logo
06 ŞUBAT 2026

Cumhurbaşkanlığı Sistemi (!)

09.01.2017 00:00:00
AKP-MHP koalisyonunun icat ettiği bu sistem, başkanlık kavramını perdelemek için anayasa değişiklik paketine yerleştirilmiştir.
Adı ne olursa olsun güçlendirilmiş bir devlet başkanının olduğu sistemleri yokladığımızda örnek ülkelere bakalım:
ABD
Başkanlık, yarı-başkanlık sistemine gösterilebilecek tek dikkate değer örnek ABD'dir. ABD'nin tarihinde yer alan, başlıca demokratik belge olan "Bağımsızlık Bildirgesi", Kongre'de ilân edildi. Başkanlık sistemi 1787'de oluşturulan Anayasa ile belirlenmiştir.
Latin-Amerika
Hemen hepsi başkanlık, yarı-başkanlık tarafından yönetilen bu ülkeler, sistemi ABD'den aldılar.
Sistem Latin Amerika'da Amerikancı diktatörleri üretti. Çok kanlı çatışmaların ve mücadelelerin ortamını hazırladı.
Filipinler
19. yüzyılın sonunda İspanya'dan koparak ABD'nin nüfuzuna giren Filipinler de başkanlık sistemini ABD'den aldı. Uygulamada birbirine benzeyen iki partinin dönüşümlü olarak iktidarı paylaşması anlamına gelen "Filipinler tipi demokrasi", görünüşte iki partili, pratikte tek partinin ülkeyi diktatörlükle yönettiği sistemin adıdır.
Sovyetler Birliği sonrası
Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ideolojik-siyasal etkisini artıran ABD, başkanlık sistemini eski Sovyet ülkelerine dayattı. ABD politikalarının amacı, bu ülkeleri biran önce Sovyet nüfuzundan kopartmak ve liderleri üzerinden denetim altında tutmaktı. Halen başkanlık, yarı-başkanlık sisteminin uygulandığı, demokratik geçmişleri zayıf bu ülkelerin demokrasiyi kurmada yaşadıkları sorunlar sürüp gidiyor. Meclis'in güçsüzlüğü, siyasal partilerin gelişip büyümelerini de engelliyor.
Son tahlilde diyeceğimiz odur ki;
1000 yıla yaklaşan demokrasi mücadelesinin temel alanı Meclis'tir. Bu gerçeği kavramadan çağdaş toplumu, bu toplumdaki siyasal gelişmeleri, akımları, partileri, insan hakları mücadelelerini anlamak mümkün değildir.
Yürütmeyi güçlendirmekten daha önemlisi ve gerekeni Meclis'i güçlendirmektir.
 
Prof. Dr. Ali Ünal Emiroğlu / diğer yazıları
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.