logo
14 KASIM 2026

Bülent Ecevit: Atatürk sağ olsaydı savaşa karşı çıkardı

08.02.2003 00:00:00
 
DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Irak operasyonuna ilişkin olarak Atatürk'ün "Yurtta sulh cihanda sulh'' sözüne atıfta bulundu. Atatürk'ün tarihin en önemli komutanlarından ve barışın bilinçli temsilcilerinden biri olduğunu belirten Ecevit, "Ben inanıyorum ki, Atatürk şu dönemde sağ olup cumhurbaşkanı ya da başbakan olsaydı, kesinlikle savaş girişimine karşı çıkardı'' dedi. Ecevit, "Meclis'te önceki gün gündeme gelen tezkereye ilişkin son durumu bilmediğini'', ancak fiilen savaş sürecine girildiğinin anlaşıldığını ifade ederek, bu duruma çok üzüldüğünü söyledi. Savaşın ağırlığını ve acılarını sırtlanabilmek için "savaşın çok gerekli olmuş olması'' gerektiğini belirten Ecevit, "Ama ben bugün için Irak'a yapılması düşünülen savaşın Türkiye açısından gerekçesini bilmiyorum. Niçin Irak'ı işgal edecek bir büyük devletin peşine takılma yoluna gidiyoruz, bilmiyorum'' diye konuştu. Irak lideri Saddam Hüseyin'i savunmadığının altını çizen Ecevit, Saddam Hüseyin'in Ortadoğu'da çok olumsuz davranışlarda bulunduğunu, ancak Türkiye ile Irak arasında sorun bulunmadığını anlattı.

İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı

İş insanı Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen ikinci dalga operasyonda gözaltına alınan 8 şüpheliden 5'i tutuklandı

14.11.2026 05:00:00
AA
 
İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı
İş insanı Cafer Mahiroğlu'na yönelik soruşturmada gözaltına alınan 5 şüpheli tutuklandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca, şüpheli Cafer Mahiroğlu hakkında "rüşvet", "ihaleye fesat karıştırma" ve "suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama" suçlarından yürütülen soruşturma sürüyor.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan ve Çağlayan'daki İstanbul Adliyesi'ne sevk edilen 8 şüphelinin sulh ceza hakimliğindeki işlemleri tamamlandı.

Hakimlik, şüphelilerden eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Ramazan Tezcan, eski İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanı Haluk Harun Tuzsuzoğlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Makine İkmal Daire Başkanlığında kontrolör Mehmet Meral ile Doruk Bulut ve İbrahim Tuncol'un tutuklanmasına karar verdi.

Diğer şüpheliler Filiz Bulut, İbrahim Seyfittinoğlu ve Murat Topuz hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulanmasına hükmedildi.

Soruşturma

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamada, Cafer Mahiroğlu'nun İzmir Büyükşehir Belediyesindeki bağlantılarını kullanarak BUSTECH Araç Bakım Onarım Hizmetleri AŞ'nin kurulmasını sağladığı ve belediye ihaleleri üzerinden haksız menfaat elde edildiği yönünde bulgulara ulaşıldığı belirtilmişti.

Açıklamada, MASAK verileri ve diğer deliller doğrultusunda, ihale süreçleriyle bağlantılı 14 milyon 464 bin liralık kayıtsız rüşvet ödemesi yapıldığı, şirket üzerinden alınan işlerde fahiş fiyatlarla ödeme gerçekleştirildiği ve gelirlerin Mahiroğlu ile ilişkili şirketlere aktarıldığının tespit edildiği kaydedilmişti.

Mahiroğlu ile ilişkili şirketlerin toplam işlem hacminin 30 milyar 352 milyon 37 bin 389 lira 15 kuruş olduğu, şahsi banka hesaplarında ise 459 ayrı işlemle toplam 1 milyar 62 milyon 260 bin 3 lira 28 kuruş para girişi ve 564 ayrı işlemle toplam 1 milyar 118 milyon 591 bin 33 lira 88 kuruş para çıkışı bulunduğu kaydedilen açıklamada, yurt dışı para transferleri ve mal varlığı edinimlerinin de incelemeye alındığı bildirilmişti.

Açıklamada, şüpheli Mahiroğlu'nun ortağı, yöneticisi ya da ilişkili olduğu tespit edilen şirketlere sulh ceza hakimliği kararıyla el konulduğu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun (TMSF) kayyum olarak atanmasına karar verildiği aktarılmıştı.

Soruşturma kapsamında, şüpheliler Harika Akkaya, Hasan Özdemir, İbrahim Özdemir, Armağan Küçük, Mustafa Özdemir, Halit Akın, Ali Turan, Mediha Burumoğlu, Murat Koçak, Erkan Yağcı, Süleyman Özen ile Mehmet Necati Yağcı gözaltına alınmıştı.

Zanlılar Cafer Mahiroğlu, Hakan Arıcan ve Sevim Kul'un yurt dışında oldukları''''''' bilgisine ulaşılan soruşturmada, şüpheli Doruk Bulut'un ise başka suçtan cezaevinde, şüpheli Fatih Yadoğlu'nun ise firari olduğu belirlenmişti.

Gözaltına alınan 12 şüpheliden 4'ü tutuklanmış, 4'ü hakkında ev hapsi şeklinde olmak üzere 8 şüpheliye adli kontrol tedbiri uygulanmıştı.

Öte yandan, soruşturma kapsamında sulh ceza hakimliğince, TMSF'nin kayyum olarak atandığı Halk TV'nin sosyal medya hesaplarına da erişim engeli getirilmişti.

Soruşturmanın devamında 1 şüpheli daha gözaltına alındıktan sonra tutuklanmış, tutuklananların sayısı 5 olmuştu. Soruşturma kapsamında ikinci dalga operasyonda 8 şüpheli daha gözaltına alınmıştı. 

Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı

Türkiye'nin gündemini sarsan fon soruşturmasında yüksek kazanç elde eden isimlerin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı AK Parti içinde görüş ayrılığına neden oldu. TBMM AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" vurgusuna, eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar'dan dikkat çeken bir tepki geldi

13.11.2026 19:20:00
Haber Merkezi
 
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
Abdullah Güler "masumiyet karinesi" dedi, Şamil Tayyar sert çıktı
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen ve yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren fon soruşturmasına dair tartışmalar siyasetin ana gündem maddesi olmaya devam ediyor.

Kamuoyunda sıkça dile getirilen "kazanç sağlayanların listesi açıklansın" talebine ilişkin TBMM'de gazetecilerin sorularını yanıtlayan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, hukuki hassasiyetlere dikkat çekti.

Abdullah Güler: "Yarın mahcup olacağımız isimleri lekelemeyelim"

Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına ilişkin kanun teklifini Meclis Başkanlığına sunmasının ardından basın toplantısı düzenleyen Abdullah Güler, fonlara yatırım yapan 455 bin 578 kişinin tamamının suçla ilişkilendirilemeyeceğini belirtti.

Borsaya veya fonlara yatırım yapmanın tek başına suç olmadığını vurgulayan Güler, Merkezi Kayıt Kuruluşundaki kişisel verilerin yalnızca talep edildiği için açıklanamayacağını ifade etti.

Soruşturma sürecinin titizlikle sürdüğünü ve biraz sabredilmesi gerektiğini kaydeden Güler, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkının esas olduğunu vurguladı. Güler, listenin hangi ölçütlere göre hazırlanacağının netleşmesi gerektiğini belirtti.

Muhalefetin zaman zaman bazı isimleri gündeme getirdiğini ancak bunların isim benzerliği olduğunun ortaya çıktığını söyleyen Güler, "Yarın bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu" dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatı doğrultusunda suça karışan herkesin üzerine gidileceğini ifade eden Güler, hiçbir ayrım yapılmaksızın sorumluların hesap vereceğini dile getirdi.

Şamil Tayyar'dan yanıt: "455 bin kişinin değil, 214 kişinin listesi isteniyor"

Abdullah Güler'in bu açıklamalarının ardından eski AK Parti Gaziantep Milletvekili Şamil Tayyar, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla Güler'in sözlerine itiraz etti. Kamuoyunun talebinin yanlış yorumlandığını savunan Tayyar, açıklanması istenen listenin fon mağduru olan 455 bin 578 yatırımcıya değil, yüksek kazanç elde eden dar bir gruba ait olduğunu vurguladı.

Tayyar, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in de daha önce işaret ettiği verilere atıfta bulunarak, üç fondan toplam 187 milyar 653 milyon lira kazanç sağladığı belirtilen 141 gerçek ve 73 tüzel kişiden oluşan 214 kişilik listenin kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini savundu.

"Masumiyet karinesi yeni mi aklınıza geldi?"

Abdullah Güler'in "masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı" gerekçesini sert sözlerle eleştiren Şamil Tayyar, geçmişte kamuoyuna yansıyan bazı soruşturma ve medya haberlerini hatırlattı.

Mustafa Sarıgül, Muhittin Böcek ve eski Bakan Fatma Betül Sayan Kaya hakkında geçmişte yayımlanan haberleri örnek gösteren Tayyar, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

"Mustafa Sarıgül'ün don rengine kadar öğrenmeyen kalmadı. Masumiyet karinesi neredeydi? Lekelenmeme hakkı yeni mi aklınıza geldi? Kamuoyu 455 bin mağdurun değil, 187,6 milyar lira kazanç sağlayan 214 kişi ve şirketin kim olduğunu öğrenmek istiyor. Bahaneye gerek yok, lütfen bu listeyi açıklayın."

Tartışmanın ardından gözler, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili finans kurumlarının yürüttüğü soruşturma kapsamında hazırlanacak resmi iddianameye ve yargı sürecinin seyrine çevrildi.

BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi

Bursa Deniz Otobüsleri (BUDO), olumsuz hava şartları nedeniyle 13 Kasım Cuma günü yapılması planlanan 10 seferin iptal edildiğini duyurdu

13.11.2026 07:52:00
İHA
 
BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi
BUDO'da olumsuz hava muhalefeti nedeniyle tüm seferler iptal edildi
BUDO tarafından yapılan açıklamaya göre, iptaller Mudanya, İstanbul (Kabataş) ve Armutlu (İhlas) hatlarını kapsıyor.

İptal edilen seferler şöyle:

08.00 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
09.30 Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
09.30 Bursa (Mudanya) - Armutlu (İhlas)
10.00 Armutlu (İhlas) - İstanbul (Kabataş)
10.30 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
13.30 Bursa (Mudanya) - İstanbul (Kabataş)
14.00 İstanbul (Kabataş) - Bursa (Mudanya)
14.00 İstanbul (Kabataş) - Armutlu (İhlas)
15.30 Armutlu (İhlas) - Bursa (Mudanya)

Yetkililer, yolcuların seyahat öncesinde güncel sefer bilgilerini BUDO'nun resmi kanallarından kontrol etmelerini tavsiye ediyor.

İBB davasında yeni gelişme: 8 sanığa tahliye kararı verildi

46'sı tutuklu 436 sanığın yargılandığı İBB davasının 109. duruşmasında, 8 sanığın tahliyesine karar verildi

13.11.2026 01:00:00
AA
 
İBB davasında yeni gelişme: 8 sanığa tahliye kararı verildi
İBB davasında yeni gelişme: 8 sanığa tahliye kararı verildi

İstanbul 33. Ağır Ceza Mahkemesi, Marmara Kapalı Ceza İnfaz Kurumu karşısındaki salonda görülen duruşmada verilen aranın ardından tahliyeye ilişkin kararını açıkladı.

Mahkeme heyeti, Medya AŞ Satın Alma ve İhale Müdürü Fatoş Ayık, tutuklu sanık iş insanı Murat Kapki'nin kardeşi Serhat Kapki, iş insanı ve avukat Ahmet Köksal, Kültür AŞ Genel Müdür Yardımcısı Onur Aldı, bir şirkette kantar sorumlusu Volkan Ateş, avukat Mehmet Pehlivan, Ağaç AŞ'de özel kalem müdürü Murat Or ile Medya AŞ Genel Müdürü Fatoş Pınar Türker'in tahliyesine karar verdi.

Dosyanın mütalaa için cumhuriyet savcısına gönderilmesine hükmeden mahkeme heyeti, duruşmayı 4 Ocak 2027'ye erteledi. 

Amasra'da madencilerden yer altında direniş

Bartın'ın Amasra ilçesinde özel bir maden şirketinde çalışan 65 işçi, ödenmeyen maaş ve ikramiye alacakları nedeniyle yer altında eylem başlattı. Tarlaağzı kuyularında yerin 580 metre altına inen madenciler, tüm hakları ödenene kadar ocaktan çıkmama kararı aldı

12.11.2026 21:30:00
Haber Merkezi
 
Amasra'da madencilerden yer altında direniş
Amasra'da madencilerden yer altında direniş
Bartın'ın Amasra ilçesine bağlı Tarlaağzı köyünde faaliyet gösteren özel maden işletmesinde çalışan işçilerin hak arayışı yer altına taşındı. Şirket bünyesinde çalışan toplam 520 işçinin eylül ve ekim aylarına ait maaş ile ikramiyelerini alamadıkları gerekçesiyle yaklaşık 11 gün önce başlattığı iş bırakma eylemi yeni bir boyut kazandı.

Kısmi ödeme işçileri tatmin etmedi

Eylemlerin devam ettiği süreçte işveren tarafından işçilerin hesaplarına 1 aylık maaş tutarında ödeme yapıldı. Ancak kalan 1 aylık maaş ve ikramiye alacaklarının yatırılmaması üzerine madenciler eylemlerini derinleştirme kararı aldı. 08.00-16.00 vardiyasında Tarlaağzı kuyularından ocağa inen 65 işçi, eksi 580 kotunda kalarak kendilerini maden ocağına kapattı.

Sendikadan açıklama

Ocağın giriş kapısında basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Türkiye Maden İşçileri Sendikası Amasra Şube Başkanı Emrah Açıkgöz, işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu'ndan doğan haklarını kullandıklarını belirtti.

Yer altında eylem yapan işçilerin yanına inerek durumlarını kontrol ettiklerini ifade eden Açıkgöz, madencilerin ailelerine şu sözlerle seslendi:

"Aşağıda 65 arkadaşımız var. Kendileri ödenmeyen 1 aylık maaş ve ikramiyelerinin tamamının yatırılmasını istiyor. Az önce yer altındaki arkadaşlarımızın yanına gittik, sağlık durumları gayet iyi. İşçi arkadaşlarımızın ailelerinin içi rahat olsun; emniyet, iş güvenliği ve can güvenliğiyle ilgili hiçbir sorun yok, bütün tedbirler alındı. İşverenle görüşerek müzakere sürecini yürüteceğiz ve sorunu çözmeye çalışacağız."

Ocak çevresinde güvenlik önlemleri alındı

Üretimin tamamen durduğu maden sahasında, gece vardiyasında çalışan diğer işçiler de yer altındaki arkadaşlarına destek olmak amacıyla işletme önüne geldi. Olası bir gerginliğe karşı jandarma ekipleri maden ocağı ve çevresinde geniş güvenlik önlemleri alırken, sendika yöneticileri ile maden yetkilileri arasındaki görüşmeler sürüyor. Madencilerin yerin 580 metre altındaki bekleyişi devam ediyor.

Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'da kaza kırıma uğrayan S-70 tipi helikopterdeki 4 askerin şehit olduğunu bildirdi

12.11.2026 20:02:00
AA
 
Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var
Malatya'dan acı haber: 4 şehidimiz var
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Malatya'da kaza kırıma uğrayan S-70 tipi helikopterdeki 4 askerin şehit olduğunu bildirdi.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:



"S-70 tipi helikopterimizin henüz belirlenemeyen bir sebeple Malatya'da kaza kırıma uğraması sonucu, helikopterde bulunan 4 kahraman silah arkadaşımız şehit olmuştur. Şehitlerimize Allah'tan rahmet, kederli ailelerine, Türk Silahlı Kuvvetlerimize ve asil milletimize başsağlığı ve sabırlar dileriz."

Helikopterin kaza kırıma uğradığı Yeşilyurt ilçesine bağlı Samanköy bölgesine çok sayıda ambulans, itfaiye ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Bursa'da iş yerinde yangın paniği

Bursa'da bir iş yerinde çıkan yangın, itfaiye ekiplerinin müdahalesiyle büyümeden söndürüldü

12.11.2026 19:12:00
İHA
 
Bursa'da iş yerinde yangın paniği
Bursa'da iş yerinde yangın paniği
Yangın, Nilüfer ilçesi Ertuğrul Mahallesi Gıda Toptancılar sitesinde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, bir iş yerinde henüz bilinmeyen bir nedenle yangın çıktı.

İş yerinden yükselen dumanları fark edenlerin ihbarı üzerine olay yerine itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kısa sürede olay yerine gelen ekipler, yangına müdahale ederek alevleri büyümeden kontrol altına aldı.

Yangının çevredeki işyerlerine sıçraması önlenirken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

1 Ocak 2017'den önceki ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngören kanun teklifi TBMM'ye sunuldu

1 Ocak 2017'den önceki ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngören kanun teklifi TBMM'ye sunuldu

12.11.2026 18:50:00
Haber Merkezi
 
1 Ocak 2017'den önceki ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngören kanun teklifi TBMM'ye sunuldu
1 Ocak 2017'den önceki ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarının silinmesini öngören kanun teklifi TBMM'ye sunuldu
Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklifte, milyonlarca vatandaşı ilgilendiren Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçlarına ilişkin düzenleme de yer aldı.
Teklifin yasalaşması halinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceki ödenmemiş GSS prim borçları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilecek.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, düzenlemenin 2 milyon 199 bin 860 vatandaşı kapsadığını ve silinmesi öngörülen toplam borcun 5 milyar 627 milyon 666 bin 896 lira olduğunu açıkladı.

Hangi GSS borçları silinecek?
Güler, sosyal güvenlik alanındaki düzenlemenin ayrıntılarını şu sözlerle açıkladı:
"Vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak ve sağlık kuruluşlarımızın mali yapısını güçlendirmek amacıyla sosyal güvenlik alanında da düzenlemeler yapıyoruz:
1 Ocak 2017 tarihinden öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçiyoruz. Bu düzenleme ile 2 milyon 199 bin 860 vatandaşımızın, 5 milyar 627 milyon 666 bin 896 lira tutarındaki prim borcunu terkin ederek üzerindeki borç yükünü kaldırıyor; sağlık hizmetlerine kesintisiz ve kolay erişimlerini teminat altına alıyoruz."

2 milyon 199 bin 860 kişiyi ilgilendiriyor
Teklif, 2 milyon 199 bin 860 vatandaşın GSS borcunu kapsıyor.
Silinmesi öngörülen toplam prim borcu ise 5 milyar 627 milyon 666 bin 896 lira olarak açıklandı. Düzenlemenin uygulanabilmesi için kanun teklifinin TBMM'deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Tasfiye edilen fonlarda 130,2 milyar liralık ödeme
Kanun teklifinde, tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin tamamlayıcı bir düzenleme de bulunuyor.
Güler, 22 Ekim 2026'da TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve 27 Ekim 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7596 sayılı kanun kapsamında 131 fonun tasfiye sürecinin devam ettiğini belirtti.
Tasfiye kapsamındaki fonların pay sahiplerine yapılan ödemelerde fon mal varlığı, geri kazanım hesaplarındaki kaynaklar ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarların kullanıldığını ifade eden Güler, kamu bütçesinden kaynak kullanılmadığını ve kullanılmayacağını söyledi.

614 bin 874 hesaba ödeme yapıldı
Açıklanan verilere göre olağan tasfiye kapsamında 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira ödeme gerçekleştirildi.
Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba 62,2 milyar lira ara ödeme yapıldı.
Böylece bugüne kadar toplam 108 fonda 614 bin 874 hesaba 130,2 milyar lira ödeme gerçekleştirildi. Ödemelerden 420 bin 31 tekil kişinin yararlandığı, 179 bin 449 kişinin ise net yatırım tutarının tamamını aldığı açıklandı.
Bir sonraki ödemenin 13 Kasım 2026 tarihinde yapılmasının planlandığı belirtildi.

'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı

Güneş'in enerji üretme sırrını Dünya'ya taşıyan nükleer füzyon çalışmaları, bilimsel deney aşamasını geride bırakarak 14 milyar doları aşan dev bir küresel endüstriye dönüştü. Fransa'dan Çin'e, ABD'den özel teknoloji devlerine kadar dünya genelinde temiz ve sınırsız enerji için geri sayım hızlandı

12.11.2026 18:10:00
Eyüp Kabil
 
'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı
'Yapay Güneş' yarışında tarihi eşik aşıldı
İnsanlığın yüzyıllardır hayalini kurduğu "temiz, güvenli ve tükenmeyen enerji" hedefinde en kritik viraja girildi.

Mevcut nükleer santrallerin aksine atomları parçalamak yerine birleştirerek enerji üreten nükleer füzyon teknolojisi, peş peşe kırılan rekorlar ve artan ticari yatırımlarla artık bilim kurgu olmaktan çıkıp enerji şebekelerinin kapısına dayandı.

Küresel devler sahada

Dünyanın dört bir yanındaki dev araştırma merkezleri, Güneş'in çekirdeğindeki 100 milyon santigrat derecelik plazma ortamını Dünya'da kararlı tutabilmek için kıyasıya bir yarış yürütüyor.

34 ülkenin ortaklaşa inşa ettiği dünyanın en büyük deneysel füzyon reaktörü ITER, Fransa'nın güneyindeki tesisinde vakum odası ve dev süperiletken mıknatıslar dahil tüm ana tokamak bileşenlerini sahada bir araya getirerek montaj aşamasında kritik bir eşiği geçti.

Çin'in EAST adlı deneysel reaktörü ise, süper sıcak plazmayı kararlı ve yüksek hapsetme modunda 1066 saniye boyunca kesintisiz tutmayı başararak kendi dünya rekorunu iki kattan fazla geliştirdi.

Dünyanın en güçlü lazerlerini kullanan ABD'nin Ulusal Ateşleme Tesisi (NIF), yakıt kapsülüne verilen lazer enerjisinden daha fazla füzyon enerjisi üretmeyi (net enerji kazancı) 11 kez tekrarlayarak tepkimenin fiziğinin kusursuz işlediğini kanıtladı.



Milyar dolarlık yatırım ve teknoloji devlerinin ilgisi

Füzyon artık sadece devletlerin yürüttüğü devasa bilimsel projelerle sınırlı değil. Füzyon Endüstrisi Birliği (FIA) verilerine göre küresel ölçekte 56 özel şirket ticari füzyon reaktörü geliştirmek için yarışıyor ve sektöre akan toplam özel fonlama 14,24 milyar dolara ulaştı.

Yapay zeka veri merkezlerinin hızla artan devasa elektrik ihtiyacını karşılamak isteyen Microsoft ve Google gibi teknoloji devleri ise şimdiden füzyon girişimleriyle erken dönem enerji satın alma anlaşmaları imzalayarak ticari dönüşümün önünü açıyor.



Şebekeye elektrik vermek için son engel ne?

Bilim insanları tepkimeden net enerji elde etmeyi başarsa da bu enerjinin doğrudan prizlerimizdeki elektriğe dönüşmesi için çözülmesi gereken iki temel mühendislik sınavı bulunuyor.

Birincisi reaktörleri çalıştıran dev lazerlerin veya mıknatısların harcadığı toplam şebeke elektriğinin, üretilen enerjiden daha düşük seviyeye indirilmesi gerekiyor.

İkincisi ise reaktör içindeki aşırı yüksek nötron bombardımanına yıllarca dayanabilecek özel alaşımların üretilmesi ve yakıt olarak kullanılan trityumun reaktör içinde lityum battaniyeler yardımıyla kendi kendini üretebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Uzmanlar, Commonwealth Fusion Systems gibi özel girişimlerin 2030'ların başında ilk ticari santralleri şebekeye bağlama hedefleriyle birlikte, önümüzdeki 10 yılın enerji tarihinde yeni bir çağ başlatacağını vurguluyor.

Köpek sahiplerine uyarı havlamayı değil nedenini anlayın

Köpek sahiplerinin en sık karşılaştığı davranışlardan biri havlama. Ancak uzmanlara göre her havlama aynı anlama gelmiyor

12.11.2026 17:49:00
Ahmet Turan Yiğit
 
Köpek sahiplerine uyarı havlamayı değil nedenini anlayın
Köpek sahiplerine uyarı havlamayı değil nedenini anlayın
Köpek sahiplerinin en sık karşılaştığı davranışlardan biri havlama. Ancak uzmanlara göre her havlama aynı anlama gelmiyor. Kimi zaman kapı ziline verilen bir tepki, kimi zaman oyun isteği, kimi zaman da kaygı ve korkunun dışa vurumu olabiliyor. Bu nedenle köpeğin neden havladığını anlamadan davranışı durdurmaya çalışmak çoğu zaman kalıcı çözüm sağlamıyor.

Uzmanlar, havlamanın köpeklerin doğal iletişim yöntemlerinden biri olduğunu belirtiyor. İnsanların konuşarak duygu ve düşüncelerini ifade etmesi gibi, köpekler de havlayarak çevrelerine çeşitli mesajlar verebiliyor.

Her havlama aynı nedenle ortaya çıkmıyor

Birçok kişi köpeklerin yalnızca tehlike hissettiklerinde havladığını düşünüyor. Oysa uzmanlara göre durum bundan çok daha karmaşık.

Köpekler heyecanlandıklarında, oyun oynamak istediklerinde, yalnız kaldıklarında, korktuklarında ya da dikkat çekmek istediklerinde de havlayabiliyor. Bazen eve gelen bir misafir, bazen dışarıdan duyulan bir ses, bazen de pencerenin önünden geçen bir kedi bu davranışı tetikleyebiliyor.

Bu nedenle havlamanın nedenini anlamak için sadece sesi değil, köpeğin genel davranışlarını da gözlemlemek gerekiyor.

Beden dili önemli ipuçları veriyor

Uzmanlara göre havlamanın anlamını çözmenin en etkili yollarından biri köpeğin beden dilini incelemek.

Kulakların duruşu, kuyruğun hareketi, göz teması ve vücut pozisyonu, köpeğin hangi duyguyla havladığını anlamaya yardımcı olabiliyor.

Örneğin oyun sırasında yapılan havlamalarla korku nedeniyle ortaya çıkan havlamalar arasında önemli farklar bulunabiliyor. Aynı ses benzer görünse de altında yatan duygu tamamen farklı olabiliyor.

Cezalandırmak sorunu büyütebilir

Havlama problemi yaşayan birçok hayvan sahibi ilk olarak bağırmayı, sert tepki göstermeyi veya cezalandırmayı tercih edebiliyor.

Ancak uzmanlara göre bu yöntemler çoğu zaman sorunu çözmek yerine daha da artırabiliyor. Çünkü köpek davranışının nedenini anlamadan verilen cezalar, hayvanda kaygı ve güvensizlik oluşturabiliyor.

Bu nedenle davranış eğitiminde olumlu yöntemlerin tercih edilmesi öneriliyor.

Ödüllendirme daha etkili sonuç veriyor

Uzmanlar, köpek eğitiminde pozitif pekiştirme yöntemlerinin daha başarılı sonuçlar verdiğini belirtiyor.

Örneğin kapı zili çaldığında sürekli havlayan bir köpeğe farklı bir davranış öğretilebiliyor. Kendi yatağına gitmesi ya da sakin kalması sağlanabiliyor ve bu davranış ödüllendirildiğinde öğrenme süreci desteklenebiliyor.

Bu yaklaşım hem köpeğin stresini azaltıyor hem de sahibiyle kurduğu iletişimi güçlendirebiliyor.

Her köpeğin hikâyesi farklı

Uzmanlara göre köpek davranışlarını değerlendirirken her hayvanın karakterinin farklı olduğu unutulmamalı.

Geçmiş yaşantılar, sosyalleşme düzeyi, yaş, sağlık durumu ve yaşadığı ortam davranışları doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle bir köpekte işe yarayan yöntem başka bir köpek için aynı sonucu vermeyebiliyor.

Bu yüzden eğitim süreçlerinin bireysel ihtiyaçlara göre planlanması gerektiği ifade ediliyor.

Ani davranış değişiklikleri dikkate alınmalı

Uzmanlar, sürekli havlayan bir köpek kadar aniden havlamaya başlayan bir köpeğin de dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

Eğer daha önce sakin olan bir hayvan kısa süre içinde yoğun şekilde havlamaya başladıysa bunun altında sağlık sorunları da bulunabiliyor. Ağrı, rahatsızlık hissi veya farklı fiziksel problemler davranış değişikliklerine yol açabiliyor.

Bu nedenle alışılmadık davranış değişikliklerinde veteriner kontrolünün ihmal edilmemesi öneriliyor.

Sağlıklı iletişim anlamaktan geçiyor

Köpek sahiplerinin yaptığı en büyük hatalardan biri, davranışı durdurmaya çalışırken nedenini gözden kaçırmak olabiliyor.

Uzmanlara göre havlamayı tamamen ortadan kaldırmak yerine, bu davranışın neden ortaya çıktığını anlamaya çalışmak çok daha doğru bir yaklaşım. Çünkü havlama çoğu zaman bir sorunun değil, bir mesajın dışa vurumu olarak ortaya çıkıyor.

Köpeklerin havlaması her zaman davranış bozukluğu anlamına gelmiyor. Uzmanlar, bu davranışın çoğu zaman bir iletişim şekli olduğunu ve arkasında heyecan, korku, merak ya da ilgi ihtiyacı gibi farklı duygular bulunabileceğini belirtiyor. Sağlıklı bir ilişki kurmanın yolu ise köpeğin verdiği sinyalleri doğru okuyabilmekten, sabırlı davranmaktan ve olumlu eğitim yöntemlerinden geçiyor.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.