İnsan gönüldür, gönül

"Zeka, insanın kendisi değildir. Zeka, insanın kullandığı bir malzemedir. İnsan gönüldür, gönül" der, Prof. Dr. Haydar Baş Hocamız?  Bu tanım içerisinde ne kadar derin anlamlar yüklüdür. Ne şifreler saklıdır. Yüzlerce konferans yapılır, seminerler düzenlenir, bu söz üzerine. Sayısız kitaplar yazılır.Bu tanımı iki boyutta ele alabiliriz. Birincisi; vasıf olarak insan sıfatına sahip olup fakat gönül aleminden yoksul olan ve sadece beşeri özellikleri taşıyan insanlar. İkincisi; beşeri sıfatları aşmış, kendini tanımış ve gönül aleminde yol almaya başlamış olan gönül ehli insanlar. Bu iki açılımın da özünde, gönlü işleve geçirebilme becerisi vardır.Yani gönül insanı öyle bir boyuta getiriyor ki; eğer onu kullanamıyorsan ve orası boşsa sadece biyolojik insan oluyorsun. Bu özellikte, ne yazık ki seni diğer canlılardan, üstün kılmıyor. Çünkü beşeri olarak yaptığını, onlar da yapıyor. Solunum, sindirim, boşaltım ve üreme gibi.Ama orayı nakış nakış işleyebilirsen ve orayı kıymetli olan şeylerle doldurabilirsen, sen tam anlamıyla insan vasfına ermiş oluyorsun.Günümüzde insanı beşeri olarak tanımlayanlar, insanın vasıflarını kısırlaştırmaktadırlar.Oysaki insan yaratılmış en güzel varlıktır. Nitekim Allah-u Teala; "İncire, zeytine, Sina Dağı'na ve şu emin beldeye yemin ederim ki Biz insanı en güzel biçimde yarattık" (Tin, 95/ 1-2) buyurmaktadır.Bu ayetle, tanımımızda insanı gönül olarak nitelendirdiğimiz zaman, Allah-u Teala'nın aslında en güzel yarattığı şeyin gönül olduğunu söyleyebiliriz.Cenab-ı Hak hadis-i kudsiler de şöyle buyurmaktadır: "Yere göğe sığmam mü'min kulumun kalbine sığarım."Hz. Mevlana, gönüldeki bu potansiyele şöyle işaret eder: "Gönül öyle bir varlıktır ki, bu yedi gök gibi, yüz tanesini oraya koysan kaybolur gider." (Mesnevi, V, 870).Gönül ehli insanlar, alemleri içlerinde barındırırlar. Sohbetleri güzel olur. Gözleri güzel bakar. Her fiilleri yararlıdır. Bu nedenle başka bir açıdan bakarsak, böylesine insanların oluşturduğu toplumlar da sosyal refaha erişir. Hiç unutmamak gerekir ki, insanı kıymetleştiren sahip olduğu gönlüdür. Tekrar etmek istiyorum çünkü çok güzel bir söz "İnsan gönüldür gönül!" zaten gerisi teferruattır?