HOŞGELDİNİZ! BUGÜN 24 MAYIS 2022, SALI

Akıl-Kur'an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -V-

19.01.2022 00:00:00

"Kur'an aklı kullanmayı emreder" sözünü yorumlamadan önce akıl nedir, din nedir, vahiy nedir bu kavramlara anlam vermemiz gerekiyor.

Akıl nedir, alanı nedir? Din nedir, alanı nedir? Vahiy nedir, alanı nedir? 

Bu soruların cevaplarını tarafsız olarak verirsek problem zaten çözülmüş olur.

İnsan zihninin kategorileri ile varlığın kategorileri aynı mıdır? Yani bir özdeşlik var mıdır, yok mudur? Mesela Elmalılı Hamdi Yazır, Mülk Suresi "Semavatin Tıbaga" kelimesini şöyle açıklıyor:

Yedi Gök insanın yedi bilme derecesidir. İlk beşi beş duyumuz, altıncısı akıl, yedincisi de vahiydir.

Gelelim bilgi kavramına. Dış dünya insanın beş duyusuna vahye ve akla dayalı olarak algılanabilen bir karakterde yaratılmıştır. Bilgi nedir? Bilgi insan zihniyle dış dünya arasındaki mutabakattan yani ilişkiden ibarettir. Bu bir realizimdir.Yani dış dünyayı insan kurmaz. Dış dünya insan dışında haktır, gerçektir. Dış dünyayı da var eden haktır, gerçektir. İşte insan hakikati yani onun gerçekliğini algılayacak gerçek bir beş duyuya gerçek bir akla ve gerçek bir vahye sahiptir. Yani dış dünyayı insana bildiren, dış dünya ile arasında iletişim imkanını sağlayan, algılama algılanan ve algılayan arasındaki korelasyonu varlıkların yapısına yerleştiren bir varlık vardır. O da ALLAH'tır (Ya da tanrı, ya da ilah, ya da üstün bir akıl).

Dolayısıyla mutabakat (ilişki) esastır. Gerçek olan dış dünyayı algılama imkanı olan insanın keşfetme imkanı olmadığı alanlarda vahyin bildirimde bulunması çok normaldir (mesela ölüm ve ötesi). Hatta  gereklidir. Bunun dışında bu varlık aleminde kalanların da akıl ve beş duyu ile algılanması ve bilinmesi Allah'ın ilahi takdiridir. Bu sebeple akıl ve vahyin ya da akıl ve dinin çelişmesi mümkün değildir.

İnsan ya bir şeyi bilmiyor yahut akledemiyorsa… Biz insana her türlü örnekleri veriyoruz… diyor Kur'an. Ancak bilgi sahibi olanlar aklını doğru ve dürüst kullanabilir. Kur'an aklını kullanabilmeyi bilgi sahibi olmaya bağlar. O zaman aklını kim kullanamıyor? Mesela ateistler içinde müthiş akıllı ve zeki olanlar vardır, zira sorun zekada değil, sorun bilgidedir. O halde bilgi nedir? Bilgi sünnet midir? Bu bilgi sorunun cevabı sünnet olabilir mi?

Akıl insanda bir öz değildir, bir yeti değildir. Akıl bilgilerimizin toplamından ibarettir.

Bilgi insana ne yaptırır, nasıl iş yaptırır düşündürür, eyleme dönüştürür. Akıl ve bilgi arasındaki etkileşim akletmenin ve bilgi sahibi olmanın doğrudan ve gerekli sonucudur.

İslam ve bilim arasında vahiy ile modern bilim arasında ilişki nedir? "Bu epistemolojik bir sorundur." Aslında akıl ve inanç aynı kaynaktan gelir. İnsanlara peygamber gönderilmeseydi de insan akıl ve bilgiyle tanrıdan yana bilgi sahibi olabilirdi. Katolig St Thomas akla önem vermiş aklın fonksiyonlarını kabul etmiştir. Bu onun dönemi için bir devrimdi. 

Ne zamana kadar Protestanlığa kadar. Protestanlıkta metnin dışına çıkılmaz. Aklın fonksiyonu yoktur.

Dış dünya gerçek midir? Allah dış dünyayı şahit tutuyorsa bu şahit gerçektir. Dış dünya doğru ve gerçektir.

Dış dünya sahte ise Allah beni neden dış dünyayı algılamaya yönlendirsin?

Kur'an'a baktığımızda bazı epistemolojik kavramları görüyoruz. Burhan, hüccet, sultan.. "Ölseniz de yaşasanız da bir delil üzere olun" yani burhanınız olsun, hüccetiniz olsun, sultanınız olsun. Mesele sadece inanç olsaydı Allah inanana bu kadar çağrıda bulunmazdı. Burada akıl ile vahiy arasında rasyonel bir ilişki görülmektedir.

Kur'an ayetleri Fatiha'dan Nas'a kadar burhani midir yani akıl ve tecrübe ile ispat edilebilir bir içeriğe sahip midir? Yoksa hitabi midir? Yani Allah ne diyorsa odur mu diyoruz?

Kur'an ayetleri baştan sona burhanidir yani anlaşılabilir, anlatılabilir, açıklanabilir, iletişime konu olabilir. Yani Kur'an'ın içinde ne varsa dinidir aklidir ve de tecrübidir. 

 
Arda Karani / diğer yazıları
- Bir Deniz Masalı/ Günebakan Şiiri / 09.05.2022
- Sakız orucu bozar mı? -2- / 19.04.2022
- Sakız orucu bozar mı? -1- / 18.04.2022
- Şiir gibi / 16.04.2022
- Türk manifesto! / 26.02.2022
- Akıl-Kur'an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -VI- / 22.01.2022
- Akıl-Kur'an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -V- / 19.01.2022
- Akıl-Kur'an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -IV- / 12.01.2022
- Akıl-Kur'an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -III- / 30.12.2021
- Akıl-Kur’an-Sünnet ilişkisi / Akıl mı, vahiy mi? -II- / 22.12.2021
- Akıl-Kur’an-sünnet ilişkisi / akıl mı üstün, vahiy mi? -1- / 06.12.2021
- İslam ve bilim ilişkisi üzerine -II- / 27.11.2021
- İslam ve bilim ilişkisi üzerine -I- / 12.11.2021
- Din ve bilim ilişkisi / 04.10.2021
- Özgürlük ve özgürlükler problemi -II- / 27.09.2021
- Özgürlük ve özgürlükler problemi / 13.09.2021
- Doğru bilgi için usül ve yöntem / 05.09.2021
- Epistemoloji ve bilgi problemi / 30.08.2021
- Doğru bilgiye nasıl ulaşırız? / Usül ve bilgi problemi / 22.08.2021
- Boyutlar ve mutlak zaman üzerine / 16.08.2021
- Miraç mucizesi astral bir yolculuk mudur? / 02.08.2021
- Astral seyahat mi, zamanda yolculuk mu? (Tayyi zaman) / 11.07.2021
- Astral seyahat mi? Mekanda yolculuk mu? (tayyi mekan) / 01.07.2021
- Kozmik takvimde zaman ve ışık yılı / 24.06.2021
- Kozmik takvimde zaman -II- ve izafiyet / 19.06.2021
- Kozmik takvimde zaman / 16.06.2021
- Elbise kuramı -II- insan elbisedir / 11.06.2021
- İnsan nedir? Elbise kuramı -I- / 03.06.2021
- İnsanlık açısından din- III / 26.05.2021
- İnsanlık açısından din - II / 25.05.2021
- İnsanlık açısından din – I / 09.05.2021
- Türk Soykırımı - 13 Kasım 1918 / 04.05.2021
- Din Açısından İnsanlık-II / 02.05.2021
- Din açısından insanlık - I / 01.05.2021
- İSLAMOFOBİ / Vatikan’ın Necefle SON VALSİ / 25.04.2021
- Misyoner Müslümanlar / 24.04.2021
- Misyoner Müslümanlar / 23.04.2021
- Yargı Problemi / İslam Dini Açısından - II / 19.04.2021
- Yargı Problemi / İnsanlık Açısından - I / 18.04.2021
- Felsefe - Din ilişkisi / Samanlıkta Ben Seni Buldum - III / 12.04.2021
- Felsefe - Din ilişkisi / Samanlıkta Ben Sana Yandım - II / 11.04.2021
- DİN -FELSEFE İLİŞKİSİ / Samanlıkta Ben Sana Kandım -I / 10.04.2021
- "Baş" Manifestom / 04.04.2021
- Deizmin Sebepleri / Çuvaldız - II / 28.03.2021
- Deizmin sebepleri / Çuvaldız -I- / 27.03.2021
- Din ve insanlık / Homo Homini Lipus / 21.03.2021
- Din afyon mudur ? / Etik manifesto / 14.03.2021
- Yine Yeni Yeniden Yeni Mesaj Merhaba! / 07.03.2021
- Niçin Türkiye, niçin Elazığ? / 22.08.2016
- Manevi Mimar Hacı Ömer Hüdai Baba-III / 12.08.2015
- Manevi mimar Hacı Ömer Hüdai BabaII / 09.08.2015
- Manevi mimar Hacı Ömer Hüdai BabaI / 08.08.2015
- Ebu Hanife Ehl-i Beyt, Muaviye Sünnidir! / 26.04.2015
- Fitne ateşinin kapısı Muaviye / 03.03.2015
- Fırka-i Naciye nedir ve kimlerdir? / 08.01.2015
- Mutluluğun formülü-II / 15.12.2014
- Mutluluğun formülü-I / 14.12.2014
- Yeditepe aşk / 25.10.2014
- Birlik, temel ve umut / 20.10.2014
- Memleketin kafa kağıdı / 08.10.2014
- Nuh'un gemisi / 01.09.2014
- Türkiye Vahhabileşiyor mu? / 24.08.2014
- Enis Karani ARDA / 07.08.2014
- Kudüs ve ben / 02.08.2014
- Anadolu'nun manevi mimarı-V / 24.07.2014
- Anadolu'nun manevi mimarı-IV / 22.07.2014
- Çağ değiştirecek model / 17.06.2014
- Anadolu'nun manevi mimarı-III / 16.06.2014
- Anadolunun manevi mimarı-II / 15.06.2014
- ABABD gergefinde Türkiye / 08.06.2014
- Anadolu'nun manevi mimarı / 07.06.2014
- Mekandan dinlediklerim / 09.05.2014
- Hannane / 20.04.2014
- Kervana mektup / 12.04.2014
- Yeni "Neokonlar" kim? / 28.03.2014
- Varoluş destanı Çanakkale / 18.03.2014
- Ne mutlu Türk milletine! / 16.03.2014
- Surda bir gedik açıldı / 13.03.2014
- Hangimiz dindar? / 09.03.2014
- Baştürk azizler şehrinde... / 26.02.2014
- Küreselleşen dünya ve misyonerlik-IV / 18.02.2014
- Küreselleşen dünya ve misyonerlik-III / 16.02.2014
- Küreselleşen dünya ve misyonerlik-II / 15.02.2014
- Küreselleşen dünya ve misyonerlik / 09.02.2014
- Sahili olmayan umman / 12.01.2014
- Alaca Aslan / 01.01.2014
- 'Nimet verdiklerinin yolu'-II / 15.12.2013
- Nimet verdiklerinin yolu / 03.12.2013
- Unutmak ve hatırda tutmak üzerine / 01.12.2013
- Hayali kendisinden güzel şehir / 20.10.2013

Yeni Mesaj arşivinde 'tarihte bugün'

Yeni Mesaj Gazetesi arşivi 2001 yılına kadar eksiksiz içerikle erişime açık olup ayrıca tüm arşivde anahtar kelimelerle arama yapmak da mümkündür.

19.01.2021, 19.01.2020, 19.01.2019, 19.01.2018, 19.01.2017, 19.01.2016, 19.01.2015, 19.01.2014, 19.01.2013, 19.01.2012, 19.01.2011, 19.01.2010, 19.01.2009, 19.01.2008, 19.01.2007, 19.01.2006, 19.01.2005, 19.01.2004, 19.01.2003


logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 425 10 66
Faks: (212) 424 69 77
E-posta: [email protected] [email protected]


WhatsApp haber: (0542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2022

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez.