logo
16 KASIM 2026

Ekonomiler yapısal reforma gidiyor

Koronavirüs salgını küresel ekonomiye ciddi bir darbe indirdi. Halk sağlığını korumak için gereken tedbirler, zaten kırılgan bir halde olan ekonomileri derin bir durgunluğa sürükledi. Dünya Bankası'nın yayınladığı son rapor, büyük bir yapısal reformun şart olduğunu söylüyor. Bu yeni yapılanma dönemini tarih, “Haydar Baş Dönemi” diye adlandıracaktır

07.06.2020 13:38:00
 
Ekonomiler yapısal reforma gidiyor
Ekonomiler yapısal reforma gidiyor
DR. ALİ BESTAMİ KEPEKÇİ / ANALİZ

Dünya Bankası tarafından yayınlanan Küresel Ekonomik Beklentiler (Global Economic Prospects ) raporu, belli periyodlarda yayınlanıyor. Son rapor (Haziran 2020) 29 Mayıs 2020'de yayınlandı. Önce geçen hafta yayınlanan bu rapordan sizlere kesitler sunmak istiyorum:

Koronavirüs (COVID-19) salgını küresel ekonomiye ciddi bir darbe indiriyor. Halk sağlığını korumak için gereken tedbirler, zaten kırılgan bir halde olan küresel ekonomiyi gölgede bırakmış, ileri ekonomiler ve gelişmekte olan piyasalarda ve gelişmekte olan ekonomilerde derin durgunluklara neden olmuştur.

Gelişmekte olan ekonomilerden özellikle;

1- Küresel ticarete, turizme ya da yurt dışından gelen paraya dayananlar;

2- Mal ihracatına bağımlı olanlar bu durgunluğu daha çok yaşayacaklar diyor.

Örneğin, enerji ihraç eden gelişmekte olan ekonomiler, pazar sıkıntısı yaşayacaklar diyor. Uzun vadede, salgın gelişmekte olan ekonomilerde "daha az yatırım yapılmasına neden olacak." Bunun sonucunda da bu ekonomilerde kalıcı hasar bırakacak. İşletmelerin kapanması, eğitim ve iş kaybı nedeniyle fiziksel ve beşeri sermayenin erozyonu; küresel ticaret ve tedarik bağlantılarının kesilmesi nedeniyle, istihdam ve işgücü verimliliği azalacaktır. Başka bir ifade ile;

* Üretim düşüyor,

* İhracat düşüyor,

* Enflasyon yükseliyor. 

Ve dediğimiz gibi, bunlar kısa vadede düzelmeyecek. Global dünya ekonomisinde kalıcı bir hasara yol açacaktır. Türkiye'nin de içinde bulunduğu bazı piyasalar ise salgının yol açtığı "belirsizliğe" yüksek dış ticaret açığı, ciddi bütçe açıkları ve yüksek döviz borçlarıyla yakalandı. Dünya Bankası Raporunda çıkış yolu olarak da önerilerde bulunulmuş:

* Yapısal reformlar şart,

* Ülkeler mali yapılarını güçlendirmeli diyor. 

Peki, kapitalizm ile şu an uygulanan ekonomik modellerle dünya ekonomisini rahatlatacak yapısal reformlar sağlanabilir mi? Çok net söylüyorum: Hayır.

Türkiye piyasalarında durum nedir?

Konuya şimdi biz, Türkiye özelinde bakalım. Mesela; Türkiye, bu yıl içinde vadesi gelen yaklaşık 172 milyar dolarlık dış borcunu ödemek zorunda. İhracat, turizm, lojistik gibi tüm döviz girdileri şu anda adeta durmuş vaziyette. Yerli firmalarımız son ürünlerini çok yüksek rakamlara mal ediyorlar. Yüksek hammadde maliyeti, yüksek vergiler bunda büyük etken. Ve imalat sektörü çok dışa bağımlı. Örneğin en iddialı olduğumuz ihracat alanlarından biri olan tekstilde kumaşın çoğunu yurt dışından ithal ediyoruz. Diğer imalat alanlarında, farklı mı? Ne yazık ki, hayır! Ayrıca mali yapıları çok güçlü olmadığı için, firmaların ar-ge çalışmaları çok yetersiz.

Sonuç: Firmalarımız dünya pazarında rekabete giremiyor.

10.000 civarı böyle firma var. Hükümet yoğun krediler vererek bu firmaların sözüm ona batmamaları için uğraşıyor. 2017'den beri adı değişen isimlerle bu firmalara bir sürü kredi verildi, veriliyor. Aslında bu krediler de bu şirketlerin batma riskini artırıyor. Sadece zaman öteleniyor. Her gün yükselen kur ve vergilerle firmaların maliyetleri her gün daha da artıyor. Yetmedi, zaten Pazar da yok! 

* Dolar 6.9'lara dayandı. Hükümetin dolar kurunda yükselişi durdurmak için hep kullandığı Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz rezervi kısıtlı. Bu nedenle döviz satarak artışa müdahale edemiyor.

* Ama yine de döviz kurunun yükselmemesi için Hükümetin özel bir gayreti var. Hükümet, lirayı olduğundan değerli göstermeye çalışıyor.

* İhracat artmadığı, üretim artmadığı halde liranın değeri düşürülmemeye çalışılıyor. 

* İhtiyaç akçesi ve TCMB temettüsü gibi gelirler daha önce Hazine'ye aktarıldığı için, bu seçenek de kullanılamayacak durumda. 

* Devletin elindeki her şey satıldı. Satacak bir şey kalmadı. 

* Merkez Bankası yedek akçesi kullanıldı. 

* İmar barışından, bedelli askerlikten alınan paralar bitti.

Aynı durum aileler için de geçerli. Hane halkı da yeni kredi kartları ve tüketici kredileri ile ayakta duruyor. Ama bu krediler nasıl ödenecek. Vatandaş, hep borçlu ve işsiz. Gerek firmaların, gerek vatandaşın durumu bu?Şimdi soruyorum size: Bu sarmaldan firmalar ya da vatandaş kendi imkanları ile kurtulabilirler mi?Hükümetimiz kendinden beklentileri yerine getirebilecek mi? Hükümet köklü yapısal değişiklikler yapabilecek mi? 

Atılan ekonomik adımlar neler?

* Swapla alınan borç paralarla döviz kuru sabit tutulmaya çalışılıyor.

* Darphanede banknot, para basılıyor.

* Firmalara ve vatandaşa yüksek miktarlarda kredi veriliyor. Firma ve vatandalar kredi kullanmaya yönlendiriliyor.

Bu adımlar çözüm getirir mi?

* Swapla alınan borç para ile belki bir dönem kuru, istediğiniz seviyede tutarsınız. Ama bu ne kadar sürecek. Lira, gerçek değerinden çok değerli gibi görülecek. Tabir caizse, balon şişecek, ama her şiştiğinde biraz daha esneyecek ve dayanıklılığı azalacaktır. Ve öyle bir noktaya gelecek ki; çok şiddetli bir şekilde patlayacaktır. Eğer patlatmadan balonun gazını geri indirmeyi başarırsanız, bu kez de ne kadar çok şişirdi iseniz, balon o kadar esnekliğini kaybetmiş bir halde eski haline gelecektir, yani özelliğini kaybedecektir. 

* Para basma olayına gelelim:

Bu kötü bir kopya. Şu anda yurt dışından bankalar üzerinden yüksek faizle borç alınıyor. Sonra bunlar Prof. Dr. Haydar Baş'ın ifadesi ile "tercüme para" olarak lira cinsinden düşük faizle tüketiciye, üreticiye veriliyor.

Yani maliyetli, hem de yüksek maliyetli para, kredi olarak ülke içinde piyasaya sunuluyor.

Bu para üretilen mal ve hizmetin karşılığı değil de; yüksek faizle edinilen para olduğu için, enflasyonun patlamasına yol açacaktır.

Gerçek ve tek çözüm Milli Ekonomi Modeli'dir

Prof. Dr. Haydar Baş hocamıza ait olan Milli Ekonomi Modeli, piyasaya sürülen para, yani emisyonun piyasanın talebine bağlı üretileceğini belirtiyor. Ve şöyle devam ediyor:

Emisyon ile devletlerin elde ettiği gelire senyoraj geliri denir. Azgelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kaydi para ve yabancı para, emisyonun yerine ikame edildiği için devletlerin senyoraj geliri elde etmesi mümkün olmamaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde senyoraj geliri yerine gelişmiş ülkelerden merkez bankalarının bastığı "hard currency"ler faizle borç alınarak emisyon yerine kullanılmaktadır. Bu da gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere gelir transferidir. Yani, ülkelerin hakları olan senyoraj gelirlerini gelişmiş ülkelere devretmeleridir. Bu bazen direkt IMF ya da Dünya Bankası'ndan borç alarak olmaktadır. Bazen de özel bankalar üzerinden olmaktadır.

Milli Ekonomi Modeli, maliyetsiz paradan bahsetmiş ve "Milli Para" terimini iktisat literatürüne kazandırmıştır.

Milli Para; milletlerin ürettikleri katma değer ve sahip oldukları kaynaklar karşılığı basılan paradır. Alınan rezerv paralar (hard currency) karşılığında basılan paralar Milli Para değildir. Ancak olsa olsa "tercüme para"dır.       

Para basma konusu böyle. Gelelim son olarak, durgunlaşan ekonominin nasıl hareketleneceğine. Yine çözümün adresi Milli Ekonomi Modelidir. Modelden kesitler sunarak çözümü aktaralım:

Burda da idarecilere çok iş düşmektedir. Yapılacak ilk iş,

* Üreticinin maliyetini düşürecek vergi reformları yapılmalı

* İç pazar hareketlendirilmeli ve

* Dış Pazar oluşturulmalıdır.

Tüketici, Milli Ekonomi Modeli Sosyal Devlet Uygulamaları (vatandaşlık maaşı, ev hanımı maaşı, çocuk maaşı vb.) ile desteklenmeli, gelir dağılımında adalet sağlanmalıdır. Böylece iç pazar, hareketlendirilmelidir. Piyasanın ihtiyacı olan sermaye dışardan maliyetli bir şekilde değil, senyoraj geliri ile elde edilmelidir.

Üreticinin, dünya piyasası ile rekabet edecek güce gelmesi sağlanmalı, Ar-ge çalışmaları yapmaları için desteklenmelidir. Dış ticaret, Milli Para'larla yapılmalıdır.

Üretici ben ürettiğim ürünü nasıl satarım diye düşünmemeli bile, devlet üreticisine dünya çapında pazarlar oluşturmalıdır. Milli Ekonomi Modeli'ne göre, sosyal devlet anlayışında olduğu gibi dış ticarette de pazarların bulunması mümkündür.

Unutmayalım; Covid-19 pandemisi sonrası hiçbir şey eskisi gibi olmayacaktır. Dünya adeta yeniden yapılanmaktadır. Dünya Bankasının Raporunda "büyük yapısal reformlar şart" ifadesi de bu durumun ilanıdır aslında. Bu yeni yapılanma dönemini tarih, biz kabul etsek de etmesek de "Haydar Baş Dönemi" diye adlandıracaktır. Dünyada başta BRICS ülkeleri olmak üzere 4 milyar insan, bu dönemi yaşamaya başlamıştır bile. Ve bu ülkeler, pandemi döneminde bile dimdik ayaktadır. Nedendir bilinmez, biz Türkiye olarak, hâlâ bu gelişmelere kulak kapamaktayız. Ne yazık ki; büyük bir değeri, kurtarıcıyı kaybettik. Onu dinlemedik.

Ama tesellimiz:

1. Tüm fikirlerini modeller halinde tüm dünyaya deklare etti.

2. Birçok ülkede modelleri uygulanmaya başladı.

3. İlmek ilmek dokuyarak kemiyetli ve keyfiyetli bir kadro yetiştirdi.

O zaman şimdi milletimize düşen onun fikirlerine ve başta BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş olmak üzere emanet ettiği kadrosuna sahip çıkmaktır.



Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi

15.11.2026 23:30:00
Haber Merkezi
 
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
 Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu, internet siteleri ve sosyal medya platformlarında fal, medyumluk ve büyü hizmetlerinin tanıtımına yönelik reklamların durdurulmasına karar verdi
Fal, medyum ve büyü reklamlarına yönelik kritik bir adım geldi.

İnceleme başlatıldı
Ticaret Bakanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, internet siteleri ile sosyal medya platformlarında vatandaşların korkularını ve batıl inançlarını istismar eden reklamların incelemeye alındığını belirtti.

Yanıltıcı ve aldatıcı
Reklam Kurulu tarafından 2026/1564 sayılı dosya kapsamında yapılan incelemede, internet sitesi, Instagram ve Facebook üzerinden gerçekleştirilen medyum, büyü ve fal tanıtımlarının tüketicileri yanıltıcı ve aldatıcı nitelik taşıdığına karar verildiğini bildirdi.
Söz konusu tanıtımların, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61'inci maddesine aykırı olduğunun tespit edildiğini belirten Kaplan, Kanun'un 63'üncü ve 77/12'nci maddeleri uyarınca reklamların durdurulmasına karar verildiğini kaydetti.
Kaplan, "Vatandaşlarımızın korku, maneviyat ve batıl inançlarını ticari kazanç amacıyla istismar eden tanıtımlara izin vermiyoruz" ifadelerini kullandı.

RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!

KKTC’nin 43’üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs’ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı

15.11.2026 09:13:00
Haber Merkezi
 
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
RUM ÖĞRENCİLERDEN TÜRKİYE VE KKTC’YE NEFRET GÖSTERİSİ!
KKTC'nin 43'üncü kuruluş yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen protestolarda Türk ve KKTC bayrakları yakıldı, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkı hedef alındı.

Rum öğrenciler sınır hattına yürürken "Kıbrıs Yunan'dır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı. KKTC Başbakanı Ünal Üstel, Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" uyarısında bulundu.

BAYRAKLAR YAKILDI, TÜRKLER HEDEF ALINDI



KKTC'nin 15 Kasım 1983'te ilan edilen kuruluşunun 43'üncü yıl dönümü öncesinde Güney Kıbrıs'ta düzenlenen gösteriler, Türkiye ve Kıbrıs Türk halkına yönelik düşmanlık görüntülerine sahne oldu. Rum öğrenci örgütlerinin düzenlediği protestolarda Türkiye ve KKTC bayrakları yakılırken, Türkleri hedef alan tehdit içerikli sloganlar atıldı.

Rum Ortaöğretim Öğrenci Birliği (PSEM) tarafından organize edilen gösteride öğrenciler Kaymaklı bölgesinden Haspolat yönüne yürüdü. EFEN adlı öğrenci örgütünün düzenlediği diğer eylemde ise katılımcılar Lefkoşa'daki Özgürlük Meydanı'ndan Ledra Palace Sınır Kapısı'na ilerledi.

"TÜRKLER, YUNAN TOPRAĞINDA ÖLECEKSİNİZ"



Gösterilerde Yunanistan ve Doğu Roma İmparatorluğu bayrakları taşındı. Dini semboller ve "Unutmuyorum" yazılı pankartlarla sınır hattına yürüyen göstericiler, "Kıbrıs Yunan'dır", "Bu topraklar Yunan toprağıdır" ve "Türkler, Yunan toprağında öleceksiniz" sloganları attı.

Eylemlerde iki toplumlu, iki bölgeli federasyon çözümüne karşı sloganlar da kullanıldı. Türkiye ve KKTC bayraklarına yönelik saldırılar, Rum tarafında yükselen milliyetçi ve Türkiye karşıtı söylemleri yeniden gündeme taşıdı.

RUM EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRENCİLERE İZİN VERDİ

KKTC Başbakanı Ünal Üstel, protestoların Rum Eğitim Bakanlığı tarafından teşvik edildiğini belirterek, öğrencilerin derslere devam zorunluluğundan muaf tutulmasının eylemlerin organize edilmesindeki rolüne dikkat çekti.

Üstel, Rum liderliğinin bir yandan barış ve uzlaşı mesajları verirken diğer yandan okullarda Türk düşmanlığını teşvik etmesini ikiyüzlülük olarak nitelendirdi. Bayrakların yakılmasını kabul edilemez ve affedilemez olarak değerlendiren Üstel, sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını istedi.

Rum liderliğine "Aklınızı başınıza alın" diye seslenen Üstel, Kıbrıs Türk halkının ve Türkiye'nin haklarını, özgürlüğünü ve milli değerlerini her şartta koruyacaklarını vurguladı.

89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE

Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı

14.11.2026 19:30:00
Haber Merkezi
 
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
89 YIL SONRA SEYİT RIZA DOSYASI GÜNDEMDE
Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog ve yeni açılım süreci tartışmaları sürerken, Seyit Rıza ve beraberindekiler hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının bozulması için Adalet Bakanlığına başvuru yapıldı.

1937'deki Dersim olayları ve yargılamalar yeniden gündeme gelirken, benzer taleplerin başka tarihî isimler için de gündeme gelip gelmeyeceği tartışılıyor.

1937'DEKİ YARGILAMA İÇİN 2026'DA BAŞVURU

Avukat Cihan Söylemez, 11 Kasım 2026 tarihinde Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğüne başvurdu. Başvuruda, Seyit Rıza ve beraberindeki Dersim ileri gelenleri hakkında verilen mahkûmiyet kararlarının kanun yararına bozulması talep edildi.

Dersim'de çatışmalar Mart 1937'de başladı. 4 Mayıs 1937'de bölgede askerî harekât kararı alındı. 1937'de başlayan askerî operasyonlar 1938'de de devam etti.

Seyit Rıza, 10 Eylül 1937'de teslim oldu. Elazığ'da görülen yargılama sonucunda 14 Kasım 1937'de idam kararları verildi. Seyit Rıza, oğlu Hüseyin ve diğer beş kişi, 14 Kasım'ı 15 Kasım'a bağlayan gece idam edildi.

AÇILIM SÜRECİYLE BİRLİKTE YENİ TARTIŞMA

Türkiye'de Abdullah Öcalan ile yürütülen diyalog, PKK'nın silah bırakması ve sürecin hukuki boyutuna ilişkin tartışmalar devam ediyor. Tam da bu dönemde 89 yıl önceki yargı kararlarının yeniden gündeme taşınması dikkat çekti.

Başvurunun açılım sürecinin doğrudan bir sonucu olduğuna ilişkin açıklanmış bir kanıt bulunmuyor. Ancak gelişme, sürecin tarihî ve siyasi figürler üzerinden yeni talepleri gündeme taşıyıp taşımayacağı sorusunu beraberinde getirdi.

SIRADA ŞEYH SAİD Mİ VAR?

Seyit Rıza dosyasının yeniden yargı gündemine taşınmasının ardından gözler, benzer hukuki girişimlerin başka tarihî isimler için yapılıp yapılmayacağına çevrildi.

Özellikle 1925 yılında yaşanan Şeyh Said İsyanı ve sonrasında verilen kararlar yeniden tartışmaya açılacak mı? Şeyh Said hakkında da benzer bir hukuki başvuru yapılacak mı?

Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?


 
Çocuklarda en sık karşılaşılan doğumsal kalp hastalıklarından biri olan Atriyal Septal Defekt (ASD), kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasında bulunan duvarda açıklık olmasıyla ortaya çıkıyor. Halk arasında kalp deliği olarak bilinen bu durum, bazı çocuklarda uzun yıllar herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilirken, bazı hastalarda çabuk yorulma, nefes darlığı, fiziksel aktivitelerde zorlanma ve büyüme geriliği gibi şikâyetlere neden olabiliyor. 

14.11.2026 14:46:00
Murat Çorbacı
 
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?
Çocuklarda 'kalp deliği' nasıl belirti veriyor?

Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, ASD'nin her çocukta aynı belirtilerle ortaya çıkmadığına dikkat çekerek, hastalığın erken dönemde fark edilmesinin ve düzenli takip edilmesinin uzun vadeli kalp sağlığının korunması açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.

Çocuklarda ASD nedir?

Atriyal Septal Defekt, kalbin sağ ve sol kulakçıkları arasındaki duvarın tam olarak oluşmaması sonucunda ortaya çıkar. Bu açıklık nedeniyle oksijen bakımından zengin kanın bir bölümü sol kulakçıktan sağ kulakçığa geçebilir. Böylece kalbin sağ tarafına ve akciğerlere normalden fazla kan yönlenebilir.
ASD'nin kalp üzerindeki etkileri, deliğin büyüklüğüne ve kalpten geçen kan miktarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Küçük açıklıklar genellikle önemli bir dolaşım problemine neden olmazken büyük açıklıklar zaman içerisinde kalbin sağ odacıklarında genişlemeye yol açabilir.

Belirtileri neler?

ASD bulunan çocukların önemli bir bölümünde erken yaşlarda belirgin şikâyet görülmeyebilir. Bununla birlikte bazı belirtiler kalpte yapısal bir problem olabileceğini düşündürebilir.
* Özellikle fiziksel aktiviteler sırasında çabuk yorulma,
* Yaşıtlarına göre daha düşük egzersiz kapasitesi
* Nefes darlığı ve sık solunum yolu enfeksiyonları.

Bebeklerde beslenme sırasında yorulma ve kilo alımında yavaşlama da görülebilir.
Ancak bu belirtilerin bulunmaması ASD olmadığı anlamına gelmez. Bazı çocuklarda kalp deliği, tamamen farklı bir nedenle yapılan rutin muayene sırasında tespit edilebilir.

Tanısı Nasıl Konuluyor?

Çocuklarda ASD tanısının değerlendirilmesinde çocuk kardiyolojisi muayenesi önemli bir yer tutar. Kalbin dinlenmesi sırasında duyulan üfürüm veya ikinci kalp sesindeki karakteristik değişiklikler, ASD şüphesini gündeme getirebilir.
Kesin tanıda kullanılan temel yöntem ekokardiyografidir. Kalp ultrasonu olarak bilinen bu inceleme sayesinde kalbin anatomik yapısı, deliğin konumu, büyüklüğü ve kan akımının yönü değerlendirilebilir.
Gerektiğinde elektrokardiyografi ve diğer görüntüleme yöntemleriyle kalbin çalışma düzeni hakkında ek bilgiler elde edilebilir.

ASD her çocukta tedavi gerektirir mi?

ASD tanısı konulan her çocuk için girişimsel tedavi uygulanması gerekmez. Küçük açıklıkların bir bölümü büyüme sürecinde kendiliğinden kapanabilir veya önemli bir dolaşım problemine neden olmadan izlenebilir.
Bununla birlikte kalbin sağ tarafında genişlemeye yol açan ve belirgin kan geçişi oluşturan açıklıklarda kapatma tedavisi gündeme gelebilir. Uygun anatomik özelliklere sahip bazı ASD türleri, kasık damarından ilerletilen kateterler yardımıyla açık kalp ameliyatına ihtiyaç duyulmadan kapatılabilir. Diğer durumlarda cerrahi tedavi gerekebilir.

Erken tanı neden önemli?

Çocuklarda ASD'nin erken dönemde tespit edilmesi, kalbin yapısal ve işlevsel durumunun düzenli olarak izlenmesini sağlar. Özellikle büyük açıklıkların uzun yıllar tedavisiz kalması, kalbin sağ tarafında hacim yüklenmesine ve bazı hastalarda akciğer damar basıncında artışa neden olabilir.
Bu nedenle çocuklarda çabuk yorulma, açıklanamayan nefes darlığı veya kalpte üfürüm gibi bulguların göz ardı edilmemesi önem taşır. ASD'nin erken teşhis edilmesi ve uygun zamanda değerlendirilmesi, çocukların sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesine ve ilerleyen yaşlarda ortaya çıkabilecek kalp sorunlarının önlenmesine katkı sağlayabilir.

Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi

Malatya'da iki gün önce S-70 tipi askeri helikopterin kaza kırımı uğraması nedeniyle şehit olan 3 asker için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi

14.11.2026 12:17:00 / Güncelleme: 14.11.2026 12:20:25
İHA
 
Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi
Malatya'daki askeri helikopter kazasında şehit olan 3 asker için Ankara'da tören düzenlendi
Yeşilyurt ilçesine Samanköy mevkiinde 12 Kasım akşamı meydana gelen olayda, S-70 tipi askeri helikopter henüz belirlenemeyen bir nedenle kaza kırıma uğraşmıştı. Kaza sonucu Kara Pilot Binbaşı Erdem Çimen, Kara Pilot Binbaşı Orhun Pınar, Uçuş Helikopter Teknisyeni Astsubay Kıdemli Üstçavuş Hüseyin Zehir ve Uçuş Helikopter Teknisyeni Astsubay Kıdemli Çavuş Serkan Önder şehit olmuştu. Şehitlerin naaşları Malatya'da yapılan törenle Ankara'ya getirilmişti.

3 şehit için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi

Şehit askerlerden Binbaşı Çimen, Astsubay Kıdemli Çavuş Önder ve Astsubay Kıdemli Üstçavuş Zehir için Mürted Hava Meydan Komutanlığında tören düzenlendi. Saygı duruşunda bulunulması ve şehitlerin özgeçmişinin okunmasıyla başlayan törende daha sonra dua edildi ve naaşlar uçaklara taşındı.

Törende Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, üst düzey askeri erkân ve şehitlerin aileleri ile yakınları yer aldı.

Şehitler askeri uçakla memleketlerine uğurlandı

Şehitlerin naaşı, törenin ardından askeri uçakla memleketlerine uğurlandı. Erdem Çimen için İzmir'in Konak ilçesindeki Kadifekale Hava Şehitliği'nde, Hüseyin Zehir için Hatay'ın Payas ilçesindeki Payas Şehitliği'nde, Serkan Önder için ise Kayseri'nin Melikgazi ilçesindeki Seyid Burhaneddin Camisi'nde ikindi namazını müteakip cenaze törenleri düzenlenecek.

Şehitlerden Orhun Pınar için ise Ankara'daki Ahmet Hamdi Akseki Camisi'nde tören düzenlenecek.

Tekirdağ'da otomobil tıra çarptı: 1 ölü, 2 yaralı

Tekirdağ'da otomobilin tıra çarpması socu meydana gelen trafik kazasında 73 yaşındaki kadın hayatını kaybetti, 2 kişi de yaralandı

14.11.2026 11:45:00 / Güncelleme: 14.11.2026 11:48:16
İHA
 
Tekirdağ'da otomobil tıra çarptı: 1 ölü, 2 yaralı
Tekirdağ'da otomobil tıra çarptı: 1 ölü, 2 yaralı
Kaza, dün akşam 18.55 sıralarında Tekirdağ-Malkara karayolu İnecik mevkiinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Ü.Ö. yönetimindeki 59 YD 096 plakalı otomobil, aynı yönde seyir halinde bulunan A.Y. idaresindeki 06 GFP 777 plakalı tırı sollamak istediği sırada tırın yarı römorkunun arka sol kısmındaki koruma demirine çarptı.

Şiddetli çarpışmanın etkisiyle otomobilde bulunan 73 yaşındaki Nebahat Özdemir olayda hayatını kaybederken, sürücü Ü.Ö. ile araçta yolcu olarak bulunan Z.G. yaralandı.



Kazayı görenlerin ihbarı üzerine olay yerine sağlık ve jandarma ekipleri sevk edildi. Sağlık ekipleri tarafından olay yerinde ilk müdahaleleri yapılan yaralılar, ambulanslarla Tekirdağ Şehir Hastanesi'ne kaldırılarak tedavi altına alındı.

Öte yandan, kazaya karışan otomobil ve tır sürücülerine yapılan alkol kontrollerinde alkole rastlanmadığı öğrenildi. Jandarma Trafik ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.

Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu


 
Diyabet, dünyada ve Türkiye’de hızla yaygınlaşırken; erken tanı, kişiye özel tedavi ve gelişen teknolojiler hastalığın kontrolünde büyük önem taşıyor. Türkiye’de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin ediliyor. Obezite diyabetin ana nedenleri başında geliyor. 

14.11.2026 09:22:00
Murat Çorbacı
 
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu
Her 10 diyabet hastasının 7'si aşırı kilolu

Diyabet, sessiz bir pandemi gibi hızla yayılırken geliştirilen yeni yöntemler sayesinde hastalar, hastalıktan kurtuldukları gibi yaşam kalitelerini de artırabiliyor. Bu hastalardan Nisa Güner, Selin Oral ve İlhan Güngördü 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında gerçekleştirilen 'Diyabette yalnız değilsiniz' etkinliğinde anlattıkları hikayeleriyle dikkat çekti.
Görme engelli psikolog Nisa Güner dijital insülin pompası ile sensörünü ekran okuyucu ve yapay zeka desteğiyle tek başına kullanarak Türkiye'de bir ilke imza attı. Kan şekeri 600 ile komaya giren, günlerce hastanede yatan İlhan Güngördü ise 52 kilo vererek insülini bıraktı, diyabeti yendi. Güngördü, hipertansiyon, karaciğer yağlanması hastalıklarından da kurtuldu. Yıllarca kilo sorunuyla mücadele eden 46 yaşındaki Selin Oral, tedaviyle 108 kilodan 70 kiloya düşerek, İstanbul Maratonu kapsamında düzenlenen 15.5K'yi koştu. Şimdi Nisan 2027'de Prag'daki yarı maratona hazırlanıyor.

Pandemi gibi hızla artıyor

Türkiye'de 12-14 milyon kişinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirten Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, "Diyabet mikrobik etkeni olmayan bir pandemi gibi inanılmaz hızla artıyor. Ülkemizde her 10 yılda görülme sıklığının yüzde 100 arttığını, ikiye katlandığını saptadık. Diyabet tedavisinde kullandığımız GLP-1 analogları doğru kullanıldığında tıbbın önemli buluşlarından biri ama bu ilaçlar reçetesiz satılmamalı. Çünkü çok ciddi yan etkileri var" uyarısında bulundu. Diyabetin 0-90 yaş arasında her yaşta ortaya çıkabildiğine ve iyi izlenmediğinde ciddi organ hasarlarına neden olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, hastalığın kalp-damar ve böbrek hastalıkları, hipertansiyon, obezite, görme kaybı ve bacak ampütasyonlarının temel sebeplerinden biri olduğunu belirtti. Diyaliz tedavisi gören hastaların yaklaşık yarısında sorunun diyabete bağlı geliştiğini aktaran Prof. Dr. Yılmaz, erken dönemde önlem alınmasının hem hastayı organ hasarlarından koruduğunu hem de tedavinin ekonomik yükünü azalttığını vurguladı.

Diyabetli sayısı çığ gibi artıyor

Diyabet tedavisinde kullanılan teknolojilerin son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdiğini belirten Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, geçmişte parmaktan yapılan günlük birkaç ölçümle yürütülen takibin, sürekli glikoz ölçen sensörler sayesinde çok daha ayrıntılı hale geldiğini söyledi. Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özlem Çelik de, Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon diyabetli bulunduğunu belirterek, 2050 yılında bu sayının 850 milyonun üzerine çıkmasının beklendiğini söyledi. Türkiye'nin diyabet görülme sıklığında Avrupa'da ilk sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Çelik, ülkemizde diyabet prevalansının yüzde 16.5'e ulaştığını ve hasta sayısının 15 milyona yakın olduğunun tahmin edildiğini belirtti. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ferhat Çetin de Acıbadem Üniversitesi Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde izlenen 11 bin 270 diyabet hastasına ait verileri ilk kez kamuoyuyla paylaştı.

Verilere göre:
• Diyabet tanısı konulan her 10 hastanın 7'sinde aşırı kiloluluk veya obezite sendromu bulunuyor.
• Hastaların yüzde 46'sında karaciğer yağlanması görülüyor.
• Her iki diyabet hastasından biri aynı zamanda kalp-damar hastalıklarıyla ilgili sorunlar yaşıyor.
• Tedaviye başlanmasının ardından hastaların hemoglobin A1c değerleri dünya ortalamasının altına geriliyor.

Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar

Malatya'nın Yeşilyurt ilçesinde kaza kırıma uğrayan S-70 tipi askeri helikopterde şehit olan 4 askerin naaşı, düzenlenen törenin ardından Ankara'ya gönderildi. Kazanın kesin nedenini belirlemek üzere kaza kırım ekibinin bölgedeki teknik incelemeleri ve adli soruşturma çok yönlü olarak sürdürülüyor

13.11.2026 18:10:00
Haber Merkezi
 
Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar
Ölmeden önce helikopteri yerleşim yerinden uzaklaştırmaya çalıştılar
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterinde bulunan S-70 Sikorsky tipi askeri helikopterin, 12 Kasım 2026 Perşembe günü saat 18.45 sıralarında Malatya'nın Yeşilyurt ilçesi Samanköy mevkiinde kaza kırıma uğramasının ardından başlatılan çalışmalar devam ediyor.

Kazada şehit düşen Kara Pilot Binbaşı Erdem Çimen, Kara Pilot Binbaşı Orhun Pınar, Astsubay Kıdemli Üstçavuş Hüseyin Zehir ve Astsubay Kıdemli Çavuş Serkan Önder için uğurlama töreni düzenlendi.

Şehitlerin naaşı Ankara'ya gönderildi

Kaza bölgesinde yapılan ilk incelemelerin ardından gece saatlerinde Malatya Adli Tıp Kurumu morguna kaldırılan 4 şehidin naaşı, sabah saatlerinde Malatya Havalimanı'nda basına kapalı olarak gerçekleştirilen askeri törenle Ankara'ya uğurlandı.

Şehitlerin cenazelerinin Ankara'daki işlemlerin ardından defnedilmek üzere memleketlerine gönderileceği bildirildi. Şehadet haberinin ulaştığı Ankara, İzmir, Hatay ve Kayseri'deki babaevlerine Türk bayrakları asılırken, belediye ekipleri tarafından taziye çadırları kuruldu.

Kaza kırım incelemesi ve olası nedenler

Milli Savunma Bakanlığı (MSB), helikopterin henüz belirlenemeyen bir nedenle kaza kırıma uğradığını açıklamıştı. Gün ağarmasıyla birlikte dron ile görüntülenen kaza alanında, helikopterden kopan parçaların geniş bir araziye yayıldığı ve bir parçanın yakındaki bir evin bahçe duvarını yıktığı görüldü. Toplanan enkaz parçaları, detaylı teknik analiz yapılmak üzere TIR'lara yüklenerek bölgeden taşındı.

Kazanın kesin sebebinin ortaya çıkarılması için kaza kırım ekibinin olay yeri incelemeleri ile telsiz kayıtlarının değerlendirilmesi sürüyor. Havacılık uzmanları, S-70 tipi helikopterlerin zorlu koşullara dayanıklı olduğunu belirterek incelemelerde şu üç temel ihtimal üzerinde durulduğunu aktardı:

• Teknik arıza: Uçuş sırasında helikopterin mekanik veya teknik aksamında meydana gelmiş olabilecek ani bir arıza.

• Hava koşulları: Uçuş esnasında buzlanma, fırtına veya görüşü etkileyen ani bir meteorolojik olumsuzluk yaşanıp yaşanmadığı.

• Pilotaj faktörü: Uzmanlar tarafından en düşük olasılık olarak değerlendirilmekle birlikte, uçuş sırasındaki manevra süreçlerinin incelenmesi.



Görgü tanıkları o anları anlattı: "Yerleşim yerinden uzaklaşmaya çalıştılar"


Helikopterin düştüğü noktaya yaklaşık 300 metre mesafede bulunan konteyner kentte kalan görgü tanıkları, kazadan saniyeler önce yaşananları anlattı. Görgü tanıklarının aktardığı bilgilere göre, helikopterin düşmeden hemen önce motor sesinde belirgin bir değişiklik ve hırıltı duyuldu.

Tanık ifadelerine göre, ses değişiminin ardından ön kısmında alevler görülen helikopter yaklaşık 200 metre daha ilerleyerek yerleşim yerlerinin dışındaki boş araziye düştü ve ardından patlama meydana geldi. Askerlerin son anlarına ilişkin telsiz konuşmaları ve uçuş kayıt cihazındaki veriler, uzman ekiplerin incelemesinin ardından netlik kazanacak.

HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var

İzmir’in Aliağa ilçesinde 19 işçinin yaşamını yitirdiği patlamayla gündeme gelen HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda, yönetimin tesise cep telefonu sokulmasını yasaklaması işçileri ayağa kaldırdı. Kararı protesto etmek için iş bırakarak fabrika önündeki yolu trafiğe kapatan işçilere jandarma ekipleri müdahale etti, çok sayıda işçi gözaltına alındı

13.11.2026 17:10:00
Haber Merkezi
 
HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var
HABAŞ’ta işçi eylemine müdahale, gözaltılar var
İzmir'in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren ve 9 Kasım tarihinde meydana gelen şiddetli patlamada 19 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda tansiyon yeniden yükseldi.

Facianın yaraları henüz sarılmamışken fabrika yönetiminin aldığı "cep telefonu yasağı" kararı, sabah vardiyasına gelen işçilerin sert tepkisiyle karşılaştı.

Kriz nasıl başladı?

Sabah saatlerinde mesaiye başlamak üzere tesise gelen işçilere, yapılan anonslar ve girişlere asılan duyurularla cep telefonlarını güvenlik noktasına bırakmaları gerektiği bildirildi. Telefonunu teslim etmeyen çalışanların turnikelerden içeri alınmayacağı belirtildi.

İşçiler, söz konusu yasağın patlama soruşturması kapsamında hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verilen HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran'ın talimatıyla getirildiğini öne sürdü. Çalışma alanlarındaki iş güvenliği ihlallerinin ve olası ihmallerin kayıt altına alınmasını engellemek amacıyla bu yola başvurulduğunu savunan sabah vardiyası işçileri, turnikelerden geçmeyerek iş bıraktı.

Yol kapatma ve oturma eylemine müdahale

Fabrika önündeki bekleyişleri sırasında yönetimle yapılan görüşmelerden sonuç alamayan ve yasağın geri çekilmediğini gören bir grup işçi, eylemi fabrika önündeki ana yola taşıdı. Yeni Foça yolunu ulaşıma kapatan işçiler, asfalt üzerinde oturma eylemi başlattı.

Bölgeye sevk edilen çok sayıda jandarma ekibi, yolu trafiğe açmaları yönünde işçilere uyarılarda bulundu. Eylemin sonlandırılmaması üzerine kalkanlarla ilerleyen jandarma ekipleri oturma eylemine müdahale etti. Yaşanan arbede ve müdahale sonucunda çok sayıda işçi gözaltına alınarak karakola götürüldü. Öte yandan valilik kararıyla fabrikaya ulaşan bazı yolların da güvenlik gerekçesiyle trafiğe kapatıldığı öğrenildi.

İşçilerin talepleri neler?

Gözaltıların ardından fabrika çevresindeki gergin bekleyiş sürerken, işçiler ve işçi temsilcileri taleplerini şu maddelerle sıraladı:

• 5 Gün Ücretli Yas İzni: Patlamada hayatını kaybeden 19 mesai arkadaşları için tüm çalışanlara 5 gün süreyle ücretli yas izni verilmesi.

• Bağımsız Kurum Denetimi: Tesisteki üretimin derhal durdurularak fabrikanın Makine Mühendisleri Odası başta olmak üzere bağımsız meslek odaları ve kurumlar tarafından denetlenmesi.

• Güvenlik Sağlanmadan Üretim Yapılmaması: İş güvenliği önlemleri eksiksiz alınmadan ve işçilerin de sürece dahil edildiği risk analizleri tamamlanmadan üretime geçilmemesi.

• Telefon Yasağının Kaldırılması: Çalışanların iletişim hakkını ve iş güvenliği denetimini kısıtlayan telefon yasağının iptal edilmesi.

9 Kasım'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde tavan vincinin ark ocağına ve doğalgaz hattına çarpması sonucu yaşanan patlamada 19 işçi hayatını kaybetmiş, 14 işçi yaralanmıştı. Yürütülen soruşturma kapsamında gözaltına alınan 11 şüpheliden 9'u tutuklanırken, Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ve bir şüpheliye ev hapsi verilmişti.

İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı

İstanbul Valiliği, fırtına nedeniyle kentteki korular ve kent ormanlarının geçici olarak ziyarete kapatıldığını, Eyüp-Piyer Loti teleferik hattında da seferlerin durdurulduğunu açıkladı. Saat 13.00 itibarıyla yapılan 74 ihbarın tamamına müdahale edildiği bildirildi

13.11.2026 13:56:00
İHA
 
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul'da lodos nedeniyle korular ve kent ormanları kapatıldı
İstanbul Valiliğinden yapılan açıklamada, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 13 Kasım saat 02.00 ile 14 Kasım saat 05.00 arasında kuvvetli rüzgar ve fırtına beklendiğini bildirerek İstanbul için sarı kodlu uyarı yaptığı hatırlatıldı.

Kentin gece saatlerinden itibaren fırtınanın etkisi altında olduğu belirtilen açıklamada, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında görevli 23 afet grubu, 39 kaymakamlık ve ilgili kurumlara gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı kaydedildi. Kurumlardan iletişim kanallarını kesintisiz açık tutmaları ve ihtiyaç duyulabilecek araç, iş makinesi, ekipman ile personel planlamalarını yapmaları istendi.

Valilik, saat 13.00 itibarıyla çatı uçması, ağaç devrilmesi ve tehlike oluşturan parçalar nedeniyle 112 Acil Çağrı Merkezi'ne toplam 74 ihbar ulaştığını ve ilgili kurumların ihbarların tamamına müdahale ettiğini bildirdi.

Korular ve kent ormanları geçici olarak kapatıldı

Dal düşmesi ve ağaç devrilmesi riskine karşı Emirgan, Yıldız, Gülhane, Küçük Çamlıca, Büyük Çamlıca, Fethi Paşa, Hidiv Kasrı ve Beykoz koruları ile Büyükdere Atatürk Fidanlığı, Atatürk Kent Ormanı, Florya Atatürk Kent Ormanı ve Büyükçekmece Doğal Yaşam Parkı'nın geçici olarak ziyaretçi girişine kapatıldığı açıklandı.

Eyüp-Piyer Loti teleferiğinde seferler durduruldu

Açıklamada, olumsuz hava şartları nedeniyle saat 08.00 itibarıyla TF1 Maçka-Taşkışla ve TF2 Eyüp-Piyer Loti teleferik hatlarında seferlerin durdurulduğu belirtildi.

Şehir Hatları'nın çok sayıda seferinin iptal edildiği, Aşiyan-Anadolu Hisarı-Küçüksu Ring Hattı ile Aşiyan-Üsküdar Hattı seferlerinin ise ikinci bir duyuruya kadar Bebek üzerinden gerçekleştirileceği duyuruldu. Bazı deniz otobüsü seferlerinin de iptal edildiği kaydedildi.

İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı'nda planlı uçuşların devam ettiğini bildiren Valilik, vatandaşlara kuvvetli rüzgar ve fırtına boyunca dikkatli ve tedbirli olmaları, yetkili kurumların uyarılarını takip etmeleri çağrısında bulundu.
logo

Beşyol Mah. 502. Sok. No: 6/1
Küçükçekmece / İstanbul

Telefon: (212) 624 09 99
E-posta: internet@yenimesaj.com.tr gundogdu@yenimesaj.com.tr


WhatsApp iletişim: (542) 289 52 85


Tüm hakları Yeni Mesaj adına saklıdır: ©1996-2026

Yazılı izin alınmaksızın site içeriğinin fiziki veya elektronik ortamda kopyalanması, çoğaltılması, dağıtılması veya yeniden yayınlanması aksi belirtilmediği sürece yasal yükümlülük altına sokabilir. Daha fazla bilgi almak için telefon veya eposta ile irtibata geçilebilir. Yeni Mesaj Gazetesi'nde yer alan köşe yazıları sebebi ile ortaya çıkabilecek herhangi bir hukuksal, ekonomik, etik sorumluluk ilgili köşe yazarına ait olup Yeni Mesaj Gazetesi herhangi bir yükümlülük kabul etmez. Sözleşmesiz yazar, muhabir ve temsilcilere telif ödemesi yapılmaz.