İnsancıl hukuk

Devletlerin temel yükümlülükleri halkların barış içinde bir yaşam sürmesini sağlamaktır. 

Devletlerin,  "Devletler arasındaki politikaları; özellikle nükleer savaş olmak üzere savaş tehdidinin ortadan kaldırılmasına, uluslararası ilişkilerde güç kullanmaktan kaçınılmasına ve uluslararası uyuşmazlıkların ise Birleşmiş Milletler Şartı temelinde barışçıl yollarla çözüme kavuşturulmasına yönelik olmalıdır.

Savaşın önlenmesinde ve kalıcı barışın sağlanmasında hukuk ne işe yarar?

Savaş, "Devletler arasındaki ve belirli bir yoğunluktaki silahlı çatışmalar veya silahlı güç kullanılması vasıtasıyla diğerlerine karşı üstünlük sağlanması" olarak tanımlanabilir.

Savaşın hukuku olur mu? 

Bu sorunun yanıtını aslında milyonlarca insanın öldürülmesi, ölümü, kitlesel imhası üzerine kurulu kapitalist sistemin koruyucusu olan hukukla verebilirsiniz. Savaş hukuku, savaşan devletlerin kendi aralarındaki ve diğer devletlerle aralarındaki hukuksal etkilerini ele alan silahlı çatışma kurallarının bütünüdür.

Savaş yerine "silahlı çatışma" terimi kullanılmaya başlanmıştır. Bir tanıma göre; silahlı çatışma iki devlet arasında gerçekleşip, silahlı kuvvetler mensuplarının müdahalesine yol açan bir görüş ayrılığıdır.

Savaş hukuku ile insanı koruyabilir misiniz? 

Soruyu daha acımasızca soralım. İşi öldürmek olan askerleri savaşırken ve savaşmayan bireyleri savaşta koruyan bir hukuk var mıdır?

Vardır ve insancıl hukuk olarak anılmaktadır. 

1949 Cenevre Sözleşmesi'nin kabulünden sonra "silahlı çatışmalara" ilişkin uluslararası kuralların yanında, bireylerin korunması için uluslararası insancıl hukuk (international humanitarian law) ortaya çıkmıştır.

Savaş hukuku ile ortaya çıkan "insancıl hukuk", savaşa karışmayan ya da savaşı bırakan insanları korumaya dönük kuralların hukukudur. 

Ne kadar tuhaftır ki, savaş çıkmadan veya savaş hukuku uygulanmadan insanları korumaya dönük bir mekanizma için barış hakkını savunmak ve barış istemekten başka çare yok. 

Eğer savaş çıkarsa insancıl hukuk uygulanabilir. Yani, insancıl hukukun uygulanabilmesi silahlı çatışmanın varlığına bağlıdır.

İnsancıl hukuk; "Savaş veya silahlı çatışma durumlarının etkilerini sınırlandırmak amacıyla insanlara yapılması gerekli olan asgari davranış ve yardıma dair kurallar bütününü içeren hukuk dalıdır."

Bir bakıma silahlı çatışmanın "meşruiyetini" sorgulamayan ve savaşan devletler hangileri olursa olsun, ölümleri, insan hakkı ihlallerini, insanların kitlesel imhasını, kan ve göz yaşlarını, çekilen eziyetleri biraz olsun azaltabilmek için ve özellikle de "sivillerin korunmasına" yönelik hukuktur.

Savaş hukukunda, insancıl hukuku her devlet akılda tutmalıdır. Savaş istenmez, karşı olunur.