Gönül Dostları; Şah Veliyyullâh-ı Dehlevi
01.03.2003 00:00:00
Şah Veliyyullah, gün geçtikçe serpilip büyüdü. Çocukluğu bile diğer çocuklardan farklıydı. Oynamasında, gülmesinde, yiyip içmesinde bir başkalık vardı. Zeka ve hafızası, edeb ve hayası fevkalade idi. Bir gün bahçede akranı çocuklarla oynanıp eve dönmüştü. Babası yanına çağırıp; "Evladım! Bu günden itibaren öyle şeylerle meşgul ol ki, bu meşguliyetten eline geçen şey yanında kalsın. Bunlar da, okumak, yazmak, ibadet gibi şeylerdir" dedi.
Babasının sözlerini dikkatle ve can kulağıyla dinleyen Şah Veliyyullah; ozamana kadar geçen vakitlerine eyvahlar edip, o günden sonra bir daha oyun oynamadı. daha beş yaşındayken babasından Kur'an-ı Kerimi okumayı öğrenip, temel din bilgilerini de talim eyledi. Yedi yaşında ana dili olan Farisiyi okuyup yazdı. On yaşında Arabi lisanının gramer bilgilerinde Molla Camii'nin eserini okuyacak seviyeye geldi. Babasının nezaretinde hadis ilminde; Mişkat, Sahih-i Buhari, Şemail-i Şerif kitaplarını okudu. tefsir ilminde; Şerh-i Vikaye'yi, usul-i fıkıh ilminde; Hüsami, Tevdih ve Telvih kitaplarını okudu. Kelam ilminde; Şerh-i Akaid, Şerh-i Hayali ve Şerh-i Mevakıf ve diğer eserleri, mantık ilminde; Şerh-i Şemsiyye, tasavvuf ilminde; Avarif-ül-Mearif okudu. Nahiv ilminde, Molla Camii'yi ve meani ilminde, Mutavvel ve Muhtasar-ül-Me'ani adlı eseleri okudu. İlm-i hey'et (astronomi), hesab (aritmatik) ilimlerine ait çeşitli kitapları ve tıb ilminde El-Mu'caz fit-Tıb adlı kitabı okudu. İlmin her dalında geniş araştırmalar ve incelemeler yaptı. Dört hak mezhebin fıkıh kitaplarını talim edip, inceliklerine vakıf oldu. On beş yaşına geldiğinde, zamanında okutulan zahiri ilimlerdeki tahsilini tamamlayıp kemale gelmişti. Şah-ı Behaeddin-i Buhari Hazretlerinin yolunda mübarek bir kimse olan babasından feyz alarak, batıni hazinelere de kavuştu. Son olarak okuduğu Beydavi Tefsiri'ni tamamlayınca babası, ulema ve salihlerin, fakir ve zenginlerin iştirak ettiği bir yemekte, Şah Veliyyullah-ı Dehlevi Hazretlerine icazet verip, başına da alimlere mahsus sarığı giydirdi.
Babasının sözlerini dikkatle ve can kulağıyla dinleyen Şah Veliyyullah; ozamana kadar geçen vakitlerine eyvahlar edip, o günden sonra bir daha oyun oynamadı. daha beş yaşındayken babasından Kur'an-ı Kerimi okumayı öğrenip, temel din bilgilerini de talim eyledi. Yedi yaşında ana dili olan Farisiyi okuyup yazdı. On yaşında Arabi lisanının gramer bilgilerinde Molla Camii'nin eserini okuyacak seviyeye geldi. Babasının nezaretinde hadis ilminde; Mişkat, Sahih-i Buhari, Şemail-i Şerif kitaplarını okudu. tefsir ilminde; Şerh-i Vikaye'yi, usul-i fıkıh ilminde; Hüsami, Tevdih ve Telvih kitaplarını okudu. Kelam ilminde; Şerh-i Akaid, Şerh-i Hayali ve Şerh-i Mevakıf ve diğer eserleri, mantık ilminde; Şerh-i Şemsiyye, tasavvuf ilminde; Avarif-ül-Mearif okudu. Nahiv ilminde, Molla Camii'yi ve meani ilminde, Mutavvel ve Muhtasar-ül-Me'ani adlı eseleri okudu. İlm-i hey'et (astronomi), hesab (aritmatik) ilimlerine ait çeşitli kitapları ve tıb ilminde El-Mu'caz fit-Tıb adlı kitabı okudu. İlmin her dalında geniş araştırmalar ve incelemeler yaptı. Dört hak mezhebin fıkıh kitaplarını talim edip, inceliklerine vakıf oldu. On beş yaşına geldiğinde, zamanında okutulan zahiri ilimlerdeki tahsilini tamamlayıp kemale gelmişti. Şah-ı Behaeddin-i Buhari Hazretlerinin yolunda mübarek bir kimse olan babasından feyz alarak, batıni hazinelere de kavuştu. Son olarak okuduğu Beydavi Tefsiri'ni tamamlayınca babası, ulema ve salihlerin, fakir ve zenginlerin iştirak ettiği bir yemekte, Şah Veliyyullah-ı Dehlevi Hazretlerine icazet verip, başına da alimlere mahsus sarığı giydirdi.
