Gıdada denetim de cezalar da yetersiz

TMMOB Zirat Mühendisleri Odası (ZMO) Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, yaptığı yazılı açıklamayla gıda ürünlerinde denetimin insan sağlığı açısından önemine dikkat çekti. Ülkemizde vatandaşarın güvenilir, sağlıklı, yeterli, ucuz ve sürekli gıdaya erişiminin anayasal bir yükümlülük olduğunu hatırlatan Suiçmez, "Bu konuda resmi kamu otoritesi olarak insanlarımıza güvenilir gıda teminini sağlamak Tarım ve Orman Bakanlığı`nın görevidir" dedi. "Tarım ve Orman Bakanlığı, 12.06.2020 tarihinde, gıdada taklit ve tağşiş yapan 69 firmayı daha kamuoyuna ifşa ettiğini duyurdu. Bu açıklamayı olumlu bulmakla birlikte, yeterli görmemekteyiz" ifadelerine yer verdiği yazılı açıklamasında ZMO Yönetim Kurulu Başkanı Baki Remzi Suiçmez, şunları kaydetti: "2012 yılından bugüne kadar gıdada taklit ve tağşiş yapan firmaların kamuoyuna ifşa edildiği süreçlere bakıldığında; 1.551 firmaya ait 3.492 parti ürünün kamuoyuna ve tüketicilerin bilgisine açıklanmış olunmasına rağmen, geçen yıllar içinde nedense firma sayısı azalmamış, aksine hileli gıda olumsuzlukları artarak devam etmiştir."

Cezalar caydırıcı değil

Gıdada taklit ve tağşiş yapan firmaların kamuoyuna ifşa edilmesine rağmen, bu alanda kalıcı gıda güvenirliliğini sağlanamamasının başlıca nedenleri ve çözüm önerileri de açıklamada şöyle sıralandı: "Mevcut yasalardaki cezalar firmalar için caydırıcı değildir. Firma ölçeğine bakılmaksızın uygulanan idari para cezası miktarı, bu tür firmaların bu ürünlerden elde ettikleri kazançlarıyla kıyaslandığında çok düşüktür. Tüketicilerde kamuya güven eksikliğine bağlı beklenen yeterli tepki oluşamamaktadır. Gıdalarda hile yapanlar ile gıdalar nedeniyle ölüme neden olanların ayrımı yapılmamaktır. Gıdada taklit ve tağşiş yapan firmaların ifşası esnasında, insan sağlığına ciddi anlamda zarar vererek insanların kısa ve uzun vadede hastalanmalarına hatta ölümlerine neden olanlarla, gıdada hile yapanların aynı kategoride değerlendirilmesi giderilmesi gereken çok ciddi bir sorundur. Gelir düzeyindeki düşüklük sağlıklı gıda tercihini olumsuz etkilemektedir. İnsan sağlığını olumsuz etkileyecek gıda faaliyetinde bulunanlar "insan yaşamına kastetmek" hükmü doğrultusunda değerlendirilmeli ve cezai müeyyideler buna göre belirlenmelidir. Gıdada hile yapanlara uygulanan idari para cezaları artırılmalıdır. Gıda işletmelerinde "istihdamı zorunlu personel" olarak gıda denetçisi görevi yapan gıda konusunda öğrenim görmüş ilgili kişilerin yetki ve sorumlulukları açıkça düzenlenmeli, güvenilir gıda temininde toplumsal sorumlulukla birlikte bilimsel çalışmalarının önü açılmalıdır. Gıda denetimleri, kamusal bir gereklilik olarak, özerk, bağımsız ve bilimsel esaslara göre yeterli gıda denetçisi ve uygun alt yapı hizmetleriyle uygulanmalı, bu faaliyetler Bakanlık ile iş birliği içinde ilgili Meslek Odalarınca etkin ve eşzamanlı denetlenmelidir."