların bulunduğu 45 kişi katledildi.  Katliamın sebebinin 'alabalık çiftlikleri' olduğu iddia edildi. Koruculuk sistemi tartışmaya açıldı.

Kürt açılımı Türkiye, 15 Temmuz'dan itibaren Kürt açılımını konuşmaya başladı. 10 Kasım'da açılım Meclis'e geldi. 13 Kasım'da Beşir Atalay, açılımın içeriğini Meclis'te açıkladı. Uzun konuşmasından sadece şu 3  başlığı çıkarabildik: * 'Yerleşim yerlerine eski isimleri verilebilecek, farklı dillerde propaganda yapılabilecek' * Vatandaşlarımızın kullandığı farklı dil ve lehçelerle ilgili üniversitelerimizde akademik araştırma  yapılması, enstitü kurulması ve seçmeli ders konması gibi uygulamalar, bu sürecin önemli  yansımalarındandır. * Özel TV'ler tümüyle Kürtçe yayın yapacak.

Ermeni açılımı imzalandıTürkiye ile Ermenistan arasında protokoller paraf edildi. Protokoller 10 Ekim'de Zürih'te düzenlenen  törende imzalandı. TBMM henüz protokolleri onaylamadı. Protokollere göre Türkiye Ermeni sınırını  Meclis onayını takiben 2 ay içinde açacak, karşılıklı büyükelçilikler açılacak. Protokollerde işgal  altındaki Azeri topraklarıyla ilgili düzenleme bulunmuyor. Mart ayında boğazı kesilerek öldürülen Münevver Karabulut'un Katil Zanlısı, firari Cem Garipoğlu Eylül  ayında teslim oldu.

Kandil'den PKK'lılar geldi19 Ekim'de Abdullah Öcalan'ın talimatıyla Kandil'den 8, Kuzey Irak'taki Mahmur Kampı'ndan 26 kişi   Türkiye'ye geldi. Savcı gelenlerin ayağına gitti. Mahmur ve Kandil'den gelen 34 kişiden tutuklanmaları  talebiyle mahkemeye sevk edilen beşinin ifadelerinin yer aldığı tutanaklarda, "sözde barış grubu olan  PKK'lıların bu süreçteki sözde tıkanıklığı açmak için Öcalan'ın talimatıyla geldikleri" bilgisi yer aldı.  Kandil'den gelenler, PKK kıyafetleri ve flamalarıyla Diyarbakır'da otobüsün üstüne çıkarak şov yaptı. Yanlarında kapatılan DTP'nin Genel Başkanı Ahmet Türk de vardı. Şov, Kasım ve Aralık ayları  boyunca bölge illerinde devam etti. DTP ise 12 Aralık'ta Anayasa Mahkemesi tarafından 'temelli' kapatıldı. DTP'nin üst düzey  yöneticilerine siyaset yasağı getirildi. Yasaklı isimler 5 yıl süreyle siyaset yapamayacak. DTP'liler jet  hızıyla çok önceden kurulan BDP'ye geçti. Başbakan Erdoğan 7 Aralık'ta ABD'de Obama ile görüştü. Erdoğan, daha sonra görüşmede İran  meselesini ele aldıklarını söyledi. PKK konusunda ise ilerleme kaydedilmedi. Bu durum hiç de sürpriz  değildi. Tokat'ta 7 askerimiz şehit düştüPKK, 7 Aralık'ta Tokat Reşadiye'de 7 askerimizi şehit etti. Eski Milli Eğitim Bakanı Çelik başta olmak  üzere iktidar yanlısı eylemi Ergenkon'un gerçekleştirdiğini savundu. PKK bir süre sonra eylemi kabul  etti. Reşadiye'de şehit düşen 7 askerin naaşları memleketlerine gönderilirken çekilen fotoğraf, Türk  halkının yüreklerini dağladı, hatırlandıkça da dağlamaya devam edecek.