RECEP BAHAR/DETAY HABER

Kadir Has Üniversitesi Türkiye Çalışmaları Merkezi bünyesinde gerçekleştirilen "Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)" 2018 yılı sonuçları İstanbul'da açıklandı.

Araştırma, 12 Aralık 2018-4 Ocak 2019 tarihleri arasında Türkiye nüfusunun genel temsiliyetine sahip 26 kent merkezinde ikamet eden, 18 yaş ve üzeri bin kişi ile yüz yüze yapılan görüşmelere dayanıyor.

Türkiye'nin kimliği

2015 yılında araştırmaya ayrı bir siyasi tanımlama kategorisi olarak eklenen 'dindar' tanımlaması, o tarihten beri sürekli yükseliş göstererek, 2018'de yüzde 30.9'a ulaştı.

Aynı süre içerisinde kendisini siyasi açıdan muhafazakâr olarak tanımlayanlar ise sürekli düşerek, 2018'de yüzde 13.5 olarak tespit edildi.

Öte yandan kendini Cumhuriyetçi/Kemalist olarak tanımlayanlar 2017'ye göre 1 puan artarak, 2018'de 16.9 olurken, Sosyal Demokrat olarak tanımlayanlar 4 puan azalarak, yüzde 6.3 olarak tespit edildi.

Buna göre, Dindar/Muhafazakâr toplamı 2014'de yüzde 37.1 iken, 2017'ye kadar artarak yüzde 47.4'e ulaşmışken, araştırmada ilk kez bu toplam 2018'de gerileyerek yüzde 44.4 olarak tespit edildi.

İşsizlik bir numaralı sorun

Araştırma sonuçlarına göre, halk 2018 yılında işsizlik ve hayat pahalılığının ardından; FETÖ tehdidi ve terörle mücadeleyi Türkiye'nin en önemli sorunları olarak görüyor. 2017'deyüzde 17'lik oranla en önemli üçüncü sorun olarak görülen işsizlik, bu yıl yüzde 27'ye ulaşarak ülke sorunları arasında birinci sıraya yerleşti.

2016 yılında radikal bir artış gösteren FETÖ, 2017 yılındaki düşüşünü sürdürerek yüzde 18.1'den yüzde 16.2'ye gerileyerek 2018'de ülkenin en önemli üçüncü sorunu olarak tespit edildi.

"Türkiye'nin en önemli sorunu nedir?" sorusuna 'işsizlik' cevabını verenler 2017'de yüzde 17 iken bu sene yüzde 27'ye; 'hayat pahalılığı' cevabını verenler ise yüzde 13.2'den yüzde 17.8'e yükseldi.

Öte yandan, coğrafi olarak bakıldığında Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu hariç tüm bölgelerde en önemli sorun 'işsizlik' iken, Güneydoğu Anadolu bölgesinde 'hayat pahalılığı', Doğu Anadolu bölgesinde ise 'terör' en önemli sorun olarak görülmektedir.

Türkiye'de yaşamak mutlu etmiyor!

Ankete katılanlara sorulan "Türkiye'de yaşamaktan duyduğunuz memnuniyet seviyenizi öğrenebilir miyim" sorusuna yüzde 38.8 'mutluyum' cevabını verirken; yüzde 19.8 'mutsuzum' cevabını verdi.

Araştırma sonuçlarına göre Türkiye'nin yaklaşık yüzde 20'si imkânı olması durumunda yurtdışında yaşamayı tercih ediyor.

Bu tercihlerindeki en etkili ikinci motivasyon ise geçen sene büyük bir artış ile 'ekonomi' oldu. Seçmen bazında bakıldığında 'yurtdışında yaşamayı tercih edenlerin' ilk sırasında yüzde 33 ile HDP seçmenleri geliyor.

HDP'yi yüzde 21.7 ile CHP; yüzde 17.9 ile MHP ve yüzde 10.1 ile AK Parti seçmenleri takip ediyor.

Araştırmadan fırlayan dikkat çeken sonuçlar

• "Son bir yılda yaşanan ekonomik gelişmeler sizi nasıl etkiledi?" sorusuna toplumun yüzde 57.1'i ekonomik olarak daha kötüye gittiği şeklinde cevap verdi.

• Ankete göre, 2016 yılından beri 'başarılı' bulunma oranı artışta olan 'hükümetin ekonomi politikaları', 2018 yılında 2017'e göre 14.2 puan düşerek yüzde 33.5'e indi. Bu oranın 2016 yılının sonuçlarının gerisinde kaldığı gözlemlendi.

• Türk halkının yüzde 58.7'lik kesimi Türkiye'nin NATO üyeliğinin devam etmesi gerektiğini belirtirken; ankete katılanların yüzde 41.9'u Türkiye'nin NATO üyesi olmadan da güvenliğini sağlayabileceğini düşünürken, yüzde 34.8'si sağlayamayacağını düşünüyor.

• AB müzakerelerine devam edilmesi gerektiğini belirtenlerin oranı, yüzde 48.9 olarak gözlemlendi. Halkın Avrupa Birliği üyeliğini destekleme oranı 2014'te yüzde 71.4, 2015'te yüzde 65.1 olarak gözlemlenmişti.

• Bu yıl da ABD 17.6 puanlık artış ile yüzde 81.9'luk kesim için Türkiye'ye en çok tehdit oluşturan ülke oldu. Türkiye için tehdit oluşturduğu düşünülen ülkeler arasında yüzde 63.3'lük oran ile İsrail ikinci sırada yer aldı. Türkiye'nin en önemli dostu/müttefiki şeklinde ifade edilen ülke ise yüzde 63.6 ile yine Azerbaycan oldu. Azerbaycan'ı KKTC ve Pakistan takip etti.

• Ankete katılanların sadece yüzde 28.6'sı siyasette boşluk olduğunu düşünürken, 51.4'ü herhangi bir boşluk olmadığını düşünüyor.

• Geçtiğimiz yıla göre düşüş gösterse de, kamuoyunun yüzde 30.8'i halen Türkiye'de yargının siyasallaştığını düşünüyor.

• Araştırma sonuçlarına göre kamuoyuna en çok güvendiği kurumlar sorulduğunda, bu sene Jandarma önde çıktı. Jandarma hariç tüm kurumlara güven yüzde 55'in altında kaldı. 2017'de Cumhurbaşkanlığı kurumuna güven yüzde 56.5 olarak belirlenmişken, bu yıl bu oran yüzde 44.1 olarak tespit edildi. Ordu'ya olan güven yüzde 60'dan, yüzde 51.2'ye düştü. Bu düşüşe rağmen ikinci sırada yer aldı. En az güvenilen kurum ise, bu sene de değişmeyerek yüzde 31.9 ile yine medya oldu.

• Ankete katılanların yüzde 60.9'u hiç kitap okumuyor, yüzde 81.4'ü hiç tiyatroya gitmiyor.

• Geçtiğimiz yıla göre 'Günde ortalama TV izleme sıklığı' 0.6 saat artarak 3.5 saat olarak gözlemlendi.