logo
27 NİSAN 2026

Savaşla gelen yeni dengeler

30.09.2023 00:00:00
Prof. Dr. Haydar Baş'ın gazetemizde 09.10.2001 tarihli yayımlanan yazısıdır
 
ABD, Afganistan'a hava saldırısı başlattı. Günlerdir beklenen bombardımanda, Hint Okyanusunda bulunan gemilerden atılan Cruse füzeleri kullanılıyor. 
 
İlk olarak havaalanları ve Savunma Bakanlığı vurulurken, Celalabat ve Kandahar havaalanları tamamen tahrip olmuş durumda. İngiltere operasyona fiilen katılıyor, Fransa, Almanya, Rusya, İsrail ABD'ye tam destek verdiklerini açıkladılar.
 
Önceki akşam, Moskova'da siyaset danışmanlığı yapan Rus Victor ve Tatar asıllı Hayrat isimli arkadaşlarımızla sohbet etme imkânı bulduk. 
 
Siyaset uzmanı bu iki arkadaşımızın ifadesine göre 11 Eylül saldırısı İsrail ve Çin istihbaratının ortaklaşa planladığı bir harekettir. 
 
Burada, İsrail'in maksadı Ortadoğu'da, Çin'in maksadı ise Afganistan ve Pakistan'ı da içine alan Orta Asya coğrafyasında tasarruf sahibi olmaktır. Afganistan'la Pakistan'ın yıpratılması Çin'in işine gelecektir. 
 
Taliban yönetiminin ABD saldırılarıyla zayıflaması ve belki de yıkılması ihtimali kuvvetlidir. O taktirde, bu durum Pakistan'ı derinden etkileyebilir. Taliban yanlıları Pakistan'da bir yönetim değişikliğine yol açabilirler.
 
Öte yandan Taliban'ın dağılması halinde gerilla savaşı başlaması söz konusudur. ABD'nin işi asıl bundan sonra çok zor olacaktır.
 
Herhangi bir kara harekâtı durumunda ABD, Rusya'nın kaderini yaşayarak bu topraklarda ciddi bir prestij kaybına uğrayabilir.
 
Orta Asya'da değişecek olan dengelerin Çin'in lehine olacağı, savaşın İran, Irak gibi ülkeleri içine alması durumunda ise, İsrail'in kârlı çıkacağı açıktır. 
 
Bu durum savaşın fitilini Çin-İsrail ikilisinin ateşlemiş olma ihtimalini kuvvetlendirmektedir. Bu ihtimali kuvvetlendiren bir başka gelişme de Rusya'nın ABD'nin yanında yer almasıdır.
 
Bütün bu anlattıklarımız birer varsayımdır. Gelişmelerin seyrini zaman içinde göreceğiz. 
 
Ancak şurası bir gerçek ki, bu savaşla birlikte başta Orta Asya coğrafyası olmak üzere, dünya dengeleri değişecek ve dünya yeni bir görüntü alacaktır.
 
ABD merkezli yeni dünya düzeninin ciddi bir değişikliğe uğrayacağı da muhakkaktır. 
 
Operasyonun önümüzdeki haftalarda devam edeceği söyleniyor. Şu ana kadar sadece stratejik hedeflerin vurulduğu ve sivillerin hedef alınmadığı açıklandı. 
 
Temennimiz başlatılan harekâtın masum insanlara hiç bir şekilde zarar vermemesi ve bu konuda gereken bütün tedbirlerin alınmasıdır.
 
 
Prof. Dr. Haydar Baş / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.