AIHM'nin minare ile imtihanı!

İsviçre'deki minare yasağı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin önüne geliyor. Daha önce başörtüsü karşıtı karara imza atan mahkemenin bu konuda vereceği karar merakla bekleniyor.

 

İsviçre'de Kasım ayı sonunda yapılan referandumda alınan 'minare yasağı' kararı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) gündemine taşınıyor. Başvuru, din özgürlüğü ve ayrımcılık yasağı maddelerinin ihal edilmesine dayanıyor. Yasağı mahkemeye götüren Cenevre Camii'nin eski sözcüsü Hafid Uardiri, İsviçre'nin minare yasağını uygulamaya koyarak Müslümanların din özgürlüğünü ihlal ettiğini vurguladı. Uardiri ayrıca bu uygulamanın yalnızca İslam dinine yönelik olması nedeniyle, 'ayrımcı' olduğunu da dile getirdi.

9'uncu madde ihlal ediliyorHukukçular ise AİHM'ye yapılan başvurunun mahkeme tarafından kabul edilip edilmeyeceği konusunda tereddütlü. Zira usulen AİHM'ye başvuru yapabilmek için öncelikle tüm iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekiyor. Ancak İsviçre're referandumlara karşı başvurulabilecek bir hukuki makam bulunmuyor. Bu hallerde dâhi mahkeme yapılan başvuruyu reddetme hakkına sahip. Alman hukukçu Profesör Mathias Rohe, İsviçre'deki minare yasağı kararının, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde düzenlenen din özgürlüğü hakkının açık bir ihlali olduğu görüşünde. Rohe, "içerik olarak tartışılacak bir şey yok. Bu uygulama Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü düzenleyen 9'uncu maddesini açıkça ihlal ediyor. Bundan da demokrasi ile hukuk devletinin aynı şey olmadığı görülüyor. Gayet anlaşılabilir nedenlerden dolayı, hukuk devleti ile ilgili bazı ilkelerin demokratik kararlara konu edilememesi benimsenmiştir. Örneğin azınlık hakları hakkında demokratik oylama yapılmaz çünkü yapıldığı takdirde bu haklar hızla kaybedilir. İsviçre'deki yasak işte bunun bir örneği. Almanya'da ve dünyanın pek çok ülkesinde hukuk devleti ilkesinin oya sunulmasına izin verilmemesinden dolayı çok mutluyum."

Bu dava bir ilk olacakKonuya ilişkin açıklama yapan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Başkanı Jean-Paul Costa ise bu vakanın bir ilk olduğunu, daha önce herhangi bir ülkedeki bir referandum sonucunun gündemlerine gelmediğini belirtti. Costa, AİHM'nin davayı kabul edebileceği sinyalini de verdi. Bir referandumla alınan karara İsviçre Anayasa Mahkemesi'nde itiraz etmenin mümkün olmadığına dikkat çeken Costa, din özgürlüğünün ihlal edildiğini düşünen bir kişinin doğrudan AİHM'ye başvurabileceğini belirtti.Mahkemenin davanın görülüp görülmeyeceğine kısa bir süre içinde karar vermesi beklenmiyor. Bu sürecin aylar sürebileceği belirtiliyor.

İsviçre'nin tavrıİsviçre'de siyasi kulislerde, AİHM'nin davayı kabul edip davacıyı haklı bulması halinde, bu kararın hükümet tarafından memnuniyetle karşılanacağı konuşuluyor. İsviçre hükümeti yetkilileri, 'minare yasağı' referandumunun karşısında olduklarını açıklamış ancak bunun din özgürlüğünün kısıtlanmasına anlamına gelmediğini savunmuşlardı.