Faturası ağır oldu

RECEP BAHAR/HABER-ANALİZ


Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya Devlet Başkanı Putin, Başbakan Binali Yıldırım'ın Rusya Başbakanı Medvedev'e Rusya Milli Günü dolayısıyla birer mektup göndermesi Türkiye-Rusya ilişkilerinin yeniden başlaması açısından olumlu değerlendiriliyor. Rus savaş uçağının Suriye sınırında 24 Kasım 2015'te düşürülmesi sonrasında patlak veren kriz sonrasında ilk adımın Ankara tarafından atılması dikkat çekiyor. Ancak ne Putin'in, ne de Medvedev'in mektupların gönderildiği 12 Haziran'dan bu yana ilişkilerin tamir edilmesi noktasında 'olumlu bir ifade' kullanmaması da anlamlı bulunuyor. Kremlin'den yapılan açıklamada "Türkiye ile yeniden iyi ilişkiler istiyoruz ama öncelikle Ankara'nın belli adımları atması lazım" denildi. Bu açıklama gösteriyor ki, Moskova eski Moskova değil. Rusya tarafından gelen bilgilere göre Putin, uçak düşürme olayı patlak verdiğinde ortaya koyduğu koşullarda ısrar ediyor: Özür dilensin ve tazminat ödensin. 

Batı sırtını Türkiye'ye çevirince...

Neticede Türkiye-Rusya ilişkileri yumuşamadı. Avrupa Birliği ve ABD Rusya'ya Ukrayna meselesi nedeniyle yaklaşık 2 yıldır Rusya'ya ambargo uyguluyor. Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkilerin bozulması sonrasında Ankara, Batı'dan yani AB ve ABD'den olumlu bir yaklaşım göremedi.  Kısaca Batı dünyası Türkiye'ye sıcak davranmıyor! Suriye'deki gelişmelerde gerek ABD, gerekse AB ülkeleri PYD/YPG'ye destek veriyor. Bu fiili durum Ankara'nın yeniden dümeni Moskova'ya kırmasında etkili oldu. 
Esas soru ise şu: Yunan savaş uçakları geçen yıl Ege'de en az 114 kere Türkiye hava sahasını ihlal etti. Buna rağmen tek bir Yunan uçağı düşürülmedi. Buna karşılık Rus savaş uçakları Türk hava sahasını birkaç kez ihlal etti diye Rus uçağı düşürüldü. 
Türkiye ne kaybetti?

* Türkiye'ye bu yıl normal olarak gelmesi beklenen 5 milyon Rus turistin 100 bin sınırını bile bulmayacak olması Antalya'ya büyük bir darbe vurdu. Türkiye'nin bu alandaki kaybı yılsonuna kadar 3 milyar doları aşabilir. 
*  Türk ihracat ürünlerinde de Rusya krizinin etkisi her geçen gün görülüyor. 2016 yılının ilk 5 ayında Türkiye'nin Rusya'ya ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 950 milyon dolar azaldı. Yılsonu kaybı 2.5 milyar doları aşabilecek. 
* Bavul ticaretinden kayıp da en az 2 milyar dolar. 
* Türk inşaat sektörünün kaybı da devasa boyutlarda?
* Türk markalarının Rusya'da uğradığı imaj sorunu ise paha biçilmez!