Cemaatle namazın fazileti-I

Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın 'Büyük İslam İlmihali: Namaz' eserinde cemaat ile namazın fazileti hakkında şu bilgilere yer veriyor:

"Çok sayıdaki insan topluluğuna cemaat denir. Dikkat edilirse İslam'ın cemaat hâlinde icra edilmesi pek çok sosyal ve psikolojik hikmet ihtiva etmektedir. Cemaatle kılınan namaz ferdi kılınan namaza göre ise 27 derece üstün olması ki, bu konuda Peygamberimiz şöyle buyuruyor: "Cemaatle kılınan namazın sevâbı, tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece üstündür." (Mâlik, Salâtu'l-cemâat No.2, s.129; Şâfiî Sünen s.21; Ahmed, II, 473, 486; Müslim, Mesâcid No.245, s.449; Tirmizî, No.216; Nesâî, imâmet 42/2, II, 103; İbnu'l-Cârûd s.153; İbn Hibbân, No. 2051; Beyhakî, III, 60).

Yine cemaat hâlinde olmanın ferd hâlinde olmaktan daha hayırlı olduğunu ifade eden hadis-i şerifler mevcuttur. Allah Resûlü (s.a.a.) şöyle buyurdu: "İki birden hayırlıdır, üç ikiden, dört ise üçten hayırlıdır. Artık siz cemaat üzere olunuz. Çünkü Allah Teâlâ ümmetimi ancak hidâyet üzre toplamıştır." (Ömer Nasuhi Bilmen, 500 Hadis-i Şerif Tercümesi ve İzahı; Suyuti, Camiu's-Sagir, Ahmet b. Hanbel, Müsned).

Peygamber Efendimiz (s.a.a.) buyuruyor ki: "Cemaat, topluluk hâlinde rahmet, firkat, ihtilâf hâlinde de azap vardır." (Ömer Nasuhi Bilmen, 500 Hadis-i Şerif Tercümesi ve İzahı; İmamı Menâvî, El-künüzü'l-Hakayik; Deylemî).

Cuma namazının Müslümanların haftalık istişare ve durum değerlendirmesine vesile olmak gibi bir mânâ taşıması, kurbanın, zekâtın, haccın sosyal yardımlaşma ve dayanışma hususunda rükünler ihtiva etmesi, İslam'ın fert ve toplum dengesini nasıl en ideal mânâda gerçekleştirdiğini göstermektedir.

Şeytan, inananları Allah yolundan, Allah'ı anmaktan alıkoymak ister. Bu yolda hile ve desiselerinden biri de inananların aralarındaki bağı kopartmaktır. Böylece yalnız kaldıklarında onları daha kolay kandıracaktır. 

"Şeytan içki ve kumar yoluyla ancak aranıza düşmanlık ve kin sokmak; sizi, Allah'ı anmaktan ve namazdan alıkoymak ister. Artık (bunlardan) vazgeçtiniz değil mi?" (Maide: 5/91).

Muâz (r.a.)'dan; Peygamber Efendimiz (s.a.a.) buyuruyor ki: "Şeytan insanın kurdudur; tıpkı koyunun kurdu olduğu gibi. Sürüden ayrılıp ve bir kenara çekilen koyunu kapar. Sakın gruplara bölünmeyin. Topluluktan, tüm halktan ve mescidden ayrılmayın." (Taberânî, el-Mu'cemu'l-Kebîr'de. Ahmed, V, 232-3).

Ebu'd-Derdâ (r.a.)'dan; Allah Resûlü (s.a.a.) şöyle buyurdu: "Bir köy ya da bir çölde, üç kişi bir arada bulunup da cemaatle namaz kılmazlarsa, anla ki şeytan onlara üstün gelmiştir. Bu nedenle cemaatten ayrılma! Çünkü kurt, sürüden ayrılan koyunu kapar."

es-Sâib der ki: "Bununla cemaatle namaz kılmayı kastediyordu." Rezîn şunu ilave etti: "İnsanın kurdu şeytandır; onunla başbaşa kaldığında onu yer." (Ahmed, V, 196; VI,446; İbnu'l-Mübârek K.ez-Zühd No.1306; Ebû Dâvud, No.547; Nesâî, imâmet 48, II, 106-7; İbn Huzeyme, No.1486; İbn Hibbân, No.2098; el-Hâkim, I, 211, 246, 282).

Bunlar gibi nedenlerle cemaatle bir arada olmak övülmüş; cemaatten ayrılmak ise, yerilmiştir. Ebû Zer (r.a.)'dan; Peygamber Efendimiz (s.a.a.) buyuruyor ki: "Kim İslâm cemaatinden bir karış ayrılırsa, İslâm'ın kulpunu dibinden koparmış olur." (Ebû Dâvud, No. 4758).

İmam Rıza (a.s.) buyurdu ki: "Neden cemaat namazı karar kılındı, diye sorulacak olursa şöyle cevap verilir: İhlas, tevhid, esenlik ve ibadetin yalnızca Allah için olduğunu göstermek için… Çünkü bunun âşikâr edilmesi, doğu ve batıdakiler için Allah'ın birliğine delil ve hüccettir. Bu şekilde en azından İslam'ın zâhirini yerine getirip dikkat etmeleri ve insanların birbirlerine İslam ile şahitlikleri câiz ve mümkün olması içindir. Bunlara ilave olarak, iyilik ve takva için gâyet uygun olup birçok günahın da önünün alınması sağlanabilir." (Prof. Dr. Haydar Baş, İmam Rıza, s.342).

İmam Ca'fer (a.s.) şöyle buyurdu: "Mescidlerde namaz kılın, insanlarla iyi komşuluk edin, şahitliği yerine getirin ve cenazelere katılın. Çünkü sizin insanlara ihtiyacınız vardır. Onlar olmadan yaşayamazsınız. Hiç kimse hayatta yaşarken insanlardan müstağni kalamaz. İnsanların birbirlerine ihtiyaçları vardır." (Vesailü'ş-Şia, c.12, s. 6, hadis no 5, Usul-i Kafi'den naklen).

İmam Ca'fer (a.s.) buyurmuştur ki: "Bir kimse beş vakit namazı cemaatle kılıyorsa onun hakkında her türlü hayırlı zanda bulunabilirsiniz." (Prof. Dr. Haydar Baş, İmam Ca'fer, s.604; Hidâyet Önderleri, s.299, 300)." (devam edecek…)