Görünenin ötesi var
18.02.2004 00:00:00
Pazartesi akşamı Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde Şehir Tiyatroları bünyesinde sahne alan en güzel oyunlardan birinin galası yapıldı. Mısırlı yazar Tevfik el-Hekim'in yazdığı, Nabi Avcı'nın dilimize çevirdiği ve Bora Seçkin'in yönettiği 'Trendeki Derviş' gerek konusu, gerek tarzı, gerekse oyuncu performansı açısından göz dolduran bir oyun.
Oyunun kısaca öyküsü şöyle: "Zamansız ve mekansız bir yerde, bir kadın yok olmuştur. Bu durumu, bir müfettiş tanıklarla sorgular. Sorgulama ilerlemezken, aranan bu yok oluş, kadının aniden ortaya çıkışıyla var olur. Ve kadın süren sogulamayı sorgular ve sogulatır. Kadın nerededir? Bu süreç içinde ona ne olmuştur?"
Bizde az rastlanan "uyumsuz" tiyatro örneklerinden biri olan oyun, uyumsuzdaki insan durumunu, gerçeğin yerinden oynatılmasını, gerçeğin anlaşılmayan ve açıklanamayan karmaşasını, herşeyin göründüğü gibi olmadığını, görünenin ötesinde bir gerçeğin olduğunu seyirciyi zaman zaman zorlayan bir zihin yolculuğu şeklinde veriyor.
Tevfik El-Hekim kimdir?
Mısırlı ünlü sanatçı Tevfik El-Hekim, Arap Edebiyatı'nın en önde gelen yazarlarından biri. El-Hekim, Arap -özellikle de Mısır- kültürünün yanı sıra Batı tiyatrosunu da yakından tanımış bir isim. Tevfik El-Hekim, 1898 yılında İskenderiye'de dünyaya geldi. Babası, Mısır'ın kuzeyindeki eyaletlerden birinde yer alan Ed-Dilnecat Köyü'nde, bir adliye yargıcıydı. Aslen Türk olan annesi ise kendi aslı ve soyuyla çok iftihar ederdi. Bu nedenle annesi Tevfik'i diğer çocuklardan ayrı tutuyor ve onlarla oynamasına izin vermiyordu. Belki de bu soyutlanma, çocukluk döneminde Tevfik'i kendi iç dünyasına yöneltmişti. Yedi yaşında iken Demnehur şehrindeki ilkokula gitti ve 1915 yılında ilkokulu bitirdikten sonra babasının isteği üzerine Kahire'nin yolunu tuttu. Başkentin renkli çevresi, onu sanat dünyasına çekti. Ud çalmayı öğrendi ve tiyatroyla ilgilenmeye başladı. Tevfik, liseyi bitirdikten sonra yine babasının isteği ve desteği ile üniversiteye girdi ve hukuk tahsiline başladı.
En önemli eserleri
Tevfik El-Hekim, 1934 yılında Bin Bir Gece Masalları'ndan hareketle "Şehrazad" adlı bir piyes yazdı. 1937 yılında yazdığı "Köydeki Bir Savcı Yardımcısının Günlüğü" adlı romanında, mizahi bir şekilde Mısır halkının günlük yaşantısından örnekler sundu.
Diğer Eserleri: Süleyman Hekim (oyun), Ölüm Şarkısı (oyun), Trendeki Derviş (oyun), Edip Şeyriyar (oyun) Bir Cadının Sarayı (Edebi ve sanatsal makaleler), Aylak Sultan, Kurtuluş Yolu, Yaşamın Zindanı.
Oyunun kısaca öyküsü şöyle: "Zamansız ve mekansız bir yerde, bir kadın yok olmuştur. Bu durumu, bir müfettiş tanıklarla sorgular. Sorgulama ilerlemezken, aranan bu yok oluş, kadının aniden ortaya çıkışıyla var olur. Ve kadın süren sogulamayı sorgular ve sogulatır. Kadın nerededir? Bu süreç içinde ona ne olmuştur?"
Bizde az rastlanan "uyumsuz" tiyatro örneklerinden biri olan oyun, uyumsuzdaki insan durumunu, gerçeğin yerinden oynatılmasını, gerçeğin anlaşılmayan ve açıklanamayan karmaşasını, herşeyin göründüğü gibi olmadığını, görünenin ötesinde bir gerçeğin olduğunu seyirciyi zaman zaman zorlayan bir zihin yolculuğu şeklinde veriyor.
Tevfik El-Hekim kimdir?
Mısırlı ünlü sanatçı Tevfik El-Hekim, Arap Edebiyatı'nın en önde gelen yazarlarından biri. El-Hekim, Arap -özellikle de Mısır- kültürünün yanı sıra Batı tiyatrosunu da yakından tanımış bir isim. Tevfik El-Hekim, 1898 yılında İskenderiye'de dünyaya geldi. Babası, Mısır'ın kuzeyindeki eyaletlerden birinde yer alan Ed-Dilnecat Köyü'nde, bir adliye yargıcıydı. Aslen Türk olan annesi ise kendi aslı ve soyuyla çok iftihar ederdi. Bu nedenle annesi Tevfik'i diğer çocuklardan ayrı tutuyor ve onlarla oynamasına izin vermiyordu. Belki de bu soyutlanma, çocukluk döneminde Tevfik'i kendi iç dünyasına yöneltmişti. Yedi yaşında iken Demnehur şehrindeki ilkokula gitti ve 1915 yılında ilkokulu bitirdikten sonra babasının isteği üzerine Kahire'nin yolunu tuttu. Başkentin renkli çevresi, onu sanat dünyasına çekti. Ud çalmayı öğrendi ve tiyatroyla ilgilenmeye başladı. Tevfik, liseyi bitirdikten sonra yine babasının isteği ve desteği ile üniversiteye girdi ve hukuk tahsiline başladı.
En önemli eserleri
Tevfik El-Hekim, 1934 yılında Bin Bir Gece Masalları'ndan hareketle "Şehrazad" adlı bir piyes yazdı. 1937 yılında yazdığı "Köydeki Bir Savcı Yardımcısının Günlüğü" adlı romanında, mizahi bir şekilde Mısır halkının günlük yaşantısından örnekler sundu.
Diğer Eserleri: Süleyman Hekim (oyun), Ölüm Şarkısı (oyun), Trendeki Derviş (oyun), Edip Şeyriyar (oyun) Bir Cadının Sarayı (Edebi ve sanatsal makaleler), Aylak Sultan, Kurtuluş Yolu, Yaşamın Zindanı.
