Dar spektrumlu LED ışıklar görsel performansı olumsuz etkileyebiliyor
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Metin Süleymanzade, dar spektrumlu LED aydınlatmanın retina metabolizması ve görsel performans üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini belirtti
02.02.2026 17:39:00 / Güncelleme: 02.02.2026 17:44:15
AA
AA
Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göz Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Metin Süleymanzade, dar spektrumlu LED aydınlatmanın retina metabolizması ve görsel performans üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini belirtti.
Hastaneden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Süleymanzade, University College London bünyesinde yürütülen ve "Nature Scientific Reports" dergisinde yayımlanan "LED aydınlatma (350-650nm), gün ışığı gibi daha geniş spektrumlarla (400-1500nm+) desteklenmediği sürece insan görsel performansını zayıflatıyor" adlı çalışmaya atıfta bulundu.
Süleymanzade, söz konusu araştırmanın LED aydınlatmanın biyolojik etkilerine dair önemli veriler sunduğunu ve LED ışıkların spektral yapısına dikkati çektiğini aktardı.
Araştırmada, günümüzde yaygın kullanılan LED aydınlatmanın insan gözünün evrimsel olarak uyum sağladığı geniş spektrumlu güneş ışığından belirgin biçimde farklı olduğunun gösterildiğini ifade eden Süleymanzade, şunları kaydetti:
"Özellikle dar dalga boylu LED ışıkların, hücresel enerji üretiminde rol oynayan mitokondri fonksiyonları üzerinde baskılayıcı etki potansiyeline sahip olabileceği ortaya konulmuş durumda. LED aydınlatmanın yoğun olduğu ortamlara geniş spektrumlu ışık eklendiğinde, bireylerin renk kontrast algısında anlamlı bir iyileşme gözleniyor ve bu etkinin belirli bir süre devam ettiği görülüyor. Bu sonuçlar, ışığın spektral yapısının görsel performans üzerinde etkili olduğunu gösteriyor."
"Retina metabolik açıdan son derece hassas"
Süleymanzade, retinanın vücuttaki yüksek metabolik aktiviteye sahip dokulara sahip, yoğun mitokondri içeren ve sürekli enerji üretimi gerektiren bir yapı olduğunu anlattı.
Bu nedenle ışığın spektral özelliklerinin retina metabolizması açısından önem taşıdığını vurgulayan Süleymanzade, klinik pratikte uzun süre yapay ışığa maruz kalan bireylerde kontrast algısında azalma ve görsel yorgunluk gibi yakınmalarla karşılaşabildiklerini ifade etti.
Süleymanzade, çalışmanın doğrudan hastalık sonucu ortaya koymaktan ziyade gözün ışık spektrumuna verdiği fizyolojik yanıtları gösterdiğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Işığın yalnızca parlaklığı değil, spektral içeriği de görsel sistem üzerinde belirleyici. Geniş spektrumlu ışıkla kontrast algısında iyileşme görülmesi, gözün fizyolojik olarak bu tür aydınlatmaya daha uyumlu olabileceğini düşündürüyor. Bu çalışmalar, fizyolojik olarak algılayamadığımız dalga boylarının, özellikle kızılötesi ışığın görme fonksiyonumuz ve genel vücut sağlığımız üzerinde faydalı etkileri olabileceğini de gösteriyor."
Uzun süreli LED maruziyetinin yalnızca görme konforu değil, uzun vadeli görsel performans açısından da dikkate alınması gerektiğine işaret eden Süleymanzade, özellikle hastaneler, bakım merkezleri ve kapalı çalışma alanlarında aydınlatma planlamasının sağlık perspektifiyle ele alınması gerektiğini vurguladı.
Süleymanzade, aydınlatma konusunun yalnızca enerji tasarrufu başlığı altında değerlendirilmemesi gerektiğine değinerek, "Geniş spektrumlu, göze daha fizyolojik yaklaşan ışık kaynakları, görsel performansın korunmasına katkı sağlayabilir." ifadesini kullandı.
