Amasya Genelgesi

"Özgürlük olmayan bir ülkede ölüm ve çöküntü vardır. Her ilerlemenin ve her kurtuluşun amacı özgürlüktür… Türkiye Devleti'nin bağımsızlığı kutsaldır. O, sonsuza kadar sağlanmış ve korunmuş olmalıdır…" Mustafa Kemal ATATÜRK

Cumhuriyetin temeli Amasya Genelgesi'dir. Ve bugün 104 yaşına basmıştır.

Amasya Genelgesi, tam bağımsız ve ulusal egemenliğe dayanan yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini oluşturan ilk belgedir.

İstiklal Harbi'nde işgalci emperyalist güçlerle askeri mücadele yapılırken, aynı zamanda egemenliği Osmanlı Hanedanlığından alıp ulusa vermek için işbirlikçi padişah hükûmetiyle de siyasi mücadele yapılmıştır.

Ulusal egemenlik yolunda açıkça atılan ilk ve en önemli adım 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi'dir.

Mustafa Kemal, 19 Mayıs 1919'da Samsun'dan çıkıp 12 Haziran'da gittiği Amasya'da, Ali Fuat, Refet Bele, Rauf Orbay'la buluşmuş, 15.Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir ve 2.Ordu Müfettişi Cemal Paşa'yla telgraf bağlantısı kurmuştur.

Amasya Genelgesi'nin hazırlanmasında iki husus öne çıkmıştır: Birincisi, işgallerin genişlemesi karşısında protesto ve mitinglerin yeterli olmayacağının anlaşılmasıdır. İkincisi, Mustafa Kemal'in ulusal mücadeleyi kişisel olmaktan çıkarıp halka mal etmek istemesidir.

Genelge özetle şöyledir:

1-Vatanın bütünlüğü, ulusun bağımsızlığı tehlikededir.

2-İstanbul'daki hükûmet sorumluluklarını yerine getirememektedir.

3-Ulusun bağımsızlığını yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.

4-Ulusun sesini dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden uzak ulusal bir kurulun oluşturulması zorunludur.

5-Her livadan parti anlaşmazlıklarına bakılmaksızın muktedir ve ulusun güvenini kazanmış üç kişinin süratle yola çıkarılması gereklidir.

6-Askeri ve idari örgütler ortadan kaldırılmayacaktır.

7-Komuta hiçbir şekilde terk edilmeyecek ve başkasına bırakılmayacaktır.

8-Vatanın herhangi bir yerinde oluşacak işgal bütün orduyu ilgilendirecek, ülkenin savunulması hep birlikte ele alınacaktır.

9-Silah ve mühimmat kesinlikle elden çıkarılmayacaktır.

Amasya Genelgesi'yle Türk Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın başlamış olduğu, İstanbul'a, Türkiye'ye ve bütün dünyaya böylece resmen duyuruluyordu.

Bu kararlarla Mustafa Kemal'in siyasal önderliği ve karizmatik liderliği de öne çıkar ve yurdumuzun özellikle İzmir'in Yunan işgaline uğraması lidere olan ihtiyacı acil hale getirmiş ve somutlaştırmıştır artık.

Tam bağımsızlık düşüncesi ve eylemini bir ideoloji olarak insanlık tarihine armağan eden, hem bizim hem de dünya tarihinin büyük ve evrensel değeri olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, bu önemli günde şükranla anıyoruz, rahmeti bol olsun.