Batı'nın Lazkiye senaryosu

RECEP BAHAR / DETAY HABERSuriye'de çatışmalar 50. ayına girdi. Bugüne kadar çok sayıda yerleşim bölgesi isyancılar ile hükümet birlikleri arasında el değiştirdi. Genelde el değiştiren yerleşim birimleri isyanların çıktığı Rakka, Halep'in bazı mahalleri, Hama'nın bazı bölgeleri, İdlib ve çevresinde yer alıyor. Son günlerde Türkiye başta olmak üzere Batılı ülkelerden yoğun askeri destek alan isyancılar, karşı saldırılarını yoğunlaştırdı. İsyancıların içinde El kaide'ye bağlı örgütlerin başı çektiği fark ediliyor. Bu da Türkiye, Batı dünyası ve Körfez ülkelerinin Suriye'de El-Kaide'ye çalıştığını tüm çıplaklığıyla açığa vuruyor. Haddi zatında küresel koalisyon güçlerinin Ramazan'dan sonra Musul'dan çıkarmak için topyekûn saldırı düzenlemeyi planladığı IŞİD de El Kaide'nin bir parçası. El Kaide yapılanmasını ise ABD'nin Afganistan'da hayata geçirdiği herkesçe biliniyor!Cisr eş-Şugur kapışmasıBünyesinde El Kaide'nin Suriye kolu Nusra Cephesi'ni de barındıran bir ittifak grubu olan Fetih Ordusu, geçen hafta sonuysa İdlib'e bağlı 'stratejik önemdeki' Cisr eş-Şugur ilçesinin bir bölümünü aldı. Fetih Ordusu'nun Mart ayının sonunda da İdlib kentinin merkezini eline geçirdiği öne sürülüyor. Suriyeli muhaliflerin destekçisi Londra merkezli Suriye İnsan Hakları İçin Gözlemevi'nin Müdürü Rami Abdurrahman, Cisr eş-Şugur'da çatışmaların sürdüğünü belirtti.Suriye ordusundan taktiksel çekilmeSuriye'nin resmi Sana Haber Ajansı ise 'çatışmalarda birçok teröristin öldürüldüğünü, askeri operasyonların sürdüğünü' bildirdi. Fetih Ordusu, Suriye ordusunun ilçeden ayrıldığını öne sürerken; Suriye yönetimi ise ordunun sivil ölümlerini önlemek üzere Cisr eş-Şugur'un çevresine doğru çekildiğini belirtti. Cisr eş-Şugur'dan bir kaynak da çatışmaların mahalle mahalle sürdüğünü kaydetti. Çatışmalarda sivillerin de öldüğü belirtilirken, bu ölümlerle ilgili farklı bilgiler aktarılıyor. Sana Haber Ajansı ise isyancı grupların Cisr eş-Şugur'da 'çoğunluğu kadın ve çocuk 30 kişiyi katlettiğini' bildirdi.Halep-Lazkiye bağlantısının ortasındaİdlib, Suriye'nin ticari başkenti olarak bilinen ve yoğun çatışmaların yaşandığı Halep ile Akdeniz kıyısındaki Lazkiye'yi bir karayoluyla birbirine bağlıyor. Suriye'nin kuzeyinden Şam'a, oradan da Ürdün sınıra uzanan bir otoyol da İdlib'ten geçiyor. İdlib, Lazkiye'nin güneyindeki Hama kentinin de komşusu... Kuzeyde ise İdlib Hayat kentinin sınırında. Dolayısıyla İdlib merkezi ve Cisr eş-Şugur ilçesi stratejik bir önemde. Ancak grupların hedefinin yalnızca hükümet güçleri arasındaki ikmal yollarını ele geçirmek olmadığı anlaşılıyor. Bu çerçevede isyancıların asıl hedefinin Lazkiye kenti olduğu belirtiliyor. Fetih Ordusu, İdlib'te faaliyet gösteren farklı gruplar ile El Kaide'ye bağlı grupların bir ittifakı olarak tanımlanıyor. Nitekim Suriye'de IŞİD dışındaki isyancı gruplar arasında iç savaşın başından bu yana çeşitli ittifaklar kurdu. Ancak yeni kurulan bir ittifakın bu kez önemli bir kentin merkezini ele geçirmesi dikkat çekiyor. Çatı örgütünün içinde El Kaide'nin Suriye kolu olan Nusra Cephesi, Ahrar'uş Şam, Liva el Hak, İslam ordusu gibi gruplar yer alıyor. Ancak en büyük grup Nusra Cephesi. Bazı Türkmen gruplar da ittifakın içinde. Fetih Ordusu içindeki gruplar arasında çeşitli gerilimler de bulunuyor. İdlib kent merkezinin nasıl yönetileceğinin gruplar arasında önemli bir tartışma konusu olduğu bildiriliyor.Son dönemdeki saldırılara ve isyancıların çeşitli açıklamalarına bakıldığında silahlı grupların hedefinin Lazkiye'yi almak ve Akdeniz'e ulaşmak olduğu da anlaşılıyor. Suriye İnsan Hakları İçin Gözlemevi'nin Müdürü Rami Abdurrahman, "Rejim güçlerinin büyük bölümü Hama'nın batısından, Lazkiye'den ve Tartus'tan geliyor. Bu yüzden önümüzdeki günlerde (Hama'da ve Lazkiye'de) daha fazla çatışmalar göreceğiz" diyor.İsyancılar Lazkiye'ye saldırırsa, büyük çatışmalar çıkarLazkiye stratejik olarak muhalifler açısından kritik öneme sahip. Öncelikle Lazkiye, Nusayrilerin tarihsel başkenti. Kent nüfusunun önemli bölümü Alevi Suriyelilerden oluşuyor. Esad ailesi de Lazkiyeli ve Suriye ordusunda Lazkiye kökenli birçok komutan bulunuyor. Bunun yanında Lazkiye konum olarak da çok önemli, zira Akdeniz kıyısında ve kentte büyük bir limanı bulunuyor. Bir havaalanı da bulunan kent kuzeyden Türkiye'nin de sınır komşusu. Lazkiye'de yaşayan gazeteci Somer Sultan, Lazkiye halkı arasında belirli bir tedirginlik olduğunu ancak bunun çok üst düzeyde olmadığını söyledi. Gündelik hayatın normal akışında sürdüğünü söyleyen Sultan, Lazkiye çevresindeki yerleşim yerlerinde bu tedirginliğin daha yüksek olduğunu belirtti. Sultan, silahlı grupların hedefinde Lazkiye'nin olduğunu kabul etmekle birlikte çok kısa vadede böyle bir saldırıyı muhtemel görmediğini, Lazkiye'ye muhtemel bir saldırının çok yoğun çarpışmalara neden olacağını kaydetti. Lazkiye'nin çevresinde Suriye ordusu güçleri yanında, yönetim yanlısı Lazkiye sakinlerinin oluşturduğu milis grupları da yer alıyor. Öte yandan Suriye yönetiminin Lazkiye'yi korumak için büyük askeri operasyonlara hazır olduğu biliniyor. Bunun yanında milis grupların, böyle bir savaşı ülkedeki Alevi azınlık açısından 'varlık yokluk' savaşı olarak algılayarak çatışmalara kapsamlı olarak katılacakları düşünülüyor. Öte yandan isyancıların Lazkiye'ye saldırmaları halinde Rusya ve İran'ın yanı sıra Hizbullah'ın da çatışmalara dahil olabileceği belirtiliyor.İsyancılara 'kuvvet' geldi!Suriyeli isyancıların diasporadaki temsilcisi Batı destekli Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) Yönetim Kurulu'nun Esad yönetimine karşı savaşan silahlı gruplar ve yerel temsilcilerin düzenlediği iki günlük İstanbul toplantısında beş maddelik bir plan üzerine anlaşmaya varıldı. Taraflar, ilk olarak Esad yönetimi, temsilcileri ve güvenlik biriminin alaşağı edilmeden siyasi hiç bir çözüme ulaşılamayacağı vurgusu yaptı. Açıklamada, Suriye yönetiminin hiçbir şekilde Suriye'nin ne geçiş sürecinde ne de geleceğinde rolü olmayacağı belirtildi.