logo
22 KASIM 2026

Bülent Ecevit: Atatürk sağ olsaydı savaşa karşı çıkardı

08.02.2003 00:00:00
 
DSP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Irak operasyonuna ilişkin olarak Atatürk'ün "Yurtta sulh cihanda sulh'' sözüne atıfta bulundu. Atatürk'ün tarihin en önemli komutanlarından ve barışın bilinçli temsilcilerinden biri olduğunu belirten Ecevit, "Ben inanıyorum ki, Atatürk şu dönemde sağ olup cumhurbaşkanı ya da başbakan olsaydı, kesinlikle savaş girişimine karşı çıkardı'' dedi. Ecevit, "Meclis'te önceki gün gündeme gelen tezkereye ilişkin son durumu bilmediğini'', ancak fiilen savaş sürecine girildiğinin anlaşıldığını ifade ederek, bu duruma çok üzüldüğünü söyledi. Savaşın ağırlığını ve acılarını sırtlanabilmek için "savaşın çok gerekli olmuş olması'' gerektiğini belirten Ecevit, "Ama ben bugün için Irak'a yapılması düşünülen savaşın Türkiye açısından gerekçesini bilmiyorum. Niçin Irak'ı işgal edecek bir büyük devletin peşine takılma yoluna gidiyoruz, bilmiyorum'' diye konuştu. Irak lideri Saddam Hüseyin'i savunmadığının altını çizen Ecevit, Saddam Hüseyin'in Ortadoğu'da çok olumsuz davranışlarda bulunduğunu, ancak Türkiye ile Irak arasında sorun bulunmadığını anlattı.

Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor

Türkiye'de antibiyotik tüketimi Almanya'nın yaklaşık üç, Hollanda'nın ise dört katına yakın. Tüketim azalmasına rağmen Avrupa ülkeleriyle fark sürüyor. Türkiye, kendi belirlediği azaltma hedefine de ulaşamadı

22.11.2026 15:34:00
Haber Merkezi
 
Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor
Türkiye'nin antibiyotik tüketimi AB ortalamasının yaklaşık iki katı. Tüketim azalsa da ulusal hedef tutmadı. DSÖ gereksiz ve yanlış kullanıma karşı uyarıyor
Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun (TİTCK) 2025 faaliyet raporuna göre, bin kişi başına günlük antibiyotik tüketimi 35,47 günlük doz oldu.

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezinin (ECDC) 18 Kasım'da yayımladığı 2025 verilerini içeren raporda Avrupa Birliğinin (AB) nüfusa göre ağırlıklandırılmış tüketim ortalaması 18,9 olarak kaydedildi. Türkiye'deki tüketim bu ortalamanın yaklaşık yüzde 88 üzerinde.

18-24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası'nda açıklanan Avrupa verileri, antibiyotiklerin etkisini koruma ihtiyacını gündeme getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), gereksiz ve yanlış kullanımın dirençli mikroorganizmaların gelişmesini ve yayılmasını hızlandırdığına dikkat çekiyor.

Avrupa ile Türkiye arasındaki fark ne kadar?
Almanya'da 2025'te bin kişi başına günlük antibiyotik tüketimi 12,8, Hollanda'da 9,3 oldu. Fransa ve İspanya'da 22,8, İtalya'da 21,2 günlük doz tüketildi.

ECDC'ye toplam tüketim verisi bildiren AB ülkeleri arasında en yüksek değer, 31,1 ile Yunanistan'da. Türkiye'nin tüketimi bunun da yaklaşık yüzde 14 üzerinde.

Karşılaştırma, hastaneler ile toplumdaki toplam sistemik antibiyotik tüketimine dayanıyor. Nüfus farkını dikkate almak için tüketim bin kişi başına hesaplanıyor.

Antibiyotik tüketimi düştü ama hedef tutmadı
Türkiye'de tüketim 2024'te 37,70 iken 2025'te yaklaşık yüzde 6 azalarak 35,47'ye geriledi. Ancak hedef 27 idi. Gerçekleşen tüketim, hedefin yaklaşık yüzde 31 üzerinde kaldı. TİTCK'nin 2026 Yılı Performans Programında tüketimin 2028'de 31'e indirilmesi hedefleniyor.

AB'de ise ortalama tüketim 2024'te 20,3 iken 2025'te 18,9'a indi. Türkiye'deki düşüş, AB ortalamasıyla arasındaki farkı kapatmaya yetmedi. ECDC, son düşüşü olumlu değerlendiriyor ancak AB'nin 2030 hedeflerine ulaşmak için yeterince hızlı ilerlemediğini belirtiyor.

AB, antibiyotik tüketimini 2019'a göre yüzde 20 azaltmayı hedefliyor. 2025 itibarıyla azalma yüzde 5'te kaldı. Hedefe ulaşmak için tüketimin bin kişi başına günlük 15,9 doza inmesi gerekiyor.

İlaç seçimi de izleniyor. DSÖ'nün AWaRe sınıflandırmasındaki Access grubu, birçok yaygın bakteriyel enfeksiyonda ilk veya ikinci seçenek olarak önerilen antibiyotikleri içeriyor. AB, kullanılan antibiyotikler içinde bu grubun payını 2030'a kadar en az yüzde 65'e çıkarmayı hedefliyor. 2025'te bu pay yüzde 62,5 oldu.

Sağlık Bakanlığı antibiyotik kullanımı için ne diyor?
Türkiye Sağlık Bakanlığı, "Antibiyotikler gribi tedavi etmezler" diyerek hekim tavsiyesi dışında antibiyotik kullanılmamasını istiyor.

Bakanlığa bağlı TİTCK'nin stratejik planına göre antibiyotik içeren reçetelerin oranı 2011'de yüzde 35 iken 2024'te yüzde 25'e geriledi. Kurum bu değişimi akılcı ilaç kullanımı çalışmalarının sonucu olarak sunuyor.

Ancak reçetelerdeki payın azalması, tüketilen toplam ilaç miktarının aynı oranda düştüğü anlamına gelmiyor. Bu göstergelerden biri reçetelerin içeriğini, diğeri tüketilen ilaç hacmini ölçüyor.

TİTCK'nin 2025 faaliyet raporunda, akılcı antibiyotik kullanımı çalışmalarındaki aksaklıklar da yer alıyor. Raporda, çalışmalara 2020 ve 2021'de pandemi nedeniyle alternatif yöntemlerle devam edildiği, daha sonra ekonomik tedbirler nedeniyle planlanan faaliyetlerin gerçekleştirilemediği belirtiliyor.

Kurum, davranış değişikliği için hem sağlık çalışanlarına hem de hizmet alanlara yönelik yoğun çalışma gerektiğini vurguluyor. Yapılamayan faaliyetlerin tüketimi ne ölçüde etkilediğine ilişkin hesaplama ise sunulmuyor.

Bakanlığın Ocak 2026'da duyurduğu ulusal eylem planı çalıştayı raporunda izleme sistemlerinin, laboratuvarların ve eğitim çalışmalarının güçlendirilmesi öneriliyor.

Hazırlanması planlanan ulusal eylem planına rehber olarak sunulan rapor, insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan "Tek Sağlık" yaklaşımını esas alıyor.

DSÖ'den kullanım uyarısı
DSÖ, antibiyotiklerin yalnızca hekim tarafından reçete edildiğinde kullanılmasını istiyor. Grip ve soğuk algınlığı gibi virüs kaynaklı hastalıklarda bu ilaçların etkili olmadığını belirtiyor.

Örgüt, önceki tedavilerden kalan antibiyotiklerin kullanılmaması ve ilaçların başkalarıyla paylaşılmaması konusunda da uyarıyor.

DSÖ'ye göre mücadele, gereksiz kullanımı önlemenin yanında uygun tanı araçlarına, ilaçlara ve aşılara erişimi de kapsıyor. İhtiyacı olan hastanın uygun tedaviye ulaşması gerekiyor.

Antibiyotik direnci nedir?
Antibiyotik direnci, insan vücudunun ilaca alışması değil, bakterilerin değişerek tedavide kullanılan ilaçlara dirençli hâle gelmesi anlamına geliyor. Bu bakteriler yayılabildiği için sorun yalnızca antibiyotik kullanan kişiyi ilgilendirmiyor.

DSÖ'nün 2025 küresel izleme raporuna göre 2023'te dünya genelinde laboratuvarla doğrulanmış yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda biri antibiyotik tedavilerine dirençliydi. İzlenen bakteri ve antibiyotik eşleşmelerinin yüzde 40'tan fazlasında, 2018–2023 döneminde direnç arttı.

ECDC'nin bu yılki kampanyası, antibiyotiğe sık maruz kalan bebeklere ve okul öncesi çocuklara odaklanıyor.

Kurum, soğuk algınlığı, öksürük ve boğaz ağrısı gibi şikayetlerin çoğuna virüslerin yol açabildiğini hatırlatıyor. Antibiyotiklerin yalnızca reçeteyle ve tıbben gerekli olduğunda kullanılmasını istiyor. Dirençli bakterilerin yayılması karşısında ilaçların etkisini korumak için acil adım çağrısı yapıyor.

Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı

Eskiden komşuluk denildiğinde akla bir tabak yemek paylaşmak, kapı önünde yapılan uzun sohbetler ya da ihtiyaç anında ilk çalınan kapı gelirdi. Günümüzde ise bu ilişkiler tamamen kaybolmuş değil, ancak önemli ölçüde değişime uğramış durumda

22.11.2026 09:39:00
Önder Yılmaz
 
Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı
Komşuluk kaybolmadı dijital dünyaya taşındı
Eskiden komşuluk denildiğinde akla bir tabak yemek paylaşmak, kapı önünde yapılan uzun sohbetler ya da ihtiyaç anında ilk çalınan kapı gelirdi. Günümüzde ise bu ilişkiler tamamen kaybolmuş değil, ancak önemli ölçüde değişime uğramış durumda. Uzmanlara göre modern hayatın temposu, kentleşme ve dijitalleşme komşuluk anlayışını dönüştürdü. Artık insanlar komşularıyla farklı şekillerde iletişim kuruyor, farklı şekillerde dayanışıyor.

Birçok kişi aynı apartmanda yıllarca yaşadığı komşusunun adını bilmezken, telefon numarasını telefon rehberine çoktan kaydetmiş olabiliyor. İşte uzmanlar, bu durumu modern komşuluk kültürünün en dikkat çekici göstergelerinden biri olarak değerlendiriyor.

Komşuluk bitmedi, sadece şekil değiştirdi

Toplumda sıkça dile getirilen "Eski komşuluklar kalmadı" düşüncesine rağmen uzmanlar, komşuluğun tamamen ortadan kalkmadığını belirtiyor.

Ancak ilişkilerin yapısının değiştiği ifade ediliyor. Özellikle büyük şehirlerde yoğun çalışma temposu, sık taşınma alışkanlığı ve site yaşamının yaygınlaşması nedeniyle komşuluk ilişkileri daha farklı bir biçim almış durumda.

Günümüzde insanlar yakınlık kadar mahremiyete de önem veriyor. Bu nedenle geçmişteki kadar sık görüşmeseler bile ihtiyaç anında birbirlerine destek olabiliyorlar.

Aynı apartmanda yaşamak yakın olmak anlamına gelmiyor

Uzmanlara göre modern yaşamın en dikkat çekici özelliklerinden biri fiziksel yakınlığın her zaman sosyal yakınlığa dönüşmemesi.

Aynı apartmanda hatta aynı katta yaşayan insanlar birbirlerini neredeyse hiç tanımadan yıllarca yaşayabiliyor. Asansörde selamlaşan ama hayatları hakkında hiçbir şey bilmeyen komşular şehir yaşamının sıradan bir parçası haline gelmiş durumda.

Bu durum, komşuluğun sona erdiğini değil, farklı bir boyuta taşındığını gösteriyor.

Dijital komşuluk dönemi başladı

Akıllı telefonlar ve sosyal medya uygulamaları komşuluk ilişkilerini de etkiliyor.

Apartman grupları, mahalle mesajlaşma ağları ve çeşitli dijital platformlar artık günlük yaşamın önemli araçları arasında yer alıyor. Aidat duyurularından kayıp eşya ilanlarına, güvenlik uyarılarından yardım taleplerine kadar pek çok konu bu platformlar üzerinden paylaşılıyor.

Uzmanlara göre bu sistemler dayanışmayı kolaylaştırabiliyor. Ancak zaman zaman küçük anlaşmazlıkların büyüyerek tartışmalara dönüşmesine de neden olabiliyor.

Telefonunu biliyoruz, adını bilmiyoruz

Modern komşuluğun en ilginç özelliklerinden biri de bu çelişki.

Birçok kişi apartman grubundaki komşusunun telefonuna ulaşabiliyor, ancak yüz yüze karşılaştığında ismini hatırlamakta zorlanabiliyor.

Uzmanlar, dijital iletişimin pratik avantajlar sağladığını ancak gerçek komşuluk bağlarının hâlâ insan ilişkileriyle güçlendiğini belirtiyor. Aynı mesajlaşma grubunda olmak tek başına yakınlık oluşturmuyor. Asıl önemli olanın zor zamanlarda birbirine destek olabilmek olduğu ifade ediliyor.

Yalnızlaşan şehirlerde komşuluk daha değerli hale geliyor

Uzmanlara göre tek başına yaşayan bireylerin sayısındaki artış da komşuluk ilişkilerinin önemini artırıyor.

Özellikle yalnız yaşayan yaşlı bireyler için güvenilir bir komşu, günlük yaşamda önemli bir destek kaynağı olabiliyor. Acil durumlarda, sağlık problemlerinde veya basit günlük ihtiyaçlarda yakın çevrede güvenilebilecek insanların bulunmasının yaşam kalitesine katkı sağladığı belirtiliyor.

Bu nedenle komşuluk yalnızca kültürel bir alışkanlık değil, aynı zamanda sosyal destek mekanizması olarak da değerlendiriliyor.

Yüzlerce çevrim içi arkadaş yalnızlığı bitirmiyor

Uzmanlar, özellikle gençlerin dijital ortamda çok sayıda bağlantıya sahip olmasına rağmen kendilerini yalnız hissedebildiğine dikkat çekiyor.

Çünkü yalnızlığın ölçüsü çevredeki insan sayısıyla değil, ihtiyaç duyulduğunda güvenilebilecek kişi sayısıyla ilgili. Sosyal medya hesaplarında yüzlerce kişi bulunması, bireyin yaşadığı çevreye aidiyet duyduğu anlamına gelmiyor.

Bu noktada komşuluk ilişkileri, insanların gerçek yaşamda kurduğu sosyal bağların önemli bir parçası olmaya devam ediyor.

Afetlerde ilk destek çoğu zaman komşudan geliyor

Uzmanlar, komşuluğun yalnızca gündelik yaşam açısından değil, kriz dönemlerinde de hayati önem taşıdığını vurguluyor.

Özellikle deprem, yangın ve benzeri acil durumlarda profesyonel ekipler ulaşana kadar ilk desteği verecek kişinin çoğu zaman komşular olduğu belirtiliyor.

Bu nedenle güçlü komşuluk ilişkileri sadece sosyal dayanışma değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik açısından da önem taşıyor.

Yeni dönemin komşuluğu farklı olacak

Uzmanlara göre amaç geçmişteki komşuluk modelini birebir geri getirmek değil.

Günümüz yaşam koşullarına uygun, dijital imkanlardan yararlanan ancak insan ilişkilerini de güçlendiren yeni bir komşuluk kültürü oluşturmak gerekiyor. Mahalle etkinlikleri, ortak yaşam alanları, parklar ve yerel dayanışma ağları bu süreçte önemli rol oynayabiliyor.

Kent yaşamı insanları birbirine fiziksel olarak yakınlaştırırken, gerçek komşuluk ilişkilerinin oluşması için yalnızca yan yana yaşamak yeterli olmuyor. Uzmanlar, modern dönemde komşuluğun bitmediğini, sadece farklı bir biçime dönüştüğünü belirtiyor. Telefon rehberinde kayıtlı olan ama adı bilinmeyen komşuların yaşadığı bu yeni dünyada, dayanışmanın ve güven duygusunun korunması her zamankinden daha değerli görülüyor.

Trabzon'da sağanak hayatı olumsuz etkiledi

Trabzon'un bazı ilçelerinde sağanak yaşamı olumsuz etkiledi

22.11.2026 00:18:00 / Güncelleme: 22.11.2026 00:21:02
AA
 
Trabzon'da sağanak hayatı olumsuz etkiledi
Trabzon'da sağanak hayatı olumsuz etkiledi

Kentte dün gece saatlerinden itibaren aralıklarla süren sağanak nedeniyle Ortahisar ilçesinin Boztepe ve Bulak mahallelerindeki bazı noktalarda heyelan meydana geldi.

Akçaabat, Maçka ve Vakfıkebir ilçelerindeki bazı mahallelerde ise sağanak heyelan ve su baskınına yol açtı.

Tonya ilçesinde sağanak nedeniyle debisi yükselen Canikdere Şelalesi, tedbir amacıyla bir süre ziyaretçi girişine kapatıldı.

Araklı ilçesine bağlı Pervane Mahallesi'nde dereden geçmeye çalışan koyun sürüsü akıntıya kapıldı. Sürü sahibi Fethi Akgün, dereye girerek koyunları kurtardı.

Büyükşehir Belediyesi ekiplerince, olumsuzluk yaşanan bölgelerde çalışma başlatıldı.

İş makineleri aracılığıyla müdahalede bulunan ekipler, mazgallarda temizlik çalışması gerçekleştirdi. 

İstanbul'un bazı ilçelerinde dolu ve sağanak etkili oldu

İstanbul'un Silivri ve Çatalca ilçelerinde etkili olan dolu yağışı yolları ve kaldırımları beyaza bürüdü, Büyükçekmece'de sağanak nedeniyle caddeler suyla doldu

21.11.2026 19:40:00
AA
 
İstanbul'un bazı ilçelerinde dolu ve sağanak etkili oldu
İstanbul'un bazı ilçelerinde dolu ve sağanak etkili oldu
Silivri'nin Akören Mahallesi ile Çatalca'nın bazı bölgelerinde dolu yağışı etkili oldu.

Aniden bastıran dolu nedeniyle, yollar ve kaldırımlar kısa sürede beyaza büründü.

Bazı vatandaşlar araçlarını kapalı alanlara çekerken, bazıları ise üzerlerini örtülerle kapatarak doluya karşı önlem aldı.

Büyükçekmece'de ise sağanak etkisini gösterdi.

Ulus Mahallesi Çiğdem Caddesi ve çevresi ile İstiklal Caddesi'nde yağış nedeniyle su birikintileri oluştu.

Dolu ve sağanağa trafikte yakalanan sürücüler dikkatli ilerledi.

Kolesterol hakkında 4 tehlikeli yanlış bilgi!


 
Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de önde gelen ölüm nedenleri arasında başı çeken kalp ve damar hastalıkları son yıllarda gençlerin de kapısını sık çalıyor.
 

21.11.2026 18:53:00
Ömer Nezir
 
Kolesterol hakkında 4 tehlikeli yanlış bilgi!
Kolesterol hakkında 4 tehlikeli yanlış bilgi!

Günümüzde yanlış yaşam alışkanlıklarıyla birlikte kalp ve damar sağlığını tehdit eden en önemli risk faktörlerinden biri olan yüksek kolesterol, kalp krizi ve inme gibi yaşamı tehdit eden hastalıkların riskini artırabiliyor. Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, toplumda kolesterol hakkında doğru sanılan bazı yanlışların hayati riske neden olabildiğini vurguluyor.

Kolesterolü düşürmek için yaşam tarzı önerileri!

Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Rasih Sonsöz, kolesterolü düşürmeye katkı sağlayabilecek 5 sağlıklı alışkanlığı şöyle açıkladı:

Kalp dostu beslenin

Kolesterolü beslenme yoluyla düşürmenin en etkili yolu; doymuş ve trans yağ tüketimini azaltmaktır. Sebze, meyve, kuruyemiş, kuru baklagil, tam tahıllar, lifli gıdalar ve balığa sofranızda daha fazla yer verin. Çok düşük karbonhidratlı veya keto diyetleri çoğunlukla doymuş yağdan zengin olduğundan LDL kolesterolü yükseltebilir. Büyük bir beslenme değişikliği yapmadan önce sağlık profesyoneline danışın.

Düzenli fiziksel aktivite yapın

Düzenli hareket etmek LDL (kötü) kolesterolü düşürmeye, HDL (iyi) kolesterolü yükseltmeye yardımcı olur. Yürüyüş, yüzme veya bahçe işleri gibi keyif aldığınız bir aktiviteyi haftada yaklaşık 150 dakika orta şiddette yapmak kolesterol dengesini ve kalp sağlığını destekler.

Sigarayı bırakın

Sigara ve elektronik sigara, HDL (iyi) kolesterolü düşürür. Sigarayı bırakmak trigliseritlerin düşmesine, HDL kolesterolün yükselmesine ve damarların daha iyi çalışmasına yardımcı olur. Sigara kullanmayanların da sigara dumanına maruz kalmaktan kaçınması gerekir.

Sağlıklı kiloya ulaşın ve koruyun

Fazla kilonuz varsa kilo vermek LDL kolesterolü ve trigliseritleri düşürmeye yardımcı olabilir. Sağlıklı kiloya ulaşmak ve korumak; LDL (kötü) kolesterolü düşürür ve kalp krizi ile inme riskini azaltır.

Günde 7-9 saat dinlendirici şekilde uyuyun

Yetersiz ve düzensiz uyku; düşük HDL ile yüksek LDL ve trigliserit düzeyleriyle ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle her gün aynı saatlerde uyuyup uyanmaya çalışın ve dinlendirici bir uyku için sakin bir ortam oluşturun. Günde 7-9 saatlik düzenli uyku, vücudun kolesterol dengesini korumasına destek olur.

THY, COP31 fırsatını kaçırmadı!


 
THY, COP31 sayesinde ciddi gelir elde etti. THY, İstanbul-Antalya güzergahında normalde 2 bin 122 liraya inen iç hat biletini yolcu yoğunluğu nedeniyle 7 bin liraya, 9 bin 218 lira olan Business Class biletini ise 19 bin 717 liraya sattı. 

21.11.2026 16:46:00
Ömer Nezir
 
THY, COP31 fırsatını kaçırmadı!
THY, COP31 fırsatını kaçırmadı!

THY, COP31 sayesinde ciddi gelir elde etti. THY, İstanbul-Antalya güzergahında normalde 2 bin 122 liraya inen iç hat biletini yolcu yoğunluğu nedeniyle 7 bin liraya, 9 bin 218 lira olan Business Class biletini ise 19 bin 717 liraya sattı.

THY'nin COP31'in sona erdiği dünkü Antalya-İstanbul uçuşları tümüyle doluydu. 21 ve 22 Kasım'daki Antalya-İstanbul Havalimanı uçuşları da tümüyle dolu! Ortada bir de tezat var! Havayolu şirketleri iklimi en fazla olumsuz etkileyen kuruluşlar arasında yer alıyor.

Sonbaharda sıklaşan migren ataklarından kurtulmak için bunları yapınn!


 
 
Ülkemizde son yıllarda görülme sıklığı artan ve her 6 yetişkinden birini etkileyen migren, yoğun stres, düzensiz uyku ve ekran karşısında geçirilen uzun saatler başta olmak üzere birçok etkenle tetiklenebiliyor. O etkenlerden birinin de sonbahara özgü özellikler olduğu belirtiliyor.

21.11.2026 15:11:00
Ömer Nezir
 
Sonbaharda sıklaşan migren ataklarından kurtulmak için bunları yapınn!
Sonbaharda sıklaşan migren ataklarından kurtulmak için bunları yapınn!


Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Emel Ur Özçelik, migren beyninin ani değişimlere oldukça duyarlı olduğuna işaret ederek,  "Sonbahar da; hızlı hava değişimleri, kısalan günler ve okul- iş temposunun yeniden başlaması dolayısıyla migrenli hastalar için zorlu bir dönemdir. Hastaların en az yarısı değişen hava koşullarının migrenlerini tetiklediğini bildirirken, mevsim geçişlerinde atak sayısının arttığını görmekteyiz" dedi.

Kadınlarda daha sık görülüyor

Kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat fazla görülen ve herkeste farklı seyreden migrenin, yaşam kalitesini büyük ölçüde düşürdüğünü belirten Doç. Dr. Özçelik, "Bazı hastalar şikayetlerini 'başımın içinde nabız atıyor', 'gözüm oyuluyor, çivi çakılıyor', 'ışığa bakamıyorum, sese tahammül edemiyorum', 'hayat duruyor, kımıldayamıyorum' şeklinde tarif ediyorlar. Migren atağı sırasında karanlık bir odaya çekilmeden duramayan, işinden ve ailesinden kopan çok sayıda hasta görüyoruz. Çoğu hastanın, ağrıya rağmen işine devam etmek durumunda kalması ise ağrı süresinin uzamasına ve hastaların acil servislere başvurmasına yol açabiliyor" diye konuştu.. Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Emel Ur Özçelik, sonbaharda migreni tetikleyen 8 etkeni anlattı.

Ani hava ve basınç değişimleri

Sonbaharda ani sıcaklık düşüşleri, yağmur, rüzgar ve hava basıncında dalgalanmalar, migrene yatkın beyinde ağrı yollarını kolayca uyararak ataklara yol açabilir. Bu nedenle hava durumunu takip ederek hazırlıklı olmak, büyük bir değişim beklenen günlerde uyku, beslenme ve su tüketimine daha fazla özen göstermek, gün içinde dışarı çıkmak ve fiziksel olarak aktif kalmak atağı önleyebilir veya ağrı şiddetini azaltabilir.

Kısalan günler ve bozulan uyku düzeni

Günler kısalırken vücudun biyolojik saati de bu sürece uyum sağlamada zorlanabilir. Bu değişim, her ikisi de migrenle yakından ilişkili olan uyku ve hormon ritimlerini bozabilir. Migrenli beyin düzenden hoşlanır; az uyumak kadar özellikle hafta sonları sıkça yapılabilen fazla uyumak da atakları tetikleyebilir. Hafta sonları dahil her gün yaklaşık aynı saatte yatmak ve uyanmak fayda sağlar.

Okul ve iş temposuyla artan stres

Yaz tatilinin ardından sonbaharda okulların açılması, iş yükünün artması ve yoğun tempo migrenin temel etkenlerinden olan stres seviyesini artırır. Duygu durumundaki ani değişimler de tetikleyici olduğundan dolayı, yoğun stres sonrası rahatlama döneminde de ataklara sık rastlanır. Bu nedenle; işlerimizi planlayıp küçük parçalar halinde yapmak, çalışırken kısa molalar vermek, düzenli yürüyüş ve nefes egzersizleri gibi basit yöntemler stresi kontrol ederek migren ataklarının sıklığını azaltmaya yardım eder.

Öğün atlamak,  beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve aşırı kafein

Kahvaltıyı ihmal etmek, uzun süre aç kalmak ve çay-kahve tüketiminde aşırıya kaçmak migren ataklarına yol açabilir. Bu nedenle; öğünlere dikkat etmek, uzun süre aç kalmamak, çantada sağlıklı bir ara öğün bulundurmak ve kafein tüketiminde aşırıya kaçmamak önemlidir. Diğer taraftan sonbaharla birlikte kapalı ortamlarda vakit geçirilirken fast-food ve paketli gıda tüketiminin artması da tetikleyici olabilir, dikkatli olmakta fayda var.

Az sıvı tüketmek, susuz kalmak

Yazın sona ermesiyle susuzluk hissindeki azalma nedeniyle yetersiz sıvı alımı da migrenli kişide atak başlatmaya yetebilir. Susamayı beklemeden gün içine yayılmış şekilde su içmeye özen göstermek çok önemlidir. Masamızda bir su şişesi bulundurmamız bu alışkanlığı kazanmayı kolaylaştırır.

Kapalı ortamlar, keskin kokular ve hava kirliliği

Sonbaharla birlikte kapalı ve az havalandırılan ortamlarda daha fazla zaman geçirmek, ısıtma sistemleriyle hava kirliliğine maruz kalmak, parfüm, sigara dumanı, temizlik ürünleri gibi keskin kokuları daha yoğun hissetmek migrene yatkın kişilerde atakların tetiklenmesini kolaylaştırır. Bulunduğumuz ortamları günde birkaç kez havalandırmak, sigara dumanından ve tetikleyici olduğunu bildiğiniz kokulardan uzak durmak önemlidir.

Grip, soğuk algınlığı ve alerjenler

Sonbaharda artan üst solunum yolu enfeksiyonları ve alerjenler baş ağrısına neden olabilirken, ateş, enfeksiyon, burun tıkanıklığı, uyku kalitesinin bozulması migren ataklarını tetikleyebilir.

Sık sık ağrı kesici içmek, reçetesiz ilaç kullanmak

Reçetesiz ilaçların bilinçsizce kullanılması ve sık sık ağrı kesici içmek de migren ataklarına yol açabilir. Ayda 10–15 günden fazla ağrı kesici kullanmak, 'ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı' denen ve ağrıyı kronikleştiren bir kısır döngüye yol açabildiğinden dolayı, ağrı kesiciyi hekim önerisiyle kullanmak, ataklar sıklaştıysa koruyucu tedavi için Nöroloğa başvurmak gerekir.

Baş ağrısı günlüğü tutun

Migren ataklarını kontrol etmek için baş ağrısı günlüğü tutmanın büyük fayda sağladığını belirten Doç. Dr. Emel Ur Özçelik, şöyle konuştu: "Kendi tetikleyicilerinizi belirlemek için bir baş ağrısı günlüğü tutun. Ağrının ne zaman başladığını, ne kadar sürdüğünü ve ağrı öncesinde neler yaptığınızı not edin. Uyku düzeni, öğünler, stres, hava değişimi, parfüm ya da temizlik malzemesi kullanmak/maruz kalmak ve tüketilen yiyecek-içecekler gibi ayrıntıları not etmek, kişisel tetikleyicileri fark etmeyi kolaylaştırır. Ayrıca kullanılan ilaçları ve ağrının şiddetini de günlüğe eklemek, doktorun değerlendirmesine yardımcı olur. Bu basit kayıtlar, uygun tedavi planının oluşturulmasında önemli birer yol gösterici olabilir."

"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı

Sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen "fon soruşturması" kapsamında Gildencrest Capital hakkında, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından rapor hazırlandığı bildirildi

21.11.2026 13:53:00
AA
 
"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı
"Fon soruşturması"ndaki "Gildencrest Capital" için MASAK raporu hazırlandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan açıklamada, yürütülmekte olan "fon soruşturması" kapsamında, MASAK tarafından "Gildencrest Capital" isimli aracı kurumla ilgili düzenlenen raporun Başsavcılığa gönderildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu aracı kurumun 2011 yılında Londra'da mukim olarak "Tera Europe" adıyla açıldığı, şirketin yüzde 49'unun Emre Tezmen'e, yüzde 40'ının Oğuz Tezmen'e ait olduğu ifade edildi.

Şirketin adının 2024 yılında "Gildencrest Capital" olarak değiştirildiği bildirilen açıklamada, "Gildencrest Capital'in Londra'da mukim olmasına karşın fiilen işlerin İstanbul'dan ve Tera'nın kendi çalışanlarıyla yönetildiği, bağlantılı şirketlerin başına kağıt üzerinde Tera'nın eski makam şoförü ve büro memurunun konulduğu tespit edilmiştir. Gildencrest Capital'in Türkiye'deki banka hesaplarından dokuz yılda 21 milyar lira geçtiği, bu paranın 11,9 milyar lirasının Tera Yatırım'dan geldiği, 6,3 milyar lirasının ise başta Mehmed Nureddin Çevik olmak üzere 19 kişi tarafından yatırıldığı belirlenmiştir." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

"İşlem emirlerinin Londra'dan İsviçre'deki Century City'ye, oradan da Borsa İstanbul'a gönderildiği, borsada işlemi yapan 'yabancı yatırımcı' olarak göründüğü, arkasındaki isimlerin ise kayıtlara yansımadığı anlaşılmıştır. Hisselerin yabancı hesap adına alınıp satıldığı için kazancın da yurt dışındaki hesapta biriktiği, hisse işlemlerinden elde edilen kazancın yaklaşık 7,8 milyar lira olduğu görülmüştür. Paranın bir bölümünün ise doğrudan yurt dışına çıkarıldığı, 6,3 milyar liranın Çekya ve Londra'daki hesaplara gönderildiği, bunun yalnızca 2,2 milyar lirasının geri döndüğü, 4,1 milyar lira dışarıda kaldığı, dışarıda kalan paranın 3,4 milyar lirasının ise Tera Yatırım'a ait olduğu belirlenmiştir."

2026'nın ilk aylarında yurt dışındaki hesaptan iki büyük ödeme yapıldığı kaydedilen açıklamada, "Enver Çevik'in İsviçre'deki hesabına 4,5 milyar lira, Muhammed Yarız'ın İsviçre'deki hesabına 0,5 milyar lira gönderildiği, benzer tarihte Burhan Tunç Özkan'a 1 milyar lira ödendiği tespit edilmiştir. Gildencrest Capital'in yeni bir saklama hesabı açtığı, kasımda 504 milyon lira değerinde hissenin Bahamalar'daki bir banka hesabına aktarıldığı, 1,95 milyar liralık hissenin aktarımının ise son anda MASAK tarafından durdurulduğu bildirilmiştir. Bu paranın TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabına yatırılması için başsavcılığımızca karar alınmış, ayrıca yurt dışına çıkarılan malvarlıklarının ülkemize iadesi konusunda adli istinabe yoluna başvurulmuştur." ifadelerine yer verildi. 

'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor


 
Birinci Dünya Savaşı sırasında Medine'yi 2 yıl 7 ay boyunca savunan, askeri dirayeti ve kararlılığı nedeniyle "Çöl Kaplanı" olarak anılan Fahreddin Paşa, vefatının 78. yılında hayırla yad ediliyor.
 

21.11.2026 11:46:00 / Güncelleme: 21.11.2026 12:18:38
Haber Merkezi/AA
 
 'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor
 'Çöl Kaplanı' Fahrettin Paşa rahmetle yad ediliyor

Soyadı Kanunu'nun ardından Türkkan soyadını alan Ömer Fahreddin Paşa, 1868'de bugün Bulgaristan sınırları içinde bulunan Rusçuk'ta dünyaya geldi. Dedesi 3. Selim'in kurduğu Nizam-ı Cedid Ordusu'nda topçubaşı olarak görev yapan Ömer Ağa, babası ise Tuna Vilayeti Posta ve Telgraf Müdürü olarak görev yapan Mehmed Nahid Efendi olan Fahreddin Paşa'nın annesi Fatma Adile Hanım ise Mohac Meydan Muharebesi'nin kazanılmasında önemli payı olan Akıncı Bali Bey'in soyundan geliyor.

Kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı

Fahreddin Paşa, 93 Harbi'nin (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ardından ailesiyle İstanbul'a geldi. Harp Okulunu 1888'de, Erkan-ı Harbiyye'yi ise 1891'de bitiren Fahreddin Paşa, kurmay yüzbaşı olarak orduya katıldı. Askerlik hayatı boyunca farklı bölgelerde görev yapan Paşa, Balkan Savaşı sırasında Çatalca savunmasındaki başarısıyla Edirne'nin geri alınmasında rol oynadı.
Osmanlı Devleti'nin 1914'te Birinci Dünya Savaşı'na girmesi üzerine miralay (albay) rütbesiyle 4. Ordu'ya bağlı 12. Kolordu Kumandanı olarak Musul'da görev yapan Fahreddin Paşa, 25 Kasım 1914'te mirlivalığa (tuğgeneral) terfi etti. 26 Ocak 1915'te 12. Kolordu'daki görevinin yanı sıra 4. Ordu kumandan vekilliğine getirildi.
Bu dönemde Urfa, Zeytun, Haçin ve Musadağı'ndaki Ermeni ayaklanmalarının bastırılmasında görev alan Fahreddin Paşa'nın askeri kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri ise Hicaz'daki gelişmeler oldu.

'Hain' Şerif Hüseyin isyanı üzerine Medine'ye gönderildi

İngilizlerle anlaşan Mekke Şerifi Hüseyin'in Osmanlı Devleti'ne karşı isyana hazırlandığı haberinin alınması üzerine Fahreddin Paşa, 4. Ordu Kumandanı Cemal Paşa tarafından 28 Mayıs 1916'da Medine'ye gönderildi. 31 Mayıs'ta şehre ulaşan Paşa, yaptığı incelemelerin ardından Şerif Hüseyin'in kısa süre içinde isyan edeceğini Cemal Paşa'ya bildirdi.
İngiliz ajanı Şerif Hüseyin ve dört oğlu, 3 Haziran 1916'da Medine çevresindeki demir yolu ve telgraf hatlarını tahrip ederek isyanı başlattılar. 5-6 Haziran gecesi Medine karakollarına saldıran isyancılar, Fahreddin Paşa'nın aldığı tedbirler sayesinde geri püskürtüldü.

Hainlere dersini verdi

İsyancıların sayısının yaklaşık 50 bin, Hicaz bölgesindeki Osmanlı askerlerinin sayısının ise 15 bin civarında olduğu bu dönemde Fahreddin Paşa karşı harekata geçti. Bazı bölgelerde isyancıları yenilgiye uğratan Paşa, 15 Temmuz 1916'da yeni birliklerle takviye edilen Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi Kumandanlığına getirildi.
İsyancılar, Mekke Valisi Galib Paşa'nın tedbirsizliği nedeniyle genel saldırıya geçerek Cidde, Mekke ve Taif'i ele geçirdi. Fahreddin Paşa'nın savunduğu Medine dışında Hicaz'daki büyük merkezlerin önemli bölümü isyancıların kontrolüne geçti. Kanal Harekatı'nın devam etmesi nedeniyle bölgeye yeni asker gönderilemezken Paşa, elindeki kısıtlı imkanlarla Medine'nin savunmasını sürdürdü.
Şehir ve çevresinde güvenlik hattı oluşturmak amacıyla Aşar Boğazı, Bi'riderviş, Bi'riabbas ve Bi'rireha mevkilerini isyancılardan temizleyen Fahreddin Paşa, 29 Ağustos 1916'da Medine çevresinde yaklaşık 100 kilometrelik emniyet şeridi oluşturdu. İstanbul'dan sürekli takviye kuvvet talep etmesine rağmen dönemin şartları nedeniyle bu talepler karşılanamadı.

Kısıtlı imkanlarla 2 yıl 7 ay süren müdafaa

Medine'nin Suriye ile bağlantısını sağlayan Hicaz demir yolunun korunması zamanla güçleşti. Bedevilerin Şerif Hüseyin ve İngilizlerin safına geçmesi, demir yolu hattına yönelik saldırılar ve İngiliz casusu Lawrence'ın rayları dinamitle tahrip ettirmesi şehrin dış dünyayla irtibatını önemli ölçüde kesti.
Demir yolu bağlantısının zayıflaması ve iaşe imkanlarının azalması üzerine Medine'nin tahliyesine karar verildi. Önce yeni tayin edilen Mekke Emiri Şerif Haydar Paşa ailesiyle birlikte şehirden ayrıldı. Ardından yerli halk Şam'a gönderildi. Fahreddin Paşa ise emrinde kalan az sayıdaki kuvvetle hem çöl yolunu hem de şehri savunmaya devam etti.
Hicaz demir yolunun Medine'ye yakın Müdevvere İstasyonu'nun düşman eline geçmesinin ardından şehir isyancılar tarafından kuşatıldı. Dışarıdan yardım ulaştırılamayan Medine'de halk ve asker arasında açlık ve hastalık baş gösterdi. Buna rağmen Fahreddin Paşa müdafaayı sürdürdü.
Kuşatma öncesinde İstanbul hükümetinin kalenin tahliye edilmesi yönündeki teklifine karşılık Paşa, "Medine Kalesi'nden Türk bayrağını ben kendi elimle indiremem, eğer mutlaka tahliye edecekseniz buraya başka bir kumandan gönderin" cevabını verdi.
Fahreddin Paşa ve askerleri bir yandan düşman kuvvetleriyle, diğer yandan açlık ve hastalıkla mücadele ederken Osmanlı Devleti savaşta yenilgiye uğradı ve 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzaladı. Mütarekenin 16. maddesi uyarınca teslim olması gereken Paşa, kendisine ulaşan ilk bildirimleri hem teyit etmek hem de zaman kazanmak istedi.
Halifeden gelmediği gerekçesiyle İstanbul hükümetinin gönderdiği yüzbaşının tebliğini kabul etmeyen Fahreddin Paşa, İngilizlerin ve Şerif Hüseyin'in kuvvetlerinin teslim çağrılarına da karşılık vermedi. Daha sonra padişahın imzasını taşıyan teslim emri kendisine ulaştırıldı. Askerlerin çoğu hasta, cephane, ilaç ve giyecek stoklarının tükenmiş olmasına rağmen direnişini sürdüren Paşa, sonunda kendi subaylarının da baskısıyla teslim olmayı kabul etti.

Direnişe devam

Teslim şartlarında, Hicaz Kuvve-i Seferiyyesi Kumandanı Fahreddin Paşa'nın 24 saat içinde Haşimi kuvvetlerinin karargahında misafir edilmesi öngörülüyordu. Ancak Paşa, Ravza-i Mutahhara yakınındaki bir medreseye giderek önceden hazırlattığı yatağına uzandı ve buradan ayrılmayacağını bildirdi. Komutan vekili Necib Bey ve beraberindekiler tarafından 10 Ocak 1919'da götürülen Fahreddin Paşa'nın ardından Şerif Abdullah'ın kuvvetleri 13 Ocak'ta Medine'ye girdi. Böylece şehir, Mondros Mütarekesi'nden 72 gün sonra teslim edildi.

Kutsal Emanetler'i İstanbul'a gönderdi

"Mehmetçik" ifadesini resmi yazışmalarında kullanarak askeri terminolojinin bir parçası haline gelmesine öncülük eden Fahreddin Paşa, Medine müdafaası sırasında şehrin ve askerlerin güvenliğinin yanı sıra Mescid-i Nebevi'de muhafaza edilen Kutsal Emanetler'in korunmasına da önem verdi. Olası bir işgal ve yağma ihtimalini değerlendiren Paşa, Hazreti Muhammed'in kabrinde bulunan emanetlerin İstanbul'a nakledilmesini teklif etti. Hükümetin sorumluluğu kendisinde olmak şartıyla kabul ettiği teklif üzerine bir komisyon kuruldu. Emanetler tek tek kontrol edilerek kayıt altına alındı ve 2 bin askerin koruması altında İstanbul'a gönderildi.
Kutsal Emanetler arasında Hazreti Peygamber'i ziyarete gelenler ve farklı dönemlerdeki yöneticiler tarafından gönderilen hediyeler bulunuyordu. Kur'an-ı Kerim gibi yazma eserlerin yanı sıra altın, gümüş ve değerli taşlarla süslenmiş çeşitli eşya ve araç gereçlerden oluşan emanetler bugün Topkapı Sarayı'nda sergileniyor.
İngilizler tarafından "Türk Kaplanı" ve "Çöl Kaplanı" olarak adlandırılan Fahreddin Paşa, 27 Ocak 1919'da savaş esiri olarak Mısır'a gönderildi. 5 Ağustos'ta ise Malta'ya sürgün edildi. Sürgün sırasında işgalci devletlerin kurdurduğu mahkeme tarafından ölüme mahkum edilen Paşa, Ankara hükümetinin girişimleri sonucunda 8 Nisan 1921'de Malta'dan kurtuldu.

Kabil sefirliği yaptı

Malta'dan kurtulmasının ardından Berlin'de Enver Paşa ile karşılaşan Fahreddin Paşa, onun daveti üzerine Moskova'ya geçti ve burada İslam İhtilal Cemiyetleri İttihadı Kongresi'ne katıldı. Milli Mücadele'ye katılmak üzere 24 Eylül 1921'de Ankara'ya gelen Paşa, 9 Kasım 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Kabil sefirliğine tayin edildi. Türk-Afgan dostluğunun gelişmesinde önemli rol oynayan Fahreddin Paşa, görev yaptığı dönemde Afganistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağladı, Milli Mücadele'ye maddi desteklerin gönderilmesini sağladı.
Sefirlik görevinin 1926'da sona ermesi üzerine Türkiye'ye dönen Fahreddin Paşa, 5 Şubat 1936'da tümgeneral rütbesiyle ordudan emekliye ayrıldı.
Fahreddin Paşa'nın, Ayşe Sıdıka Hanım'la evliliğinden kendileri de daha sonra generalliğe kadar terfi eden Mehmet Selim, Mehmet Orhan, Ayhan ve Subhiye isimli dört çocuğu oldu.

Kabri Aşiyan Mezarlığı'nda

Hayatının son dönemini Türkiye'de geçiren Fahreddin Paşa, 22 Kasım 1948'de 80 yaşında vefat etti. Vasiyeti üzerine Aşiyan Mezarlığı'na defnedilen Paşa, Medine müdafaasıyla özdeşleşen adı ve "Çöl Kaplanı" lakabıyla tarihteki yerini aldı.

KOAH’ın gözden kaçan 7 belirtisi


 
 
 
Sabahları öksürerek uyanmak, merdiven çıkarken eskisinden daha çabuk yorulmak ya da kısa bir yürüyüşte nefes nefese kalmak… Çoğu zaman yaşa, sigaraya veya kondisyon eksikliğine bağladığımız bu yakınmalar, ciddi bir akciğer hastalığı olan ve sinsice ilerleyen KOAH’ın ilk habercileri arasında yer alabiliyor.

21.11.2026 11:29:00
Ömer Nezir
 
KOAH’ın gözden kaçan 7 belirtisi
KOAH’ın gözden kaçan 7 belirtisi

Uzman hekimler, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH'ın (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) genellikle yıllarca fark edilmeden sinsice ilerlediğini belirtiyor. Bazı erken sinyallerin gözden kaçmaması kritik önem taşıyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, KOAH'ın en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu, ancak sigara içmediği halde sigara dumanına maruz kalma, özellikle sonbahar-kış aylarında hava kirliliği, evlerde kullanılan odun ve kömür gibi yakıtların dumanı, mesleki toz ve kimyasal maruziyetlerle genetik yatkınlığın da bu sinsi hastalığa yol açabildiğini belirtti. Prof. Dr. Tülek, "Özellikle gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımı da endişe vericidir. Elektronik sigaraların solunum yollarını tahriş ederek ciddi zararlar verebildiği bilinmektedir. Bu nedenle elektronik sigaraları güvenli bir alternatif olarak görmek doğru değildir" dedi.


Ölüm nedenlerinde dünya üçüncüsü

KOAH'ın dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Tülek, ülkemizde de KOAH'ın da içinde bulunduğu solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3. sırada bulunduğunu belirterek, KOAH belirtilerinin erken dönemde tanınmasının, tedavide büyük önem taşıdığını vurguluyor. Prof. Dr. Tülek, 18 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, bu sinsi hastalığın gözden kaçabilen 7 erken belirtisini anlattı.

1. Sabahları tekrarlayan öksürük... Özellikle sigara kullanan kişiler sabah öksürüğünü normal kabul edebilmektedir. Oysa sabah öksürüğü alışılması gereken bir durum değil, vücudumuzun bize verdiği bir uyarı olabilir.
2. Sürekli veya tekrarlayan balgam çıkarma. Her sabah balgam çıkarıyor olmak normal değildir.
3. Merdiven çıkarken veya yokuş yürürken nefes darlığı... KOAH'ın en karakteristik belirtilerinden biridir. Başlangıçta yalnızca hızlı yürüyüşte veya merdiven çıkarken hissedilir. Kişi çoğu zaman bunu yaşına ya da hareketsizliğine bağlar. Oysa eskiden rahatlıkla yapılan aktivitelerde nefes darlığı gelişmesi önemli bir uyarıdır.
4. Nefes alıp verirken hırıltı veya ıslık sesi.
5. Göğüste sıkışma veya baskı hissi. Bu yakınma KOAH'a eşlik edebilse de kalp hastalıkları dahil farklı nedenlerle de ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.
6. Sık tekrarlayan veya uzun süren solunum yolu enfeksiyonları. Her kış tekrarlayan bronşit atakları, enfeksiyon sonrasında haftalarca devam eden öksürük ve balgam yakınmaları altta yatan bir hava yolu hastalığının işareti olabilir.
7. Çabuk yorulma ve günlük hareketlerin azalması...

Hasar geri döndürülemiyor ama ilerleyişi yavaşlatmak mümkün


Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, KOAH'ın erken sinyalleri arasında yer alabilen belirtilerin bulunmasının mutlaka KOAH anlamına gelmeyeceğini ancak dikkatli olmak gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu: "Özellikle 40 yaş üzerinde, sigara öyküsü veya başka risk faktörleri bulunan kişilerde bu yakınmaların araştırılması gerekir. KOAH tanısı, solunum fonksiyon testi (spirometri) ile doğrulanır. KOAH'ta oluşmuş akciğer hasarı tümüyle geri döndürülemese de sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, düzenli fiziksel aktivite, gerekli aşıların yapılması ve gerektiğinde solunum rehabilitasyonu sayesinde hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabilir, yakınmalar azaltılabilir ve yaşam kalitesi artırılabilir."
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.