Gurbete giden işçi sayısı azaldı
14.10.2011 00:00:00
Küresel ekonomik kriz, ülkelerin işsizlik oranlarını yükseltirken, bu durum iş gücü göçlerini de etkiledi. Son beş yılda İŞKUR aracılığıyla, yurt dışına giden Türk işçi sayısı yüzde 32.6 geriledi
Türkiye'den yurt dışına giden işçi sayısı yıllar içinde giderek azalırken, 60'lı yıllarda daha çok Avrupa'ya giden Türk işçileri, 70'li yıllarda Arap ülkelerine, 1990 sonrasında Rusya ve Türk Cumhuriyetlerine yöneldi. İŞKUR ve TÜİK verilerine göre Türkiye, ilk kez İŞKUR aracılığıyla 1961 yılında yurt dışına işçi gönderdi. İlk yıl 1.476, ikinci yıl 11 bin 185 kişi İŞKUR aracılığıyla yurt dışına gönderilirken, 1973 yılında bu rakam, 132 bin 674 kişiye çıktı. 1973 yılındaki petrol krizi sonucunda Batı Avrupa ülkelerinin iş gücü taleplerinin azalmaya başlaması üzerine, yurt dışına gönderilen işçi sayısı 1974 yılında 18 bin 272'ye, 1975 yılında ise 1.612 kişiye düştü. 1961-1975 yılları arasında yurt dışına gönderilen işçilerin yaklaşık yüzde 81'i Almanya'ya giden işçilerden oluştu. 1973 yılındaki petrol krizi Avrupa ülkelerinin ekonomilerini alt üst ederken, petrol ihracatçısı Arap ülkelerini ise zenginleştirdi. Bu durumun sonucunda, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde alt yapı çalışmalarına hız verilirken, inşaat sektöründe yeterli nitelikte iş gücü ve teknolojik bilginin olmaması nedeniyle, bu ülkeler dışarıdan iş gücü talebinde bulunmaya ve müteahhitlik hizmeti almaya yöneldi. Böylece, 1970'lerin ikinci yarısından sonra, Türkiye'den özellikle Libya ve Suudi Arabistan gibi ülkelere iş gücü göçü başladı. Bu dönemde, yurt dışına iş gücü göçünün büyük çoğunluğu Arap ülkelerinde ihale alan müteahhitlik firmalarının yurt dışına götürdüğü işçilerden oluştu. 1970'li yıllarda, Arap ülkelerine yönelen iş gücü göçü, Körfez krizi sonrasında azalma trendine girdi.
Arap ülkeleri bir dönemin gözdesi1975-1994 yılları arasında 421 bin 779'u Suudi Arabistan, 219 bin 539'u Libya, 42 bin 211'i Irak, 2 bin 818'i Kuveyt, 1.599'u Yemen ve 1.188'i de Ürdün olmak üzere İŞKUR aracılığıyla yaklaşık 700 bin kişi Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine gitti. Bu dönemde, yurt dışına gönderilen işçilerin yüzde 84'ü Arap ülkelerine giderken, Avrupa ülkelerine giden işçilerin oranı yüzde 4'de kaldı.
İş gücü göçü Rusya'ya yöneldi1990 yılında SSCB'nin dağılması ve soğuk savaşın sona ermesi ile yurt dışına işçi gönderilmesi açısından Türk işçileri için yeni bir göç alanı oluştu. Dağılan SSCB'nin eski üyeleri olan Rusya ve Türk Cumhuriyetlerinin yeniden yapılanma sürecine girmeleri, Türk müteahhitlik firmalarını söz konusu ülkelerde ihale almalarını sağlayarak, Türk işçilerinin yolunu açtı. 1991 yılında Almanya ile yeni bir iş gücü anlaşması imzalanması da Almanya'da iş almış olan Alman firmaları ile taşeronluk sözleşmesi yapan Türk firmalarının sözleşme gereğini yerine getirirken, çalıştıracağı işçilerin Türk olması imkanını sağladı. Son beş yılda İŞKUR aracılığıyla, yurt dışına giden Türk işçi sayısı yüzde 32,6 geriledi. 2006 yılında 81 bin 379 kişi İŞKUR aracılığıyla yurt dışına gönderilirken, bu sayı yıllar itibariyle azalarak, 2010 sonunda 54 bin 847'ye düştü.
Türkiye'den yurt dışına giden işçi sayısı yıllar içinde giderek azalırken, 60'lı yıllarda daha çok Avrupa'ya giden Türk işçileri, 70'li yıllarda Arap ülkelerine, 1990 sonrasında Rusya ve Türk Cumhuriyetlerine yöneldi. İŞKUR ve TÜİK verilerine göre Türkiye, ilk kez İŞKUR aracılığıyla 1961 yılında yurt dışına işçi gönderdi. İlk yıl 1.476, ikinci yıl 11 bin 185 kişi İŞKUR aracılığıyla yurt dışına gönderilirken, 1973 yılında bu rakam, 132 bin 674 kişiye çıktı. 1973 yılındaki petrol krizi sonucunda Batı Avrupa ülkelerinin iş gücü taleplerinin azalmaya başlaması üzerine, yurt dışına gönderilen işçi sayısı 1974 yılında 18 bin 272'ye, 1975 yılında ise 1.612 kişiye düştü. 1961-1975 yılları arasında yurt dışına gönderilen işçilerin yaklaşık yüzde 81'i Almanya'ya giden işçilerden oluştu. 1973 yılındaki petrol krizi Avrupa ülkelerinin ekonomilerini alt üst ederken, petrol ihracatçısı Arap ülkelerini ise zenginleştirdi. Bu durumun sonucunda, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde alt yapı çalışmalarına hız verilirken, inşaat sektöründe yeterli nitelikte iş gücü ve teknolojik bilginin olmaması nedeniyle, bu ülkeler dışarıdan iş gücü talebinde bulunmaya ve müteahhitlik hizmeti almaya yöneldi. Böylece, 1970'lerin ikinci yarısından sonra, Türkiye'den özellikle Libya ve Suudi Arabistan gibi ülkelere iş gücü göçü başladı. Bu dönemde, yurt dışına iş gücü göçünün büyük çoğunluğu Arap ülkelerinde ihale alan müteahhitlik firmalarının yurt dışına götürdüğü işçilerden oluştu. 1970'li yıllarda, Arap ülkelerine yönelen iş gücü göçü, Körfez krizi sonrasında azalma trendine girdi.
Arap ülkeleri bir dönemin gözdesi1975-1994 yılları arasında 421 bin 779'u Suudi Arabistan, 219 bin 539'u Libya, 42 bin 211'i Irak, 2 bin 818'i Kuveyt, 1.599'u Yemen ve 1.188'i de Ürdün olmak üzere İŞKUR aracılığıyla yaklaşık 700 bin kişi Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerine gitti. Bu dönemde, yurt dışına gönderilen işçilerin yüzde 84'ü Arap ülkelerine giderken, Avrupa ülkelerine giden işçilerin oranı yüzde 4'de kaldı.
İş gücü göçü Rusya'ya yöneldi1990 yılında SSCB'nin dağılması ve soğuk savaşın sona ermesi ile yurt dışına işçi gönderilmesi açısından Türk işçileri için yeni bir göç alanı oluştu. Dağılan SSCB'nin eski üyeleri olan Rusya ve Türk Cumhuriyetlerinin yeniden yapılanma sürecine girmeleri, Türk müteahhitlik firmalarını söz konusu ülkelerde ihale almalarını sağlayarak, Türk işçilerinin yolunu açtı. 1991 yılında Almanya ile yeni bir iş gücü anlaşması imzalanması da Almanya'da iş almış olan Alman firmaları ile taşeronluk sözleşmesi yapan Türk firmalarının sözleşme gereğini yerine getirirken, çalıştıracağı işçilerin Türk olması imkanını sağladı. Son beş yılda İŞKUR aracılığıyla, yurt dışına giden Türk işçi sayısı yüzde 32,6 geriledi. 2006 yılında 81 bin 379 kişi İŞKUR aracılığıyla yurt dışına gönderilirken, bu sayı yıllar itibariyle azalarak, 2010 sonunda 54 bin 847'ye düştü.
Yorumlar
Yorum bulunmuyor.
