Durgunluk derinleşiyor

Türkiye'de küresel krizin etkisiyle tüketimin hız kestiği geçen yılın son çeyreğinde hızlanan durgunluk, giderek derinleşiyor. Sanayi üretimi ise resmen çöktü.

 

Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) raporunda yurt içi talebe ilişkin göstergeler, özellikle beyaz eşya ve otomobil üretim ve satışlarında yaşanan düşüşlerin 'tehlike' sınırında olduğunu ortaya koydu. Tüketimdeki düşüşler sanayi sektöründe siparişler ve toplam ciroya da yansıdı. Ağustos'tan itibaren hız kesen siparişler, Kasım ve Aralık'ta önceki yılın altında kaldı. Ciro artışı Kasım'da hız kesti, Aralık'ta ise yerini düşüşe bıraktı.

Rakamlar baş aşağıDPT yayımlanan Ekonomik Gelişmeler Raporu'nda yer alan verilere göre, başlıca yurt içi talep göstergeleri arasında yer alan beyaz eşya sektöründe çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın ve buzdolabından oluşan 'dört ana ürün'de toplam satışlarda Ekim'den itibaren başlayan düşüş, Aralık'ta rekor düzeye ulaştı. Aralık ayında önceki yılın aynı ayına göre dört beyaz ana ürünün üretimi yüzde 18.6, ihracatı yüzde 14.5, ithalatı yüzde 21.6 ve yurt içi satışları yüzde 30.8 düşüş kaydetti.Özellikle son çeyrekte giderek hızlanan düşüşler sonucunda 2008 yılının tümünde ise dört beyaz ana ürünün üretimi yüzde 1.7, iç satışları yüzde 3.5 ve ithalatı yüzde 6,2 azalırken; ihracatı sadece yüzde 0.7 oranında bir artış gösterdi.

Otomotiv tepetaklak2008'in ilk beş ayında önceki yılın aynı aylarına göre artışlar kaydeden otomobil satışları; Haziran-Aralık döneminde ise sürekli ve giderek artan oranda azalışlar gösterdi. Özellikle, Ekim'de yüzde 39.2, Kasım'da yüzde 56.6 ve Aralık'ta yüzde 58.1'le son çeyrekte çok hızlı düşen satışlar, yılın tümünde de yüzde 14.4 azaldı. Aralık ayında, yüzde 54.7 oranında azalan ithal otomobil satışlarında Ocak-Aralık döneminde de yüzde 12.6 oranında bir düşüş gerçekleşti. 2007 yılının tamamında yüzde 66.2 olarak gerçekleşen ithal otomobil / toplam otomobil satış oranı, 2008 yılında yüzde 67.6 oldu. Otomobil üretimi de Ekim ayında yüzde 24.2, Kasım'da yüzde 53.8, Aralık ayında ise yüzde 63.4 oranında düşüş kaydetti. Otomobil üretiminde Ocak-Aralık döneminde de yüzde 2.8 oranında bir düşüş yaşandı. Aralık ayında otomobil ihracatı, 2007 yılının aynı ayına göre yüzde 44.1 oranında azalırken, Ocak-Aralık dönemi itibariyle yüzde 4.2 oranında bir artış gösterdi. Otomobilde 2007 yılının tümünde yüzde 79.4 olarak gerçekleşen ihracat / üretim oranı, 2008 yılında yüzde 84.5 olarak gerçekleşti.