İslam’da halifenin seçim usulü-I

Prof. Dr. Haydar Baş Hocamızın 'Hz. Fâtıma' eserinde İslam'da halifenin seçimi usulü hakkında şu bilgilere yer veriliyor:

"Ey Muhammed! Hani Rabbin meleklere, 'Ben muhakkak yeryüzünde bir halife yaratacağım' demişti." (Bakara: 30).

"Ey Davud! Seni yeryüzünde halife kıldık." (Sa'd: 26).

"Ey İbrahim! Seni insanlara imam ettim." (Bakara: 124).

"Ve içlerinden sabrettikleri zaman, emrimizle doğru yola iletir imamları çağıracağız." (Secde: 24).

Bu ayetlere göre Allah bu önderleri nasb ediyor. Hz. Ali hakkında ise, "Bugün sizin için dininizi kemâle erdirdim, size nimetlerimi tamamladım ve size din olarak İslam'ı beğendim" (Mâide: 3) ayeti nâzil olmuştur. Bu ayet Gadir-i Hum Hutbesi'nde nâzil olmuştur: "Resûlullah (s.a.v.) Gadir-i Hum'da halkı topladı, günlerden Perşembe idi. Sonra halkı Ali b. Ebi Tâlib'e itaate davet etti. Sonra Ali'nin kolundan tutarak kaldırdı, öyle ki koltuk altının beyazlığı görüldü; sonra buyurdu ki; 'Ben kimin mevlâsı isem, Ali'de onun mevlâsıdır; Allah'ım! O'nu seveni sev, O'na düşman olana düşman ol, O'na yardım edene yardım et, yardım etmeyerek yalnız bırakanı yalnız bırak!' Sonra henüz insanlar dağılmamıştı ki, 'Bugün sizin için dininizi kemâle erdirdim…' ayeti nâzil oldu. Bunun üzerine Resûlullah (s.a.v.) buyurdu ki: "Allahükber! Din kemâle erdirildi; nimet tamamlandı; Allah Benim risâletime ve Ali'nin velayetine razı oldu." (Sünni Hatib Harezmî, Menâkıb-i Harezmî, s. 80; Sünni eserlerden El-İtkan, Suyûtî, c. 1, s. 75).

"Sen ancak bir uyarıcısın; her toplumun bir yol göstericisi vardır." (Ra'd: 7).

Kuleyni'nin Usul-i Kâfi eserinden:  İmam Muhammed Bâkır (a.s.) şöyle rivayet eder: "Allah'ın Peygamberinin (s.a.v.) getirdiği şeylere hidayet eden bir yol gösterici vardır; Resûlullah (s.a.v.)'den sonra yol gösterici Ali (a.s.)'dır ve O'ndan sonra da birbirinden sonra gelen vasilerdir." (Usul-i Kâfi, c. 1, s. 191-192).

"Ey Elçi! Rabbinden Sana indirileni duyur; eğer bunu yapmazsan, O'nun elçiliğini duyurmamış olursun. Allah Seni insanlardan korur." (Mâide: 67).  Bu ayet Gadir-i Hum'da İmam-ı Ali (a.s.)'ın hakkında nâzil olmuştur. "Sizin veliniz, ancak Allah, O'nun Elçisi ve namaz kılıp, rükû halinde sadaka veren mü'minlerdir." (Mâide: 55) Tefsir kitaplarında bu ayetin, namaz kılarken rükû halinde iken, parmağındaki yüzüğü sadaka olarak veren İmam Ali (a.s.) hakkında nâzil olduğu belirtilmektedir. (Sünni eser El-Keşşaf, Zemahşerî, c. 1, s. 649; Esbabu'n-Nüzul, Vahidî, c. 3, s. 114).

"Topluca Allah'ın ipine sımsıkı yapışın." (Âl-i İmran: 103). İmam Rıza (a.s.), babaları kanalıyla İmam Ali'den (a.s.) şöyle nakletmektedir: "Resûlullah (s.a.v.) buyurdu ki: Kurtuluş gemisine binmek, sağlam tutacağa sarılmak ve Allah'ın muhkem ipine yapışmak isteyen; Ali'yi sevsin ve O'nun evlatlarından olan hidayetçileri izlesin." (Şevahisü't-Tenzil, c. 1, sy. 168/177)." (devam edecek…)