Güney Afrika'dan Shenzhen'e gelen ilk sevkiyat Çin gümrüğünden cuma günü onay aldı.

Pekin yönetimi, 1 Mayıs 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, Çin ile diplomatik ilişkisi bulunan 53 Afrika ülkesinden ithal edilen tüm ürünlerde gümrük vergilerini tamamen sıfırladı.

Bu hamle ile Çin, Afrika kıtasındaki diplomatik ortaklarının tamamına tek taraflı olarak %100 vergi muafiyeti tanıyan ilk büyük ekonomi oldu.







Devlet medyasına göre, Çin Cuma günü diplomatik ilişkiler sürdürdüğü tüm Afrika ülkelerine sıfır gümrük vergisi uygulamasını genişletti. Bu adım, kıta genelinde ticaret bağlarını güçlendirmeyi ve sanayi gelişimini desteklemeyi amaçlıyor.

Xinhua haber ajansının bildirdiğine göre, yeni politika kapsamında Kenya, Mısır ve Nijerya gibi gelişmekte olan ekonomiler de dahil olmak üzere 53 Afrika ülkesinden yapılan ithalata uygulanan gümrük vergileri kaldırıldı.

Bu girişim, kıtanın en az gelişmiş 33 ülkesine tam gümrük vergisi muafiyeti tanıyan önceki önlemler üzerine inşa edilmiştir.







Genişletilmiş politikadan yararlanan ilk sevkiyat olan Güney Afrika'dan gelen 24 ton elma, Cuma günü Shenzhen'deki gümrükten geçti ve bu, Afrika malları için daha geniş pazar erişiminin sembolik bir başlangıcı oldu.

Çin ticaret yetkilileri, bu adımın kakao ve kahveden narenciye ve şaraba kadar Afrika ihracatına, daha önce %8 ila %30 arasında değişen gümrük vergilerine tabi olan Çin pazarında rekabet avantajı sağlayacağını söyledi.

Yetkililer ayrıca bu politikanın Afrika'daki işleme sanayilerine yatırım yapılmasını teşvik edeceğini ve ekonomilerin ham madde ihracatının ötesine geçmesine yardımcı olacağını öngörüyor.

Çin, Afrika'nın en büyük ticaret ortağı olmaya devam ediyor; Çin-Afrika ticaret hacmi 2025 yılında 348 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Bu toplamın 123 milyar dolarını Çin'in Afrika'dan ithalatı oluşturdu ve bu da yıllık bazda %5,4'lük bir artış anlamına geliyor.







AGOA VE ABD YATIRIMLARINA KARŞI HAMLE

ABD, Afrika ile ticaretini AGOA (Afrika Büyüme ve Fırsat Yasası) gibi mekanizmalarla yürütüyor. Ancak Çin'in tüm ürünlerde vergiyi sıfırlaması, AGOA'nın sunduğu sınırlı avantajları gölgede bırakarak Afrikalı liderlerin rotasını daha fazla Pekin'e kırmasına neden olabilir.







Çin, ABD'nin korumacı politikalar izlediği ve gümrük vergilerini artırdığı bir dönemde, kendisini Afrika'nın "en büyük ticari hamisi" olarak konumlandırıyor. ABD'nin Afrika politikası geleneksel olarak güvenlik ve demokrasi odaklıyken, Çin'in doğrudan ekonomi ve altyapı endeksli bu hamlesi, ABD'nin kıtadaki nüfuzunu zayıflatma riski taşıyor.






Pekin yönetimi, ABD'den ithal ettiği tarım ve gıda ürünlerine yüksek vergiler (bazı kalemlerde %100'ün üzerinde) uygularken, aynı ürünleri Afrika'dan sıfır vergiyle alarak ABD'li üreticileri, Çin pazarından dışlıyor. Bu durum, özellikle ABD'li soya, mısır ve narenciye üreticileri için ciddi bir pazar kaybı anlamına geliyor.

Afrika; lityum, kobalt ve nadir toprak elementleri gibi teknoloji ve silah sanayii için kritik mineraller açısından zengindir. Çin, bu ticaret anlaşmalarıyla söz konusu kaynaklara erişimini garanti altına alırken, ABD'nin bu kritik ham maddelere ulaşma ve Çin'e olan bağımlılığını azaltma çabalarını zorlaştırıyor.







Vergi muafiyetinin yalnızca Çin ile diplomatik ilişkisi olan 53 ülkeye tanınması, Tayvan'ı tanıyan tek Afrika ülkesi olan Esvatini üzerinde büyük bir ekonomik baskı oluşturuyor. Bu durum, ABD'nin Tayvan'a verdiği diplomatik desteği Afrika özelinde zora sokan bir strateji olarak görülüyor.