Günümüzde yükseköğretimimiz üniversitelerde, meslek yüksekokullarında gerçekleşir. Genellikle lisans ve lisansüstü ile doktora çalışmalarından oluşur. Gençlerin ilgi duyduğu alan ve branşlarda eğitim görerek meslek sahibi olmalarına fırsat oluşturma amacı taşımalıdır. Ancak, ne yazık ki diğer eğitim kademelerinde olduğu gibi bu yapılanma sürecinde de ciddi sorunlarla karşılaşmaktayız. İşte bu amaçla ele aldığımız bugünkü çalışmada yükseköğretim sistemimizin sorunları ve bu sorunların çözüm önerilerini değerlendirmeye çalışacağız.
– Yapısal sorunlar: Belli bir kısmı ortaöğretim ve meslek lise eğitimlerinden kaynaklanan bu yapısal sorunların temelinde finansal sorunlar yer almaktadır. Akademisyenlerin bilimsel araştırma yapacak, hayat şartlarına karşı yeterli maddi düzeyde olmamaları üniversitelerin gelişmesini engellemektedir. Mezun olan gençlerin istihdam sorunu yaşaması, yükseköğrenimin tercih edilmesini ve cazibesini kaybetmesine neden olmaktadır.
– Akademik kariyer yapma sürecindeki zaman kaybı kalite düşüklüğüne yol açmakta, öğrenci ve hoca diyalogunda olumsuzluklara neden olmaktadır. Günlerce dersin hocasıyla buluşamayan, ders kaydı yaptıramayan, hiçbir rehberlik hizmeti alamayan öğrenciler yanlış tercihleri yüzünden dönem kaybetmektedirler.
Oysaki üniversitelerde öğrenci temsilcilikleri güncellenerek gerçek manada rehberlik hizmeti vermelidirler. Yeni kurulan üniversitelerin yörenin ve bölgenin kaynaklarını göz önünde bulundurması, aynı zamanda ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olması için gerekli özenin (fizibilite çalışmalarının) yapılması gerekir. Üniversite kampüslerinin şehir merkezine makul bir uzaklıkta kurulması, sosyal donatılarının ve öğrenci yurtlarının önceden hazırlanması gerekir. Öğrenci talep ve ihtiyacına göre bölümlerin kontenjanı ayarlanmalı, öğrencisi az olan bölümler kapatılarak, dersi ve öğrencisi olmayan programlarda fazladan hocalar istihdam edilmemelidir.
– Mezuniyet ve istihdam ilişkisine gelince; az talep edilen bölümler için maliyetlerin düşünülmesinin gereği yerine getirilmeli, M.E.B ve YÖK koordineli bir biçimde çalışmalı, hangi alanda ve branşta ne kadar elemana ihtiyaç olduğu tespit edilmelidir. Aksi takdirde atanamayan öğretmenlerin, iş bulamayan bilgisayar mühendislerinin her geçen gün giderek artması önlenemeyecektir.
Bu noktada yükseköğretim sistemimizin dünya üniversiteleri standartlarına yükseltilmesi çalışmalarına hız verilmeli, Avrupa'daki örnek üniversitelerle entegrasyona ve iş birliğine gidilmelidir. Not verme, ölçme değerlendirme sisteminde öğrenci temelli, proje tabanlı öğrenme modeli benimsenmelidir. Böylece gençlerimiz dönem uzatma ve zaman kaybetme durumunda kalmayacaktır.
– Öğrenci kredi ve burslarının günün şartlarına uygun olarak düzenlenmesi ve miktarının ayarlanması gerekir. Burs ve kredi ihtiyacı karşılanamayan öğrencilere gelince; sosyal destek ve katkıların (modelli) sorgulanmasına ihtiyaç vardır. Bunun için; çevreye açık, çevreyle bütünleşen (üniversitelerin oluşturulması gerekir) yerel yönetimlerle üniversitelerin teknokent ve teknofest gibi projeleri hayata geçirmelerine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Bölgedeki iş yeri ve esnafların, öğrencilere yönelik indirimli satış uygulamaları yapmaları teşvik edilmeli, üniversite yemekhanelerinde (sağlıklı) kaliteli ve ucuz yemek yedirebilmek için ilgili bütçeye yeterli finansal destek miktarının konulması sağlanmalıdır.
– Sağlık sistemi ve ulaşım: Genellikle şehir merkezine uzak mekanlarda kurulan üniversitelerin karşılaştıkları önemli sorunlardan birisi de kampüslerde kurulan sağlık birimlerinin öğrenciye sağlık hizmeti verebilmedeki yetersizliğidir. Tek pratisyen doktor ve normal bir hemşireden oluşan sağlık ekibi, acil bir durum karşısında ilk müdahaleyi yapamamakta, hasta için belli bir süre ambulans beklemek zorunlu olmaktadır.
Bu durumda sorunun çözümü için, eğitim-öğretim süreci boyunca 1 uzman doktor, bir acil durum hemşiresi ile ambulans bulundurulmasına ihtiyaç vardır. En azından haftanın belirli günlerinde bir eczane hizmetinin de verilmesinde fayda vardır.
Devam edecek.
Mustafa Akın / diğer yazıları
- Eğitiminizin sorunları ve çözümleri / 01.03.2026
- Eğitim sistemimizin sorunları ve çözüm önerileri / 22.02.2026
- Varlıkta birlik / 17.02.2026
- Eğitim sistemimizin sorunları ve çözüm önerileri / 22.02.2026
- Varlıkta birlik / 17.02.2026



























































