Finike tarımı: Turuncunun ve yeşilin başkenti

Antalya'nın bereketli topraklarına sahip olan Finike, bugün hem dünyaca ünlü narenciyesiyle hem de derinleşen ekonomik sorunlarla boğuşan çiftçisiyle gündemde.

İşte bölge tarımının güncel durumu, yetişen ürünler ve üreticinin sesini duyurmaya çalıştığı temel sorunlar:

Finike, sadece Türkiye'nin değil dünyanın en kaliteli portakallarına ev sahipliği yapmasıyla tanınır. Ancak ilçenin tarımsal portföyü sadece portakal ile sınırlı değildir. Bölge ekonomisi, Akçay ve Alakır derelerinin getirdiği alüvyonlu topraklar sayesinde oldukça çeşitlidir.

Finike'de Yetişen Başlıca Ürünler



İlçede tarım, açık alan (narenciye/meyve) ve örtü altı (seracılık) olarak iki ana kola ayrılır:

Dünyaca Ünlü Finike Portakalı: Coğrafi işaretli olan bu portakal (Washington Navel), ince kabuğu, çekirdeksiz yapısı ve yüksek şeker oranıyla "dünyanın en iyisi" seçilmiştir.

Diğer Narenciye ve Meyveler: Limon, mandalina, greyfurt ve son yıllarda ekonomik değeri artan Nar. Ayrıca kıyı şeridinde avokado ve muz üretimi de yaygınlaşmaktadır.

Örtü Altı Sebzecilik: Domates başta olmak üzere biber, salatalık ve patlıcan seralarda yoğun olarak yetiştirilir.

Antik Meyveler: Bölgenin yüksek kesimlerinde zeytin ve keçi boynuzu (harnup) üretimi devam etmektedir.

Çiftçilerin Çözüm Bekleyen Temel Sorunları



Finike'deki üreticiler, son yıllarda "üretim maliyeti" ile "satış fiyatı" arasındaki makasın kapanması nedeniyle büyük bir darboğazdan geçiyor.

Maliyet Artışı ve Düşük Fiyat Kıskacı

Çiftçiler, gübre, mazot, ilaç ve işçilik maliyetlerinin fahiş oranda arttığını ancak ürünün dalındaki satış fiyatının yerinde saydığını belirtiyor. 2024-2025 sezonunda portakalın dalında 3-4 TL bandında kalması, üretim maliyetlerini bile karşılamakta zorluk çıkarıyor.

Mermer Ocakları ve Toz Tehlikesi
İlçenin en büyük çevre ve tarım sorunlarından biri, narenciye bahçelerinin hemen üzerindeki yamaçlarda faaliyet gösteren mermer ve taş ocaklarıdır.

Mermer Tozu: Ağaçların üzerine yapışan tozlar, bitkinin nefes almasını engelliyor ve "kabuklu bit" gibi zararlıların artmasına neden oluyor. Bu durum hem meyve kalitesini düşürüyor hem de ilaçlama maliyetlerini artırıyor.

İmara Açılma ve Betonlaşma

Bahçelerden beklenen kazancın elde edilememesi, bazı üreticilerin narenciye ağaçlarını keserek arazilerini imara açma veya turistik tesis/villa yapma yoluna gitmesine neden oluyor. Bu durum, dünyaca ünlü Finike Ovası'nın tarımsal varlığını uzun vadede tehdit ediyor.

İklim Krizi ve Doğal Afetler

Artan zirai don olayları, dolu baskınları ve aşırı yağışlar seralara ve narenciye bahçelerine ciddi zararlar veriyor. TARSİM (Tarım Sigortaları) kapsamındaki eksiklikler ve prim yükseklikleri de çiftçiyi bu afetler karşısında savunmasız bırakıyor.