Hürmüz Boğazı krizi derinleşiyor
Hürmüz Boğazı’nda İran’ın ticari gemilere yönelik yeni saldırıları krizi alevlendirirken, Trump ateşkesi süresiz uzattı. Küresel petrol fiyatları alarma geçti, Türkiye ise enerji güvenliği için gelişmeleri yakından izliyor
Eyüp Kabil





Şubat'tan bu yana yükselen gerilim
28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak operasyonlarıyla başlayan çatışmalar, kısa sürede bölgesel bir savaşa dönüştü. İran'ın misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kısmen kapatması, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sini tehdit etti. Boğaz, Körfez'den çıkan ham petrolün en kritik geçiş noktası konumunda. Ateşkes ilan edilmesine rağmen İran Devrim Muhafızları'nın iç siyasi rekabeti ve lojistik zorluklar nedeniyle tam kontrol sağlanamadı.
Boğaz'da yeni saldırılar
Son 24 saatte İran güçleri, Hürmüz Boğazı'ndan geçen en az üç ticari gemiye ateş açtı ve ikisini ele geçirdi. ABD Donanması kaynakları, olayın "abluka altındaki stratejik noktalarda provokasyon" olarak nitelendirdi. Trump ise Truth Social'dan yaptığı açıklamada, "İran yönetiminin parçalı yapısını dikkate alarak ve Pakistan'ın arabuluculuk talebi üzerine ateşkesi süresiz uzatıyoruz. Ancak abluka ve askeri hazırlıklarımız tam gaz devam edecek" dedi.
Uluslararası Enerji Ajansı'ndan (IEA) yapılan uyarı ise net. Kriz derinleşirse petrol fiyatları varil başına 150 doları aşabilir. Şu anki dalgalanma, zaten yüksek seyreden küresel enflasyonu daha da körüklüyor.
Diplomatik çabalar ve iç dinamikler
Pakistan'ın arabuluculuğunda İslamabad'da yeni bir görüşme turu planlanıyor. Trump yönetimi, İran'daki iç iktidar mücadelesini (Devrim Muhafızları ile sivil kanat arasındaki gerilim) fırsat olarak görüyor. İran devlet televizyonu ise "ABD ve İsrail'e karşı direniş sürecek" mesajı verdi. Analistler, Tahran'daki güç odaklarının görüşmeleri sabote edebileceğini, ancak uluslararası baskının artması halinde kalıcı bir anlaşmanın mümkün olabileceğini belirtiyor.
Türkiye'nin stratejik konumu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Ankara'da yaptığı görüşmede Orta Doğu'daki istikrarı ele aldı. Türkiye, enerji ithalatının önemli bölümünü Körfez üzerinden sağladığı için boğazdaki her türlü aksaklıktan doğrudan etkileniyor. Rutte'nin ziyareti, NATO'nun bölgedeki rolünü güçlendirme açısından da kritik görülüyor. Ankara, hem müttefikleriyle hem de bölgesel aktörlerle dengeli bir diplomasi yürütmeye devam ediyor.
Avrupa alternatif enerji kaynaklarına yönelirken, Asya'da tedarik zincirleri aksıyor. Boğazdaki saldırılar, uluslararası deniz ticaretini riske atıyor. Uzmanlar, kalıcı barışın hem enflasyonu düşüreceğini hem de yenilenebilir enerji geçişini hızlandıracağını söylüyor.
Önümüzdeki günlerde Pakistan'daki görüşmelerden çıkacak sonuçlar, hem bölge hem de dünya için belirleyici olacak. Trump'ın "süresiz uzatma" hamlesi, kısa vadede suları durultsa da Hürmüz'deki gerilim, kalıcı çözümün ne kadar zor olduğunu bir kez daha gösterdi.




















































































