Kuş gribi Türkiye'de
09.10.2005 00:00:00
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Balıkesir İli Manyas İlçesi Kızıksa (Kızılköy) Beldesi ile Salur köyleri arasında çeltik tarlalarında açıkhindi besisi yapan bir işletmede kamuoyunda "Kuş Gribi" adıyla bilinen Tavuk Vebası hastalığına rastlandığını bildirdi.
Konu ile ilgili yapılan yazılı açıklamada, bu hastalığın Türkiye'de ilk kez ortaya çıktığı, hastalık yerinin Manyas Kuş Cenneti'ne sınır olması nedeniyle söz konusu hastalığın göçmen kuşlardan kaynaklandığının düşünüldüğü ve epidemiyolojik araştırmalaradevam edildiği kaydedildi. Hastalığın İlçe Tarım Müdürlüğü'ne 5 Ekim Çarşamba günü ihbar edildiği belirtilen açıklamada, aynı gün resmi veteriner hekimlerce hastalık yerinde gerekli incelemelerin yapıldığı, laboratuvar teşhisi için canlı ve ölü materyaller alındığı belirtildi. Bu materyallerin Ülkesel Tavuk Vebası Referans Laboratuvarı olan Bornova Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü'ne ulaştırıldığı anlatılan açıklamada, şöyle denildi:"6 Ekim Perşembe günü, Bakanlık veteriner hekimlerince sabah hastalık mahalline gidilerek kalan hayvanların tümü imha edilmiş ve ölü hayvanlar da toplanarak hastalığın bulaşmasını önlemek için gömülmüştür. Olay yerinde dezenfeksiyon yapılmış, hastalıkla ilgili alınması gereken tüm önlemler alınarak hastalığın laboratuvarca kesin teşhisi yapılıncaya kadar bölgeye geçici kordon konulmuştur. 7 Ekim Cuma günü hastalığın Tavuk Vebası ve H5 tipi olduğu BornovaVeteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü'nce belirlenmiş olup uluslararası işbirliği çerçevesinde elde bulunan teşhis materyalleri uluslararası referans enstitülere gönderilecektir. HER ŞEY KONTROL ALTINDA Bakanlığın Ülkesel Referans Enstitüsü'nce bilgilendirilmesi üzerine 'Tavuk Vebası Ulusal Acil Eylem Planı' devreye konulmuştur. Bölgedeki geçici kordon ve karantina tedbirleri kalıcı hale dönüştürülmüştür. Şu an itibari ile olayla ilgili her şey kontrol altında olup incelemelere devam edilmektedir." Acil Eylem planı çerçevesinde Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nde "Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi" ve Balıkesir İli'ndede "Yerel Hastalık Kontrol Merkezi" ile uzmanlardan oluşan Ulusal Uzman Grubu'nün çalışmalarına başladığı belirtilen açıklamada, hastalığın hayvanlardan insanlara geçen bir hastalık olması da dikkatealınarak Sağlık Bakanlığı Merkez ve Balıkesir teşkilatının bilgilendirildiği vurgulandı. Söz konusu hastalığın Avrupa Birliği ve OIE (Uluslararası Hayvan Hastalıkları Ofisi) gibi uluslararası kuruluşlara da bildirildiği belirtilen açıklamada, şu görüşlere yer verildi:HASTALIK ŞÜPHESİ VE ÖLÜMLER BAKANLI?A BİLDİRİLSİN "Hastalığın insan ve hayvan sağlığı açısından önemi dikkate alındığında tüm kurum ve kuruluşların işbirliği önem arz etmektedir. Bu çerçevede Tarım ve Köyişleri Bakanlığımızca alınan tüm tedbirlere vatandaşlarımızın hassasiyetle uyması, kümeslerde hijyenik tedbirleri en üst düzeye çıkarmaları, her türlü hastalık şüphesi ve ölümleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatına bildirmeleri gerekmektedir.Hastalık olay yerinde kontrol edilip hasta hayvanlar imha edildiğinden vatandaşlarımızın veteriner hekim gözetiminde kesimi yapılan kanatlı etlerini tüketmelerinde bir sakınca görülmemektedir." BAKANLIK İŞLETMELERDEN ÖNLEM ALMALARINI İSTEDİ Açıklamada, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, kanatlılarla yakın ilişki içinde bulunan işletmelerden bazıhususlara dikkat etmelerini isterken, bu konuda alınması gereken önlemleri 23 madde halinde sıraladı. Bakanlığın alınmasını istediği önlemler şöyle: 1- Bu hastalığın çok bulaşıcı ve öldürücü bir hastalık olması yanında insanlara da bulaşabileceği dikkate alınarak korunma tedbirleri almaları, 2- İşletmelerin giriş ve çıkışları ciddi olarak kontrol altına alınmalıdır. Kümesler ve yem üniteleri ziyaretçiler için yasak bölge ilan edilmelidir. 3- İşletme içinde personel hareketleri olabildiğince sınırlandırılmalıdır. 4- Her kümesin bakıcısı ayrılmalı ve diğer kümeslere giriş ve çıkış kesinlikle yasaklanmalıdır. Bakıcıların kümeste giydiği ayakkabıve tulumla dışarı, dışarıda giydiği elbise ve ayakkabı ile de kümese girmesi engellenmelidir. Bu kurala işletme sahibi ve yöneticileri de uymalıdır. 5- Kümes kapıları önünde, personel giriş dezenfeksiyonu için gerekli tedbirler alınmalıdır. 6- Taşıtlar mümkün olduğunca dışarıda tutulmalı eğer girmeleri çokgerekli ise tesisin girişinde etkili dezenfektanlardan biri ile yıkanmalıdır. 7- Bu hastalık için etkili olan formalin permanganat, sodyum hipoklorit, amonyum quertar tuzları, kalsiyum hidrat, kresilik asit vesentetik fenoller gibi dezenfektanlar kullanılmalıdır. 8- Yetiştirilmek üzere temin edilen yumurta, civciv veya piliçler hastalık kontrollerinin düzenli olarak yapıldığı bilenen, her bakımdangüvenilir, çalışma izni verilmiş ve sağlık sertifikası düzenlenmiş olan damızlık çiftliklerinden alınmalıdır. 9- Kümes içi kadar, kümes dışı da temizlenmeli ve kontrol edilmelidir. Kümes dışındaki çöplükler, gelişigüzel atılmış malzemelerin, kümes dışında yemlerin etrafa saçılmış olması farelerin ve diğer kemiricilerin kümese yaklaşmalarını ve kümese girmelerini kolaylaştırır. Bunun için kanatlı barınaklarının etrafındaki alanlar da temizlenebilir, dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmalıdır. 10- Kemirgenler dışkılarıyla yem ve altlığı kontamine ederler. Dolayısıyla kemirgenlerle mücadele için etkili bir program yürütülmelidir. 11- Kümeslere yabani kuş ve kemirgenlerin girişi engellenmelidir. 12- Göçmen su kuşlarının hastalığın yayılmasında taşıyıcı rol oynadığı dikkate alınarak, göl, gölet ve göçmen su kuşlarının işletmelere yakınlığı halinde aşırı tedbirli olunmalıdır. 13- Her seferinde, kullanılmak üzere yeni viyoller tercih edilmelidir. 14- Yem, su, ekipman hijyenine mutlaka uyulmalıdır. Bir başka işletmeden alınan ekipman kesinlikle işletmeye sokulmamalıdır. 15- İşletmeler bünyelerindeki sağlık kontrollerine özen göstermelidirler. 16- Avian Influenza hastalığı tehlikesine karşı gerekli tedbirlerin alınabilmesi için ilk hastalıktan şüpheli veya ölü hayvanın kesin teşhisi vakit geçirilmeden yaptırılmalıdır. 17- İşletmeler uğrayacakları ekonomik kayıpların büyüklüğüne karşın, hastalık ihbarlarında özverili olmalı ve civarındaki işletmeleri derhal uyarmalıdırlar. 18- Hayvan hareketlerinde kontrollü olunmalı ve Bakanlığımıza yardımcı olunmalıdır. 19- Temiz ve hijyenik bir kümes her türlü hastalığa karşı alınmış en etkili önlemdir. Temizlik ve dezenfeksiyonun istenilen düzeyde olması için kümeslerde taban, duvar, tavanlarda çatlak, yarık bulunmamalı ve kolayca yıkanabilmelidir. 20- Aynı çiftlikte sadece bir türden hayvan yetiştirilmelidir. Dışarıdan süreye kesinlikle hayvan katılmaması ve hepsi içeri, hepsi dışarı kuralına uyulmalıdır. 21- Kümeslerin periyodik temizliği, dezenfeksiyonu, havalandırılması, gıda, su hijyeni, kümes ısısı ve hayvan bakıcılarının temiz tulum, dezenfekte edilmiş çizme ve eldiven kullanmaları sağlanmalıdır. 22- Hayvan Sağlık Sigortası yaptırılmalıdır. 23- Ölü, hasta hayvanlar bulaşmayı önleyecek şekilde imha edilmelidir.
Konu ile ilgili yapılan yazılı açıklamada, bu hastalığın Türkiye'de ilk kez ortaya çıktığı, hastalık yerinin Manyas Kuş Cenneti'ne sınır olması nedeniyle söz konusu hastalığın göçmen kuşlardan kaynaklandığının düşünüldüğü ve epidemiyolojik araştırmalaradevam edildiği kaydedildi. Hastalığın İlçe Tarım Müdürlüğü'ne 5 Ekim Çarşamba günü ihbar edildiği belirtilen açıklamada, aynı gün resmi veteriner hekimlerce hastalık yerinde gerekli incelemelerin yapıldığı, laboratuvar teşhisi için canlı ve ölü materyaller alındığı belirtildi. Bu materyallerin Ülkesel Tavuk Vebası Referans Laboratuvarı olan Bornova Veteriner Kontrol Araştırma Enstitüsü'ne ulaştırıldığı anlatılan açıklamada, şöyle denildi:"6 Ekim Perşembe günü, Bakanlık veteriner hekimlerince sabah hastalık mahalline gidilerek kalan hayvanların tümü imha edilmiş ve ölü hayvanlar da toplanarak hastalığın bulaşmasını önlemek için gömülmüştür. Olay yerinde dezenfeksiyon yapılmış, hastalıkla ilgili alınması gereken tüm önlemler alınarak hastalığın laboratuvarca kesin teşhisi yapılıncaya kadar bölgeye geçici kordon konulmuştur. 7 Ekim Cuma günü hastalığın Tavuk Vebası ve H5 tipi olduğu BornovaVeteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü'nce belirlenmiş olup uluslararası işbirliği çerçevesinde elde bulunan teşhis materyalleri uluslararası referans enstitülere gönderilecektir. HER ŞEY KONTROL ALTINDA Bakanlığın Ülkesel Referans Enstitüsü'nce bilgilendirilmesi üzerine 'Tavuk Vebası Ulusal Acil Eylem Planı' devreye konulmuştur. Bölgedeki geçici kordon ve karantina tedbirleri kalıcı hale dönüştürülmüştür. Şu an itibari ile olayla ilgili her şey kontrol altında olup incelemelere devam edilmektedir." Acil Eylem planı çerçevesinde Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nde "Ulusal Hastalık Kontrol Merkezi" ve Balıkesir İli'ndede "Yerel Hastalık Kontrol Merkezi" ile uzmanlardan oluşan Ulusal Uzman Grubu'nün çalışmalarına başladığı belirtilen açıklamada, hastalığın hayvanlardan insanlara geçen bir hastalık olması da dikkatealınarak Sağlık Bakanlığı Merkez ve Balıkesir teşkilatının bilgilendirildiği vurgulandı. Söz konusu hastalığın Avrupa Birliği ve OIE (Uluslararası Hayvan Hastalıkları Ofisi) gibi uluslararası kuruluşlara da bildirildiği belirtilen açıklamada, şu görüşlere yer verildi:HASTALIK ŞÜPHESİ VE ÖLÜMLER BAKANLI?A BİLDİRİLSİN "Hastalığın insan ve hayvan sağlığı açısından önemi dikkate alındığında tüm kurum ve kuruluşların işbirliği önem arz etmektedir. Bu çerçevede Tarım ve Köyişleri Bakanlığımızca alınan tüm tedbirlere vatandaşlarımızın hassasiyetle uyması, kümeslerde hijyenik tedbirleri en üst düzeye çıkarmaları, her türlü hastalık şüphesi ve ölümleri Tarım ve Köyişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatına bildirmeleri gerekmektedir.Hastalık olay yerinde kontrol edilip hasta hayvanlar imha edildiğinden vatandaşlarımızın veteriner hekim gözetiminde kesimi yapılan kanatlı etlerini tüketmelerinde bir sakınca görülmemektedir." BAKANLIK İŞLETMELERDEN ÖNLEM ALMALARINI İSTEDİ Açıklamada, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü, kanatlılarla yakın ilişki içinde bulunan işletmelerden bazıhususlara dikkat etmelerini isterken, bu konuda alınması gereken önlemleri 23 madde halinde sıraladı. Bakanlığın alınmasını istediği önlemler şöyle: 1- Bu hastalığın çok bulaşıcı ve öldürücü bir hastalık olması yanında insanlara da bulaşabileceği dikkate alınarak korunma tedbirleri almaları, 2- İşletmelerin giriş ve çıkışları ciddi olarak kontrol altına alınmalıdır. Kümesler ve yem üniteleri ziyaretçiler için yasak bölge ilan edilmelidir. 3- İşletme içinde personel hareketleri olabildiğince sınırlandırılmalıdır. 4- Her kümesin bakıcısı ayrılmalı ve diğer kümeslere giriş ve çıkış kesinlikle yasaklanmalıdır. Bakıcıların kümeste giydiği ayakkabıve tulumla dışarı, dışarıda giydiği elbise ve ayakkabı ile de kümese girmesi engellenmelidir. Bu kurala işletme sahibi ve yöneticileri de uymalıdır. 5- Kümes kapıları önünde, personel giriş dezenfeksiyonu için gerekli tedbirler alınmalıdır. 6- Taşıtlar mümkün olduğunca dışarıda tutulmalı eğer girmeleri çokgerekli ise tesisin girişinde etkili dezenfektanlardan biri ile yıkanmalıdır. 7- Bu hastalık için etkili olan formalin permanganat, sodyum hipoklorit, amonyum quertar tuzları, kalsiyum hidrat, kresilik asit vesentetik fenoller gibi dezenfektanlar kullanılmalıdır. 8- Yetiştirilmek üzere temin edilen yumurta, civciv veya piliçler hastalık kontrollerinin düzenli olarak yapıldığı bilenen, her bakımdangüvenilir, çalışma izni verilmiş ve sağlık sertifikası düzenlenmiş olan damızlık çiftliklerinden alınmalıdır. 9- Kümes içi kadar, kümes dışı da temizlenmeli ve kontrol edilmelidir. Kümes dışındaki çöplükler, gelişigüzel atılmış malzemelerin, kümes dışında yemlerin etrafa saçılmış olması farelerin ve diğer kemiricilerin kümese yaklaşmalarını ve kümese girmelerini kolaylaştırır. Bunun için kanatlı barınaklarının etrafındaki alanlar da temizlenebilir, dezenfekte edilebilir malzemeden yapılmalıdır. 10- Kemirgenler dışkılarıyla yem ve altlığı kontamine ederler. Dolayısıyla kemirgenlerle mücadele için etkili bir program yürütülmelidir. 11- Kümeslere yabani kuş ve kemirgenlerin girişi engellenmelidir. 12- Göçmen su kuşlarının hastalığın yayılmasında taşıyıcı rol oynadığı dikkate alınarak, göl, gölet ve göçmen su kuşlarının işletmelere yakınlığı halinde aşırı tedbirli olunmalıdır. 13- Her seferinde, kullanılmak üzere yeni viyoller tercih edilmelidir. 14- Yem, su, ekipman hijyenine mutlaka uyulmalıdır. Bir başka işletmeden alınan ekipman kesinlikle işletmeye sokulmamalıdır. 15- İşletmeler bünyelerindeki sağlık kontrollerine özen göstermelidirler. 16- Avian Influenza hastalığı tehlikesine karşı gerekli tedbirlerin alınabilmesi için ilk hastalıktan şüpheli veya ölü hayvanın kesin teşhisi vakit geçirilmeden yaptırılmalıdır. 17- İşletmeler uğrayacakları ekonomik kayıpların büyüklüğüne karşın, hastalık ihbarlarında özverili olmalı ve civarındaki işletmeleri derhal uyarmalıdırlar. 18- Hayvan hareketlerinde kontrollü olunmalı ve Bakanlığımıza yardımcı olunmalıdır. 19- Temiz ve hijyenik bir kümes her türlü hastalığa karşı alınmış en etkili önlemdir. Temizlik ve dezenfeksiyonun istenilen düzeyde olması için kümeslerde taban, duvar, tavanlarda çatlak, yarık bulunmamalı ve kolayca yıkanabilmelidir. 20- Aynı çiftlikte sadece bir türden hayvan yetiştirilmelidir. Dışarıdan süreye kesinlikle hayvan katılmaması ve hepsi içeri, hepsi dışarı kuralına uyulmalıdır. 21- Kümeslerin periyodik temizliği, dezenfeksiyonu, havalandırılması, gıda, su hijyeni, kümes ısısı ve hayvan bakıcılarının temiz tulum, dezenfekte edilmiş çizme ve eldiven kullanmaları sağlanmalıdır. 22- Hayvan Sağlık Sigortası yaptırılmalıdır. 23- Ölü, hasta hayvanlar bulaşmayı önleyecek şekilde imha edilmelidir.
